فصلنامه علمی پژوهشی حکمرانی فرهنگ

فصلنامه علمی پژوهشی حکمرانی فرهنگ

گفتمان خاموش مدیریت بدن زنان؛ مورد مطالعه: زنان 17 تا 50 ساله شهر کرمان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیارگروه علوم اجتماعی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
2 دانشجوی دکترای جامعه‌شناسی دانشگاه فردوسی مشهد
چکیده
گرایش زنان به مدیریت افراطی بدن موضوع این مطالعه است. برای دستیابی به درکی عمیق و تفهم معنای ذهنی زنانی که اقدام به مدیریت افراطی بدن می‌نمایند رویکرد کیفی، پارادایم تفسیری و روش نظریه زمینه‌ای انتخاب شد. حجم نمونه شامل 30 نفر از زنان 17 تا 50 سال کرمان است که با نمونه‌گیری نظری و هدفمند انتخاب‌شده‌اند. داده‌‌ها با مصاحبه عمیق جمع‌آوری و با نرم‌افزار مکس کیودا کدگذاری و تحلیل شدند. مقوله مرکزی عبارت است از «مدیریتِ بدنِ زنان به‌مثابه خشونتی خاموش در کنترل مردان». به‌عبارت‌دیگر ابعاد گوناگونِ مدیریت بدن زنان، حاصل انتظارات و تلاش‌های مردان است که تحت تأثیر ساختار ظاهرگرایانه و جنسیت محورِ جامعه؛ زنان را وادار می‌کنند به شکل افراطی به بدن خود توجه کنند تا رضایت مردان جلب شود. بدین ترتیب زنان در محیط‌های خشن رقابتی، با الهام‌گیری از الگوهای زیبایی و متنوع و متغیر کردن معیار‌های زیبایی و... دچار بحران اضطراب، اعتمادبه‌نفس و منزلت اجتماعی می‌شوند. 
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The silent discourse of women's body management (Women aged 17 to 50 in Kerman, spring 2020)

نویسندگان English

Batool Seifoori 1
Nasrin Arabi 2
1 Assistant Professor, Department of Social Sciences, Payame Noor University, Tehran, Iran.
2 PhD student of sociology, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran.
چکیده English

The aim of this study is the tendency of women to extreme body management. A qualitative approach, an interpretive paradigm, and a grounded theoretical method were chosen to gain a deep understanding and understanding of the mental meaning of women who engage in extreme body management. The sample size includes 30 women aged 17 to 50 years old in Kerman who have been selected by theoretical and aimed sampling. Data were collected through in-depth interviews and encoded and analyzed using Maxqda software. The central category is "management of the female body as silent violence in the control of men." In other words, the various dimensions of body management are the result of the expectations that men have under the influence of the superficial structure and gender orientation that exists in society; Women are forced to pay extreme attention to their bodies in order to satisfy men. By making pattern of ideal types, diversifying and changing the criteria of beauty, etc., women in a harsh environment of comparison and competition suffer from a crisis of anxiety, self-confidence and social status.

