فصلنامه علمی پژوهشی حکمرانی فرهنگ

فصلنامه علمی پژوهشی حکمرانی فرهنگ

شناخت و تبیین اصول کلیدی آیین‌نامه ارتقاء مرتبه اعضای هیئت علمی دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 عضو پژوهشکده سیاست‌پژوهی و مطالعات راهبردی حکمت
2 پژوهشگر پژوهشکده سیاست‌پژوهی و مطالعات راهبردی حکمت
چکیده
این مقاله به اکتشاف و تبیین اصول آیین‌نامه ارتقاء مرتبه اعضای هیئت علمی دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی ایران به‌عنوان یک ابزار در عرصه خط‌مشی‌گذاری نظام آموزش عالی پرداخته و جایگاه آن را در میان انواع ابزارهای خط مشی مورد بحث قرار داده است. بدین‌منظور پژوهش حاضر از طرح پژوهش کیفی بهره برده است. جامعه مورد بررسی را اسناد بالادستی آیین‌نامه مذکور و همچنین اعضای هیئت ممیزه و هیئت علمی دانشگاه‌ها در سال 1394 تشکیل می‌دهند که از این میان کلیه اسناد به روش گردآوری کامل (شامل 7 سند) و تعداد 19 عضو هیئت علمی و هیئت ممیزه با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و بررسی شده‌اند. ابزار جمع‌آوری اطلاعات شامل فیش‌برداری الکترونیک و مصاحبه نیمه ساخت‌یافته بوده است. تحلیل محتوای داده‌های پژوهش نشان‌دهنده 11 اصل متشکل از 38 مقوله است. این اصول که عبارت‌اند از اصل شناخت وضعیت دانشگاه‌ها و واقع‌نگری، اصل تقدم منافع ملی و مصالح عمومی بر منافع فردی و گروهی، اصل توجه به ماهیت نهادهای علمی، اصل توجه به نیازها و اولویت‌های علم و فنّاوری کشور، اصل برقراری تعادل و توازن، اصل تنوع‌بخشی، اصل ایجاد قابلیت پویایی و بهبود مستمر، اصل جامعیت و کل‌نگری، اصل عدم گرانباری فعالیت‌ها، اصل عدالت‌محوری، شایسته‌سالاری و تعالی‌بخشی و اصل ملازمه پرورش با آموزش و پژوهش، دلالت‌های خاصی برای هر یک از مراحل تدوین، اجرا و ارزیابی آیین‌نامه ارتقای مرتبه اعضای هیئت علمی دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی دارند. 
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Exploring and explaining key principles of the faculty promotion regulation of universities and research centers in Iran

نویسندگان English

Mohammad Asadbegi 1
Hadi Yousofi 2
saleh rashid haji khajeh loo 1
1 Hekmat Institute for Policy Research and Strategic Studies
2 Hikmat institute for policy studies and strategic studies
چکیده English

This article explores and explain the principles of the promotion faculty members of universities and research centers in Iran, while also clarifying these regulations as a tool in policy-making in the higher education system, and has positioned it among various typologies of policy. the present study utilized qualitative research design. The study population consists of the upstream documents of the regulation and the faculty members and promotion audit boards of the universities of the country in 2016. among which all the documents are compiled in full (including 7 documents) and 19 members of the faculty and promotion audit boards have been selected through purposeful sampling. The data gathering tool included electronic note taking and semi-structured interviews. The content analysis of the research data shows11 principles consist of 38 categories. These principles are: recognizing the condition of universities and attention to reality, the principle of the priority of national interests and public interests on individual and collective interests, attention to the nature of scientific institutions, paying attention to the needs and priorities of science and technology of the country balancing and the principle of Diversity, creating a dynamic and continuous improvement, comprehensiveness and Having holistic thinking, non-gravity of activities, justice, meritocracy and excellence, and education along with teaching and research. These principles have their own specific implications for each stage of the codification, enforcement and evaluation of the faculty promotion regulation of universities and research centers in Iran.

