فصلنامه علمی پژوهشی حکمرانی فرهنگ

فصلنامه علمی پژوهشی حکمرانی فرهنگ

منطقِ پنهان حاکم بر میدان آموزش و پرورش رسمی در ایران؛ مورد مطالعه: میدان آموزش و پرورش مشهد

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دکتری جامعه‌‌شناسی اقتصادی و توسعه دانشگاه فردوسی مشهد
چکیده
نوشتار حاضر سعی در تبیین این مسئله دارد که آیا غیر از قوانین مکتوب میدان آموزش، قوانین دیگری (نامکتوب) نیز وجود دارند که کنش عاملان اجتماعی (معلمان و دانش‌آموزان) را در میدان آموزش به‌طور پنهانی تحت تأثیر قرار ‌دهند. بدین‌منظور چارچوب مفهومی پژوهش بر اساس نظریات بوردیو تدوین گردید. جهت گردآوری و تحلیل داده‌‌ها از روش تحلیل موضوعی بهره گرفته شد. جامعه مورد مطالعه عبارت بودند از معلمان شهر مشهد که با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند و معیار اشباع نظری با 31 نفر از آنها مصاحبه گردید. سپس مصاحبه‌‌ها با استفاده از نرم‌افزاز Maxqda و تکنیک‌‌های کدگذاری باز و محوری مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج تحقیق بیانگر آن است که در سال‌‌های اخیر سیاست‌‌های آموزشی نامناسب از جمله سیاست آموزشی غیرمنصفانه، اولویت‌بندی نادرست سیاست‌‌های آموزشی و سیاست آموزشی کمیّت‌گرا موجب شکل‌گیری قوانین پنهان ـ نانوشته‌ای مانند منطق یکسان‌انگاری/ نادیده‌انگاری شایستگی‌‌ها، اولویت نقش مبصری بر معلمی و منطق افزایش آمار قبولی غیرواقعی در میدان آموزش شده‌اند که دارای قدرت قهری و الزام می‌باشند. قوانین مذکور به‌طور کلی بیانگر منطق پنهان ـ نانوشته‌ای هستند که از ویژگی غیرآموزشی و ضد آموزش برخوردارند. 
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The hidden logic of the official education field in Iran (Case Study: Mashhad Education Field)

نویسنده English

fardin mohammadi
دانشگاه فردوسی مشهد
چکیده English

The present study try to explain that what Apart from the written Logics of the education Field, there are other Logics that affect the actions of social agents (teachers and students) in the education Field secretly.To reach the goal, conceptual framework was based on the ideas of Pierre Bourdieu. We used the thematic analysis methods to gather and analyze data. The statistical population consists of teachers in Mashhad city are that interview 31 participants by Using purposive sampling and Theoretical saturation. Than gathered data are analyzed with Maxqda Software and open coding and axial coding. The results showed that In recent years, Incorrect prioritizationeducational policies such as Quantitative educational policies, Unofficial educational policy, Incorrect prioritization of educational policies generate hidden and unwritten rules such as logic of unity / neglect of merit, The priority of the role master rather than of the teacher and the logic of increasing the unrealistic acceptance rate in the education field that has the power and authority required. Generally the logics indicate unwritten logic that has a non-teaching and anti-teaching element.