کلیدواژه‌ها English

Extreme body management
Violence against women
Gender-based discourse
  • احمدی، رضا. (1394). خشونت خانگی علیه زنان در شهر رشت. آرشیو تحقیقات دانشگاه علوم پزشکی گیلان (رشت).
  • اخلاصی، ابراهیم؛ رستگار، یاسر؛ راسخی، زهرا. (1398)؛ فراتحلیل مطالعات ناظر به برساخت اجتماعی بدن در جامعه ایرانی؛ مورد کاوش: مقالات علمی پژوهشی داخلی 1395-1396. جامعه پژوهی فرهنگی، سال دهم - شماره 3 علمی-پژوهشی (ISC). از 1 تا 25.
  • اشتراوس، آنسلم و جولیت کربین. (1385). اصول روش پژوهش کیفی؛ نظریه مبنایی. ترجمه بیوک محمدی. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
  • اکبرزاده جهرمی، سیدجمال‌الدین؛ رضوی‌زاده، سیدنورالدین؛ شیخی، محدثه. (1398)؛ نقش اینستاگرام در مدیریت بدن زنان: مطالعه موردی زنان منطقه یک و بیست تهران. مطالعات رسانه‌های نوین. شماره 20 (علمی-پژوهشی). ص 79-37.
  • امامی غفاری، مهدیه؛ ملکی، امیر؛ زاهدی، محمدجواد. (1394). تصور از بدن و پذیرش اجتماعی آن (مطالعه‌ای تجربی در میان دانشجویان دختردانشگاه پیام نور تهران). مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران. دوره چهارم - شماره 4 علمی-پژوهشی ISC. ص 592-571.
  • ایلواری، محبوبه؛ ادریسی، افسانه. (1398). پذیرش اجتماعی از مسیر مدیریت بدن در راستای کسب رضایت از زندگی با رویکرد GT (موردمطالعه: زنان شهر گرگان). زن و جامعه. سال دهم - شماره 4 علمی-پژوهشی ISC. ص 88-59.
  • ایمان، محمدتقی؛ مرحمتی، ندا. (1393). تبیین جامعه‌شناختی گرایش جوانان به سبک زندگی مدرن در شهر شیراز؛ جامعه‌شناسی کاربردی. سال بیست و پنجم. شماره ۳ (پیاپی ۵۵). ص 20-1.
  • آقایی، عاطفه؛ خلیلی، محسن. (1397). تحلیل پدیدارشناسانه مدیریت بدن در بین دختران و زنان جوان شهر تهران سال 1396. زن و مطالعات خانواده. شماره 41 (علمی-پژوهشی). ص 77-57.
  • بابایی فرد، اسداله؛ منصوریان راوندی، فاطمه؛ ذوالفقاری، نفیسه. (1395). عوامل اجتماعی - فرهنگی مؤثر در مدیریت بدن در میان زنان شهر کاشان. مطالعات راهبردی زنان. شماره 71 علمی- پژوهشی ISC. ص 84-59.
  • باقری بنجار، عبدالرضا؛ یمینی بیدار، محمد. (1398). تحلیل بازنمایی بدن با تأکید بر مدیریت بدن در بین کاربران ایرانی اینستاگرام. علوم خبری. شماره 32. ا-121-91.
  • باومن، زیگمونت. (1397). عشق سیال؛ درباب ناپایداری پیوندهای انسانی. چاپ ششم. ترجمه عرفان ثابتی. تهران: نشر ققنوس.
  • بوردیو، پی یر. (1391). تمایز_ نقد اجتماعی قضاوت‌های ذوقی. ترجمه حسن چاوشیان. چاپ دوّم. تهران: نشر ثالث.
  • پناهی، رقیه؛ سرایی، دکتر حسن؛ کلدی، دکتر علیرضا؛ عابدینی، صمد (1398). مطالعه ادراک نابرابری‌های جنسیتی در تجربه زیسته زنان شهر مراغه. مطالعات جامعه‌شناسی. شماره 45 (علمی-پژوهشی). ص 187-161.
  • حسن‌پور، آرش؛ ربانی، علی. (1396). بدن بینی؛ کاربست رویکرد گفتمان تاریخی روث وداک در تحلیل مستند دماغ به سبک ایران. جامعه‌شناسی کاربردی. شماره 66 (علمی-پژوهشی). ص 70-49.