کلیدواژه‌ها English

faculty promotion regulation
faculty member. higher education policy. policy tool
principle
  • الوانی، سید مهدی و شلویری، میثاق. (1395). اجرای خط‌مشی عمومی: دیدگاه‌های نظری و راهکارهای عملی. تهران: انتشارات مرکز آموزش مدیریت دولتی.
  • ایتان. (1389). بررسی و آسیب‌شناسی آیین‌نامه ارتقاء مرتبه اعضای ‌علمی. گزارش پژوهشی معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری.
  • ترک­زاده، جعفر. (1393). رهبری راهبردی در آموزش عالی (در رویکردها و چشم اندازهای نو در آموزش عالی). تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری.
  • توتونچی، مینا؛ یمانی، نیکو؛ طالقانی، فریبا و چنگیز، طاهره. (1393). ارزیابی شاخص‌های خدمات اجرایی ارتقای مرتبه علمی: دیدگاه اعضای هیات علمی دانشگاه‌های علوم پزشکی ایران. مجله توسعه آموزش در علوم پزشکی. دوره 7، شماره 14، صص: 30-20.
  • جاودانی، حمید. (1395). راهنمای بازآرایی نظام پاداش‌دهی و کارراهه‌ی اعضای علمی نهادهای تولید دانش ایرانی (ویراست نخست). تهران: موسسه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی.
  • چیت‌ساز، احسان. (1390). الگوی شایستگی‌اعضای هیات علمی دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالی. تهران: دفتر برنامه ریزی اجتماعی و مطالعات فرهنگی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری.
  • حکمت­نیا، علی اصغر. (1389). مجموعه مطالعات پشتیبان طرح تحول راهبردی علم و فناوری کشور (جلد1): مبانی ارزشی و بینشی. تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
  • دانایی فرد، حسن؛ جاوید، سید داریوش و فانی، علی اصغر. (1391). ارتقای ظرفیت گردشگری جمهوری اسلامی ایران: تبیینی بر ابزارهای خط‌مشی‌گذاری ملی گردشگری. فصلنامه علمی-پژوهشی مطالعات مدیریت گردشگری، سال هفتم، شماره 19، صص: 24-1.
  • دانایی‌فرد، حسن. (1395). گفتارهای جدید در خط‌مشی‌گذاری عمومی. تهران: انتشارات دانشگاه امام صادق (ع).
  • راسخ، محمد و مرکز مالمیری، احمد. (1391). تبیین اصول تشریفاتی قانون‌گذاری. مجله تحقیقات حقوقی، ویژه‌نامه شماره 9.
  • رشید حاجی خواجه لو، صالح؛ اسدبگی، محمد و یوسفی، هادی (1394). ساماندهی نظام ارتقاء مرتبه اعضای هیأت علمی دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی و پژوهشی کشور. گزارش طرح پژوهشی، ستاد راهبری نقشه جامع علمی کشور.
  • سیف، علی اکبر. (1390). اندازه­گیری، سنجش و ارزشیابی آموزشی. تهران: نشر دوران.
  • شعاری­نژاد، علی­اکبر. (1391). فرهنگ توصیفی شناختی و علوم رفتاری. تهران: نشر اطلاعات.
  • شیبانی، هانیه. (1393). ابزارهای سیاستی حوزه علم، فناوری و نوآوری در برنامه ششم توسعه بر اساس تجربیات برنامه چهارم و پنجم. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه علامه طباطبائی: دانشکده مدیریت و حسابداری.
  • صادقی فسائی، سهیلا و عرفان منش، ایمان. (1394). مبانی روش‌شناختی پژوهش اسنادی در علوم اجتماعی. فصلنامه علمی-پژوهشی راهبرد فرهنگ، سال هشتم، شماره 29، صص: 91-61.
  • عصاره، فریده و عفیفیان، فرزانه. (1396). نقدی بر آیین‌نامه ارتقای اعضای هیات علمی دانشگاه‌ها و موسسات آموزشی کشور: آسیب‌شناسی و ارائه راهکارها. فصلنامه نقد کتاب اطلاع‌رسانی و ارتباطات، سال چهارم، شمار 15، صص: 223-213.
  • فاضلی، نعمت الله. (1393). فرهنگ و دانشگاه. تهران: نشر ثالث.
  • فتح‌آبادی، جلیل. (1393). نگرش اعضای هیات علمی دانشگاه‌های تهران به فعالیت‌های فرهنگی استادان بر اساس ماده اول آیین‌نامه ارتقا. فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران، دوره هفتم، شمار 2، صص: 116-97.
  • فلیک، اووه. (1391). درآمدی بر تحقیق کیفی. تهران: نشر نی.
