فصلنامه علمی پژوهشی حکمرانی فرهنگ

فصلنامه علمی پژوهشی حکمرانی فرهنگ

اصول حکمرانی فرهنگی در دولت شهید رئیسی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
عضو هیئت علمی گروه علوم سیاسی دانشگاه تهران، تهران، ایران
چکیده
هدف اصلی این مقاله، تبیین اصول و چارچوبهای حکمرانی فرهنگی در دولت سیزدهم به ریاست شهید آیت‌الله رئیسی با تکیه بر نظریۀ «باغبانی فرهنگ» است. سوال اصلی مقاله حاضر این است که چگونه دولت شهید رئیسی توانست ساختار حکمرانی فرهنگی کشور را بازسازی کرده و با ایجاد انسجام و یکپارچگی، چالش‌های تاریخی نظیر دوگانگی‌ها و گسست‌های میان سیاستگذاری و اجرا را رفع کند؟ در پاسخ به این پرسش، بررسی‌ها نشان می‌دهد که دولت سیزدهم با اتخاذ رویکردی منسجم و طراحی سازوکارهای مشخص، توانست مرجعیت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی را احیا نموده و فرآیند تفکیک وظایف میان دولت و نهادهای مردمی را تثبیت کند. حمایت، تنظیم‌گری و نظارت به عنوان وظایف ذاتی دولت تعریف شده و تصدی‌گری به‌تدریج به مردم و نهادهای صنفی واگذار شد. علاوه بر این، افزایش چشم‌گیر بودجه فرهنگی و تخصیص منابع مالی، ارتقای زیرساخت‌های فرهنگی، توسعه حوزه‌هایی چون سینما، تئاتر، موسیقی و تولید کتاب، و نیز بازتعریف و تقویت دستگاه دیپلماسی فرهنگی، به عنوان محورهای راهبردی این حکمرانی فرهنگی تعیین شدند. این رویکرد خروجی‌محور و مبتنی بر مدیریت عقلانی و جهادی، موفق به مقابله با نظریه‌های غربی‌سازی و تسلیم فرهنگی شده و تأکید بر حفظ هویت و اصالت فرهنگی ایرانی-اسلامی را به عنوان رکن اصلی سیاستگذاری فرهنگی در دولت سیزدهم نهادینه ساخته است. در نهایت، این مقاله دستاوردهای دولت شهید رئیسی را در مسیر ارتقای جایگاه تمدنی ایران در عرصه فرهنگی و تقویت قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران می‌داند و الگوی حکمرانی فرهنگی ایشان را زمینه‌ساز ظهور ایران به عنوان قدرت فرهنگی جهان معاصر معرفی می‌کند.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Principles of Cultural Governance in the Government of Shahid Raisi

نویسنده English

mohammad mahdi esmaeili
Department of Political Science, University of Tehran. Tehran. Iran
چکیده English

The main goal of this article is to explain the principles and frameworks of cultural governance in the thirteenth government led by the late Martyr Ayatollah Raisi, based on the "Cultural Gardening" theory. It explores how this government rebuilt the cultural governance structure and resolved historic challenges like the gap between policymaking and execution by creating cohesion and unity.



The study shows that the government adopted a coherent approach, restored the Ministry of Culture’s authority, and clearly divided responsibilities between the state and civil institutions. The state’s intrinsic roles of support, regulation, and supervision were emphasized, while direct management gradually shifted to people and professional bodies.



Key achievements include substantial budget increases, enhanced cultural infrastructures, growth in cinema, theater, music, and publishing, and renewed cultural diplomacy efforts.



This output-driven governance, grounded in rational and diligent management, countered Westernization and cultural submission, embedding preservation of Iranian-Islamic cultural identity as a core policy pillar.



Ultimately, the article sees Martyr Raisi’s government as pivotal in elevating Iran’s civilizational status culturally and strengthening the Islamic Republic’s soft power, presenting this doctrine as foundational for Iran’s rise as a cultural global power.

کلیدواژه‌ها English

Cultural Governance
Structural Cohesion
Thirteenth Government
Cultural Reconstruction
Soft Power
×    اسماعیلی، محمدمهدی و عباسی فیروزجاه، میثم (1396). عقلانیت انقلاب اسلامی از دیدگاه آیت‌الله خامنه‌ای، مطالعات انقلاب اسلامی و دفاع مقدس، 2(2). 70-53.
×    اسماعیلی، محمدمهدی. الزامات ظهور دوباره ایران به مثابه یک «ابرقدرت» در جهان فرهنگی [28 شهریور 1402]، از https://B2n.ir/qq5323.
×    اسماعیلی، محمدمهدی. وزیر فرهنگ و ارشاد دولت سیزدهم در اختتامیه همایش الگوی حکمرانی شهید رئیسی. دسترسی در تاریخ [3 خرداد 1404]، از: https://B2n.ir/mf5171 .
×    ایرنا. «جزئیات سند ملی موسیقی اعلام شد؛ ستاد اجرایی موسیقی کشور»، [17 اسفند 1402]، در دسترس از: https://B2n.ir/er4524.
×    بودریار، ژان (1401).«کتاب امریکا»، ترجمه عرفان ثابتی، تهران: انتشارات ققنوس.
×    خسروپناه، عبدالحسین (1394). جریان شناسی ضد فرهنگ‌ها، تهران: نشر معارف.
×     رئیسی، سید ابراهیم (1403). «رئیسی: سیره و سلوک امام رضا (ع) شاخص تام و تمام اجرای عدالت در جامعه است»، سایت ریاست جمهوری، [25 اردیبهشت 1403]، قابل دسترسی از: https://president.ir/fa/151846.
×    طباطبایی‌فر، سید محسن (1400). احیاگری دینی؛ جریانشناسی فکری فرهنگی در ایران معاصر، تهران: موسسه فرهنگی هنری آفتاب خرد.
×    کاستلز، مانوئل (1402). «متاورس یک فانتزی تجاری است/ تاریخ جدید می‌تواند با پایان بشر همراه باشد: گفت‌وگو با پروفور مانوئل کاستلز»، فصلنامه نقد اندیشه، (1). 96-92.
×    کرنگ، مایک (1390). جغرافیای فرهنگی، ترجمۀ مهدی قرخلو، تهران: سمت.
×    مک گیگان، جیم (1400). کتاب فرهنگ نئولیبرال، ترجمۀ نریمان افشار، تهران: انتشارات همشهری.
×    نجفی، موسی (1397). تمدن رضوی: مؤلفه‌های تمدن ساز در مکتب سیاسی امام رضا (ع)، تهران: آرما.