  • حکیم، کاترین. (1391). سرمایه جنسی و نقش آن در مناسبات قدرت جامعه. ترجمه ژیلا سرابی. آمستردام. کپیلفت.
  • رستگار خالد، امیر؛ کاوه، مهدی. (1392). زنان و پروژه‌ی زیبایی (مطالعه‌ی معانی ذهنی عمل جراحی زیبایی). زن در توسعه و سیاست. شماره 43 علمی-پژوهشی ISC. ص 478-453.
  • رستمی، نیر؛ راد، فیروز. (1398). تبیین جامعه‌شناختی مدیریت بدن در بین بانوان ورزشکار. مطالعات اجتماعی روان‌شناختی زنان. شماره 58 علمی-پژوهشی ISC. ص 63-49.
  • رضوی‌زاده، ندا؛ یوسفی، علی. (1397). عشق خریدنی: بازتاب نقش و هویت همسری در مصرف تظاهری مدیریت بدن زنان. مطالعات اجتماعی روان‌شناختی زنان. شماره 57 (علمی-پژوهشی). 108-79.
  • زمانی مقدم، مسعود؛ میرزایی، نیلوفر؛ بیرانوند، حمید. (1397). زنان و مدیریت بدن: مطالعه موردی یک باشگاه تناسب‌اندام در تهران. جامعه. فرهنگ و رسانه. شماره 28 علمی-ترویجی ISC. ص 57-37.
  • سفیری، خدیجه؛ سید میرزایی، سیدمحمد؛ آزادی ایگدر، حکیمه. (1392). بررسی جامعه‌شناختی مقایسه مدیریت بدن بین زنان و مردان. زن و جامعه. سال چهارم - شماره 3 علمی-پژوهشی ISC. ص 62-47.
  • شاهرخ، لیلا؛ هاشمی، شهناز (1396). سنتز پژوهی بازنمایی زنان در سینمای ایران. جامعه. فرهنگ و رسانه. شماره 22 (علمی-ترویجی ISC/). ص 98-69.
  • شعاع، صدیقه؛ نیازی، محسن. (1395). فراتحلیلی بر ارتباط سرمایه‌ی فرهنگی و مدیریت بدن. تحقیقات فرهنگی ایران. شماره 33 علمی-پژوهشی ISC. ص 82-61.
  • صادقی فسادی، سهیلا؛ فاضل، رضا؛ رضایی، حسین (1395). مطالعه جامعه‌شناختی رابطه میان مدیریت بدن و سرمایه جنسی زنان (موردمطالعه: زنان متولد دهه‌ی 40 شهر همدان). مطالعات علوم اجتماعی ایران. سال سیزدهم - شماره 51 (علمی-پژوهشی). ص 33-5.
  • صنعتی شرقی، نادر؛ محمدی کیا، رقیه. (1397). سایه‌روشن مدیریت بدن در زنان دیندار. اسلام و علوم اجتماعی. شماره 19 علمی-پژوهشی ISC. ص 121-101.
  • ظریف مرادیان، نسرین؛ زنجانی زاده، هما. (1399). مطالعه کیفی تصمیم‌گیری‌های زنان در رابطه با جراحی‌های زیبایی (با رویکرد نظریه مبنایی). مسائل اجتماعی ایران. دوره هفتم - شماره 1 علمی-پژوهشی ISC. ص 202-179.
  • عباس زاده، محمد؛ اقدسی علمداری، فرانک؛ کوهی، کمال؛ سعادتی، موسی. (1392). تأثیر سرمایه‌های اجتماعی. فرهنگی و اقتصادی و سلامت روانی بر مدیریت بدن در بین زنان شهر تبریز. علوم اجتماعی (دانشگاه فردوسی مشهد). سال دهم - شماره 2 علمی-پژوهشی ISC. ص 224-197.
  • عباس زاده، محمد؛ غنی افشرد، فریبا. (1392). بررسی جامعه‌شناختی تأثیر تمایل به درونی سازی ایده‌آل لاغری، مدیریت بدن و نارضایتی بدنی بر بی‌نظمی‌های غذایی. جامعه‌شناسی اقتصادی و توسعه. سال دوم - شماره 1. ص 124-103.