  • قاضی نوری، سید سروش؛ کاظمی، حمید؛ روشنی، سعید و ردائی، نیلوفر (1394). بررسی اهداف و ابزارهای سیاستی در اسناد مرتبط با علم و فناوری. فصلنامه علمی- پژوهشی سیاست علم و فناوری، سال هفتم، شماره 3، صص 86-71.
  • کرسول، جان دبلیو. (1392). طرح پژوهش: رویکردهای کیفی، کمی و ترکیبی (ترجمه علیرضا کیامنش). تهران: انتشارات جهاد دانشگاهی دانشگاه علامه طباطبائی (ره).
  • کریمی مونقی، حسین؛ ژیانی فرد، اکرم؛ جعفرزاده، حمید؛ بهنام، حمیدرضا و توکل افشاری، جلیل. (1393). تجربیات اعضای هیات علمی از روند ارتقای مرتبه‌ علمی. گام‌های توسعه در آموزش پزشکی، دوره یازدهم، شماره 4، صص: 499-485.
  • کریمی، صدیقه و نصر اصفهانی، احمدرضا. (1391). روش‌های تجزیه و تحلیل داده‌های مصاحبه. فصلنامه پژوهش، سال چهارم، شماره اول، صص: 94-71.
  • گال، مردیت؛ بورگ، والتر و گال، جویس. (1391). روش‌های تحقیق کمی و کیفی در علوم تربیتی و روان‌شناسی (گروه مترجمان به اهتمام دکتر احمدرضا نصر). تهران: سمت.
  • گل­پرور، محسن؛ واثقی زهرا و جوادیان، زهرا. (1390). الگوی ساختاری رابطه سرپرستی سوء استفاده گرایانه، گرانباری نقش، فرسودگی و بیگانگی شغلی. مجله فراسوی مدیریت، شماره 19، صص 125-107.
  • گل­پرور، محسن؛ واثقی زهرا و اشجع. آرزو. (1393). تبیین رابطه استرس شغلی با بیگانگی شغلی و رفتارهای انحرافی بر اساس نقش تعدیل کننده اسناد شناختی به علل استرس. مجله روان­شناسی معاصر، شماره 9، صص 82-71.
  • محمدی دوستدار، حسین و میرحسینی، سید عبدالحمید. (1392). سیاست‌ها و فرآیندهای ارتقای اعضای هیات علمی در دانشگاه‌های منتخب جهان. سیاست‌نامه علم و فناوری، سال دوم، شماره 4، صص: 70-55.
  • مقام معظم رهبری (مدظه). (1397). بیانات در دیدار جمعی از استادان، نخبگان و پژوهشگران دانشگاه‌ها.
  • ......................................... (1386). بیانات در دیدار با اساتید و روسای دانشگاه­های کشور.
  • ......................................... (1385). بیانات در دیدار اساتید و اعضای هیأت علمی دانشگاه‌ها.
  • ........................................ (1385). بیانات در دیدار رؤسای دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی.
  • نوروز زاده، رضا؛ فتحی واجارگاه، کوروش و کیذوری امیرحسین. (1388). تحلیل محتوایی اسناد فرادستی و معین به منظور استنتاج سیاست‌های برنامه‌های توسعه پنجم بخش آموزش عالی، تحقیقات و فناوری. فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی، شماره 53، صص: 50-29.
  • هاولت، مایکل؛ رامش، ام و پرل، آنتونی. (1394). مطالعه خط‌مشی عمومی (ترجمه عباس منوریان و ابراهیم گلشن). تهران: موسسه کتاب مهربان نشر.
  • هومن، حیدرعلی. (1391). راهنمای عملی پژوهش کیفی. تهران: سمت.
  • Bentham, j. (1840). Theory of legislation (translated by R. Hildereth). Boston: weeks, Jordan, & company.
  • Dobbins, M., Knill, C., & Vogtle, E.M. (2011). An analytical framework for the cross-country comparison of higher education governance. Higher Education, 62 (5), 483–510.
  • Graneheim, U.H., & Lundman, B. (2004). Qualitative content analysis in nursing research: concepts, procedures and measures to achieve trustworthiness. Nurse Education Today, 24(2), 105–112.
  • Van Vught, F. (1995). Policy models and policy instruments in higher education: The effects of governmental policy-making on the innovative behaviour of higher education institutions. Reihe Politikwissenschaft/ Political Science Series No. 26.
  • https://en.oxforddictionaries.com/definition/principle.
  • https://www.merriam-webster.com/dictionary/principle.