کلیدواژه‌ها English

Educational field
the Logic field
teachers
Non-Written Logic
Pierre Bourdieu
  • استراوس، انسلم و جولیت کربین (1391). مبانی پژوهش کیفی: فنون و مراحل تولید نظریة زمینه­ای. ترجمة ابراهیم افشار. تهران: نی.
  • آقازاده، احمد (1382). تاریخ آموزش و پرورش ایران. تهران: انتشارات ارسباران.
  • بوردیو، پیر (1386). علم علم و تأمل­پذیری. ترجمه یحیی امامی. تهران: مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور.
  • بوردیو، پیر (1388). درسی درباره درس. ترجمه ناصر فکوهی. تهران: نشر نی.
  • بوردیو، پیر (1391). تمایز؛ نقد اجتماعی قضاوت­های ذوقی. ترجمه حسن چاوشیان.تهران: نشر ثالث.
  • بوردیو، پیر (1394). مسائل جامعه­شناسی. ترجمه پیروز ایزدی. تهران: نسل آفتاب.
  • بوردیو، پیر (1395). ساختارهای اجتماعی اقتصاد. ترجمه حسن چاوشیان، تهران: مؤسسه عالی پژوهش­های تأمین اجتماعی.
  • پرستش، شهرام (1390). روایت نابودی ناب، تحلیل بوردیویی بوف کور در میدان ادبی ایران. تهران: نشر ثالث.
  • تقی­پور، حسینعلی؛ غفاری، هاجر (1388). بررسی نقش برنامه درسی پنهان در رفتار انضباطی دانش­آموزان از دیدگاه مدیران و معلمان مدارس راهنمایی دخترانه شهرستان خلخال در سال تحصیلی 89-88.. مجله علوم تربیتی، 2 (7)، 33-66.
  • تودارو، مایکل (1368). توسعه اقتصادی در جهان سوم. ترجمه غلام­علی فرجاد، تهران: سازمان برنامه و بودجه.
  • زبردست، امجد، شیربگی، ناصر و قلاوند، زهره (1390). بررسی وضعیت اعتماد دبیران و ارتباط آن با بوروکراسی توانمند در مدارس مقطع متوسطه شهر سنندج. نشریه علوم تربیتی، دوره 6، شماره 2-1، صص 187- 206.
  • سبحانی­نژاد، مهدی؛ امیری، زهرا (1393). بررسی تأثیر مؤلفه­های برنامه درسی پنهان بر بُعد اجتماعی هویت اسلامی-ایرانی دانش­آموزان دختر دوره متوسطه شهر تهران. جامعه­پژوهی فرهنگی، 5 (2)، 83- 109.
  • ستاری، صدرالدین، نامور، یوسف، راستگو، اعظم (1390). میزان اجرای ویژگی­های بوروکراسی و تمایلات دیوانسالارانه مدیران، رهیافتی نو در مدیریت آموزشی، شماره 4، صص 168- 153.
  • شورای عالی انقلاب فرهنگی (1390). سند تحول بنیادین آموزش و پرورش. تهران: وزارت آموزش و پرورش. دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی.
  • شیربگی، ناصر؛ غلامی، خلیل و بساطی، مختار. (1394). شناخت باورهای مشترک انضباطی اعضای جامعه مدرسه. فصلنامه مطالعات برنامه­ریزی آموزشی، 4 (7)، 105-132.
  • علی­بابایی، یحیی؛ هاشمی، سیدضیاء؛ تیموری، محمود (1396). تحلیل و واکاوی روند شکل­گیری سرمایه فرهنگی معلمان در میدان آموزش و پرورش ایران. تحقیقات فرهنگی ایران. 3 (10)،26-1.
  • قادرزاده، امید؛ محمدی، فردین؛ و محمدی، حسین (1396). جوانان و روابط پیش از ازدواج. راهبرد فرهنگ. 10 (38)، 34-7.
  • کمالی، افسانه و خاوری، زهرا (1390). بررسی عوامل مؤثر بر تفکر انتقادی در بین دانش­آموزان متوسطه شهر مشهد. مجله جامعه­شناسی آموزش و پرورش. 1،190-159.
  • گرنفل، مایکل (1389). مفاهیم کلیدی بوردیو. محمد مهدی لبیبی. تهران: نشر افکار.
  • گریفین، کیت؛ مک­کنلی، تری (1377). توسعه انسانی؛ دیدگاه و راهبرد. ترجمه غلام­رضا خواجه­پور، تهران: وداد.
  • محمدی، فردین و خالق­پناه، کمال (1395). مطالعه­ی کیفی مناسبات بوروکراسی آموزشی با تجربه آموزشی معلمان. مجله مطالعات برنامه­ریزی آموزشی، 5 (9)، 95- 114.
  • محمدی، فردین؛ نوغانی، محسن؛ کرمانی، مهدی؛ و خالق­پناه، کمال (1396). بررسی تناقض یا تطابق میان اهداف و قوانین نظام آموزش و پرورش در دوره آموزش متوسطه. مجله تعلیم و تربیت، 131، 111- 131.
  • نجات، جعفر؛ خوشرفتار، عبدالرضا؛ و فدایی دولت، عبدالرضا (1395). نقش برنامه درسی پنهان در جامعه­پذیری دانش­آموزان (موردمطالعه دانش­آموزان مقطع متوسطه اول شهر بوشهر). تحقیقات مدیریت آموزشی، 8 (2)، 17-29.
  • Birks, M., & Mills, J. (2011). Grounded Theory: A Practical Guide. Sage.
  • Bohte, j. (2001). School bureaucracy and student performance at the local level. Public administration review. No. 1
  • Bourdieu, Pierre (1986). The forms of capital. in j.G.richardson, handbook of theory and research for sociology of education. Greenwood Press.new York
  • Charlton, Bruce G. (2010). The cancer of bureaucracy: How it will destroy science, medicine, education; and eventually everything else. Medical Hypotheses, Volume 74, Issue 6, 961-965.
  • Friedland, Roger (2009). The endless fields of Pierre Bourdieu. Organization articles. 16 (6), 887-917.
  • J. (1999). Axial Coding and the Grounded Theory Controversy. Western Journal of Nursing Research. 21(6), 743-757
  • Kitchen, P.J; Howe, David (2013). How can the social theory of Pierre Bourdieu assist sport management research? Sport management review. 16. 123- 134.
  • Kloot, Bruce (2009). Explaning the value of Bourdieus framework in the context of institutional change. Studies in higher education. 34 (4). 469- 481.
  • Kloot, Bruce (2015). A historical analysis of academic development using the theoretical lens of Pierre bourdieu. British journal of sociology of education, 36 (6), 958- 976.
  • Lessard, Chanale; Contandriopoulos, Andre-pierre; Beaulian, Dominiq (2010). The role (or note) of economic evaluation at the micro level: can Bourdieus theory provide away forward for clinical decision –making? Socila Science & Mediciene.70. 1984-1956.
  • Levien, Michael (2015). Social Capital as obstacle to Devevlopment Brokering land, norms, and trust in rural India. World Devevlopment. 77-92.
  • Özdemir, Nurgül (2018). The Relationship between Hidden Curriculum Perception and University Life Quality in Sports Education. Universal Journal of Educational Research, 6 (4), 742-750.
  • Smit, K. B. & larmier, C.w. (2004). A mixed relationship: bureaucracy and school performance. Public administration review. No. 1
  • D., & Myrick. F. (2006). Grounded Theory: An Exploration of Process and Procedure. Qualitative Health Research. 16(4), 547-559.
  • Williams, Gulian; Choudry, Sophia (2016). Mathematics capital in the educational field: Bourdieu and beyond. Research in mathematic education. 18 (1). 3-21.