  • عبدالحسینی، اشرف؛ حقیقتیان، منصور. (1396). عوامل اجتماعی مؤثر بر مدیریت بدن در نوجوانان و جوانان دختر و پسر شهر اصفهان. رفاه اجتماعی. شماره 67 علمی-پژوهشی ISC. ص 271-233.
  • فتحی، سروش؛ رشتیانی، آذر. (1392). اندام‌های مشابه در جهان مشابه؛ بررسی نقش جهانی‌شدن در مدیریت بدن. مطالعات توسعه اجتماعی ایران. سال پنجم - شماره 3 (علمی-پژوهشی). ص 88-79.
  • فرامرزیانی، سعید؛ غفاری آذر، داوود. (1396). تأثیر مصرف رسانه‌های جمعی بر مدیریت بدن (موردمطالعه: جوانان ساکن در شهر ارومیه). علوم اجتماعی (دانشگاه فردوسی مشهد). شماره 30 علمی-پژوهشی/ ISC. ص 140-117.
  • فوکو، میشل. (1378). مراقبت و تنبیه. ترجمه نیکو سرخوش و افشین جهان‌دیده. تهران: نشر نی.
  • قادر زاده، امید؛ خالق پناه، کمال؛ خزایی، سارا. (1393). تحلیل تجربه‌های زنانه از جراحی زیبایی (مطالعه‌ی کیفی دلایل و پیامدهای جراحی زیبایی). زن در توسعه و سیاست. شماره 44 علمی-پژوهشی ISC. ص 20-1.
  • کار، مهرانگیز. (1387). پژوهشی درباره خشونت علیه زنان در ایران. چاپ چهارم. تهران: انتشارات روشنگران و مطالعات زنان.
  • کرمانی، مهدی؛ اصغرپور ماسوله، احمدرضا و فاطمه آسمانی. (1398). عملکرد زنان به‌عنوان عامل جبران‌کننده در اقتصاد خانوار. تحلیل کیفی روایت‌های زنان متأهل در شهر مشهد مبتنی بر نظریه‌ی زمینه‌ای. فصلنامه علمی-پژوهشی زن و جامعه. دوره 10 شماره 38 تابستان 1398. ص 86-63.
  • گیدنز، آنتونی. (1378). تجدد و تشخص. ترجمه ناصر موفقیان. تهران: نشر نی.
  • مارشال، ک و گ.ب، راس من. (1381). روش تحقیق کیفی. ترجمه علی پارساییان و سید محمد اعرابی. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی.
  • مرکز اطلاعات سازمان ملل متحد – تهران. (1993). (دریافت 2021) اعلامیه حذف خشونت علیه زنان مجمع عمومی. https://iran.un.org/fa/102382-alamyh-hdhf-khshwnt-lyh-znan
  • نادریان جهرمی، مسعود؛ پژوهان، فاطمه. (1398). تحلیل جامعه‌شناختی عوامل مؤثر بر گرایش جوانان به مدیریت بدن مطالعه موردی: جوانان 16-18 ساله‌ی شهر اصفهان. پژوهش‌های راهبردی مسائل اجتماعی ایران. شماره 27 علمی-پژوهشی ISC. ص 16-1.
  • نوروزی، علی؛ ملکی، امیر؛ پارسامهر، مهربان؛ قاسمی، حمید. (1397). بررسی تأثیر تصویر بدن و مدیریت بدن بر مشارکت ورزشی زنان استان ایلام. جامعه‌شناسی کاربردی. شماره 72 (علمی-پژوهشی). ص 122-99.
  • نوری، علی؛ محسنی تبریزی، علیرضا. (1395). تبیین جامعه‌شناختی عوامل مؤثر بر مدیریت بدن با تأکید بر خودنمایی (موردمطالعه: مردان شهر تهران). بررسی مسائل اجتماعی ایران. دوره هفتم - شماره 2 علمی-پژوهشی ISC. ص 59-23.
  • نوری، علی؛ محسنی تبریزی، علیرضا. (1398). تبیین جامعه‌شناختی عوامل مؤثر بر مدیریت بدن (موردمطالعه: مردان بین 18 تا 45 سال شهر تهران). مطالعات علوم اجتماعی ایران. سال شانزدهم - شماره 61 (علمی-پژوهشی). ص 123-1.
  • نیکو مرام، بابک. (1399). خبرگزاری تسنیم. 17 شهریور 1399. https://www.tasnimnews.com

 

  • Abbasi Asfajir, Ali Asghar. Ghasemi, Mostafa. (2016). A Study on the Socio-cultural Factors Affecting Women's Cosmetic Surgery (A Case Study of Women in Noor City). ISSN: 2476-5198, SSYJ, 7 (25), 9-26. Vol 7, No. 25.
  • Almarghoub MA, Almarzouq SF, Alissa SI. Public Perception of Plastic Surgery in Saudi Arabia. Plast Reconstr Surg Glob Open. 2019 Mar 14;7(3):e2143. doi: 10.1097/GOX.0000000000002143. PMID: 31044116; PMCID: PMC6467627.
  • Alport, G. W. (1961). Pattern and growth in personality. New York: Holt, Rinohart Wisison.
  • American Society of Plastic Surgeons report surges in body sculpting procedures. (2019). New plastic surgery statistics reveal trends toward body enhancement. Https://www. eurekalert.org/images/e4/logo-footer.png. Public Release: 11-MAR-2019.
  • Bartky, S. (1997). Foucault, Femininity, and the Modernization of Patriarchal Power. London: Routledge.
  • Cash, T.F. & Pruzinsky, T. (2002). Body Image: A Handbook of Theory, Research, and Clinical Practice. Publisher: Guilford Press, researchgate.
  • Choi, J. (2015). Cosmetic Surgery: Is It Science or Art? Archives Plastic Surgery (APS). 42 / No. 5.
  • Cleveland, J., Stockdale, M. & Murphy, K. (2000). Women and Men in Organizations. Mahwah, New Jersey: Lawrence Erlbum Associates.
  • Crerand, Canice E. Franklin, Martin E. Sarwer, David B. (2006). Body Dysmorphic Disorder and Cosmetic Surgery. The American Society of Plastic Surgeons. Plastic and Reconstructive Surgery. DOI: 10.1097/01.
  • Creswell, J. W. (1994). Research Design: Qualitative & Quantitative Approaches. London: Sage.
  • Gimlin, Debra. (2000). Cosmetic Surgery: Beauty as Commodity. Qualitative Sociology. Vol. 23, No. 1.
  • Gimlin, Debra. (2006). The Absent Body Project: Cosmetic Surgery as a Response to Bodily Disappearance. Sociology. Vol. 40, No. 4, PP. 699-716.
  • Gimlin, Debra. (2007). Accounting for Cosmetic Surgery in the USA and Great Britain: A Cross-cultural Analysis of Women's Narratives. Body & society. Vol 13, Issue 1.
  • Glazer, R.N. (1992). Women’s Body Image and Law. Duke Law Journal. Vol. 43, No. 1, pp. 113-147.
  • Haghi Karamallah, Mostafa. Ghanavati, Maryam. Ghaderpour, Zahra. Dianat, Mohamad. Jaderi, Tajeh. Koti, Fariba. Najafi Shabankareh, Fereidoon. Fatalizadeh Reza. (2018). Sociological study of the factors affecting body management (focusing on cosmetic surgeries in the city of Ahvaz, Iran). Research Article - Biomedical Research. (2018) Volume 29, Issue 10.
  • Haiavy, Jacob. (2018). Cosmetic Surgery History of the Specialty: The Importance of AACS Fellowships and the Webster Legacy. Review Article. https://doi.org /10.1177 /074880681 8754945. Vol 35, Issue 2.
  • Heidarzadeh, A., Shahmohammadipour, P., Azzizadeh Forouzi, M., Dehghan, M., & Khorasani, Z. (2019). Body Image, Self-Esteem, and Psychological Problems among Applicants and Non-applicants of Cosmetic Surgery. Journal of Practice in Clinical Psychology. Volume 7(1), 33-42.
  • Kalantar-Hormozi, A. (2013). A brief history of plastic surgery in Iran. Archives of Iranian Medicine, Volume 16, Number 3. Research Article. Vol 13, Issue 1.
  • Lee, Minsun. Lee, Minjung. (2016). Body Satisfaction and Attitudes toward Cosmetic Surgical vs. Nonsurgical Procedures. International Journal of Humanities and Social Science. Vol. 6, No. 10.
  • Neuman, W.L. (1999). Social Research Method. London: Allyn and Bacon.
  • Oluokun, Ch.O. (2008). A Grounded Theory Study of Younger and Older Construction Worker’ Perceptions of Each Other in the Work Place. A Dissertation Submitted in Partial Fulfillment of The Requirements for The Degree of Doctor of Science. Faculty of the School of Engineering and Applied Science of the George Washington University.
  • Patton, M. Q. (1987). How to use Qualitative Methods in Evaluation. London: Sage.
  • Rosengern, Karl Erik. (1996) Media Effects and Beyond: Culture, Socialization and Lifestyle. London and New York: Routledge.
  • Shilling, C. (2014). Body and Social Theory. London: Sage Publication.
  • Silvana de Rosa, A. Holman, A. (2011). Social representations of female-male beauty and aesthetic surgery: a cross-cultural analysis. Temas em Psicologia. 2011, Vol. 19, no 1, 75 – 98.
  • Souad, Merah. Ramdane, Tahraoui. Ghada, Tahraoui. Seemin, Mariya. (2018). Cosmetic Surgery and Body Image in Adolescents: A Psycho-Sociological Analysis of the Causes and Effects. International Journal of Humanities and Social Science. Vol. 8.No. 10.
  • State & Burke. (2005). Handbook of Self and Identity. Edited by Mark Leary and June Tangney, Guilford Press.
  • Suissa, A.J. (2008). Addiction to Cosmetic Surgery: Representations and Medicalization of the Body. Int J Ment Health Addiction. (6), 619–630.
  • Tajfel, H. (1969). Cognitive Aspects of Prejudice. Journal of Social Issues. Vol. 25, pp.70-97
  • Varga, I. (2005). The Body – The New Sacred? The Body in Hypermodernity. Current Sociology.Vol. 53, No. 2, pp. 209–235.
  • Volf, N. (2002). The Beauty Myth. New York: HarperCollins Publishers Inc.
  • Wallace, A. B. (1965). The History and Evolution of Plastic Surgery. Res Medica. Journal of Medical society.Spring 1965, Volume 4, Number 4.