فصلنامه علمی پژوهشی حکمرانی فرهنگ

فصلنامه علمی پژوهشی حکمرانی فرهنگ

سیاستگذاری آموزشی و آموزش عالی در بستر سیاست‌های عمومی: از دوره قاجار تا پایان دوره پهلوی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار مطالعات مدیریت آموزش عالی مؤسسه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی
2 دانشجوی دکترای گروه مدیریت آموزش عالی دانشگاه خوارزمی تهران
چکیده
در این جستار نخست با بازنگری نقادانه در مفهوم‌سازی‌های سیاست‌های عمومی، که به‌ویژه دربرگیرنده سیاست‌های آموزشی و آموزش عالی نیز هست، این مفاهیم، مفهوم‌سازی مجدد شده‌اند که نیازمند جستارگشایی دامنه‌دار و ژرف کتابخانه‌ای بوده است. سپس، سیاست‌ها، فرایندها و رخدادهای برجسته آموزش و آموزش عالی در دوره قاجار و پهلوی، با رویکرد بازنگری نظام‌مند و نقادانه، با استفاده از اسناد و نگاشته‌های علمی بازکاوی شده است. بر پایه یافته‌ها، به‌نظر می‌رسد سیاستمداران دوره پهلوی، به‌جای پی‌ریزی ساختار و سیاست‌های مناسب، بر اساس مطالعات علمی نظام‌مند و کنش مشارکتی بازیگران کلیدی سیستم، به‌گونه‌ای که بتواند به حل مشکلات نظام آموزشیِ در حال گسترش ایران بپردازد، بیشتر بر نهادهای دیوان‌سالار کنترل‌گر و سیاست نهادهای هم‌راستا تکیه می‌کردند که به‌گونه‌ای ناموزون و حتی فراقانونی گسترش می‌یافت. چنین وضعیتی می‌تواند بیانگر اراده تمامیت‌خواهانه و تمرکزگرایانه آن دوره در سیاست‌های آموزش عالی با رویکرد مهندسی اجتماعی باشد که سرانجام نیز چندان کامیابی نیافت.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Educational and Higher Education Policy within Public Policy ِ: From the Qajar to the End of the Pahlavi Era

نویسندگان English

Hamid Javdani 1
Atiye Seyedreza 2
1 Higher Education Management Studies Department, IRPHE. Tehran, Iran
2 Higher Education Management Department. Kharazmi University. Tehran. Iran
چکیده English

Abstract
In this article, at first, public policy concepts, including educational and higher educational policies were re-conceptualized, based on a profound and wide- spreading study. Then, educational policies, process and related events in Pahlavi's epoch, based on systematic and critical review, were explored.
Based on findings, it sounds that Pahlavi's policy makers, instead of creating relevant structure and policies, based on scientific systematic studies and participatory acting of the system key actors, capable to resolve the expanding Iranian educational system problems, they relied more heavily on bureaucratic controlling institutions which expanded irregularly and even illegally.

Abstract
In this article, at first, public policy concepts, including educational and higher educational policies were re-conceptualized, based on a profound and wide- spreading study. Then, educational policies, process and related events in Pahlavi's epoch, based on systematic and critical review, were explored.
Based on findings, it sounds that Pahlavi's policy makers, instead of creating relevant structure and policies, based on scientific systematic studies and participatory acting of the system key actors, capable to resolve the expanding Iranian educational system problems, they relied more heavily on bureaucratic controlling institutions which expanded irregularly and even illegally.

کلیدواژه‌ها English

"Public policy
' "Educational Policy
" "Higher education policy
" "Pahlavi epoch
"
  • آجودانی، ماشاالله .(1387). مشروطه ایرانی. تهران: نشر اختران
  • احمدی، .... .(1361). پیرامون لایحه شورای عالی فرهنگ. دانشگاه انقلاب، شماره 16. مهرماه 1361.ص. 41 و 11-10.
  • اسحقی نژاد، محمد حسین .(1357). صورتجلسه مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره بیست وچهارم. جلسه 197
  • اسلامی ندوشن، محمدعلی .(1357).سال‌هایی که بر دانشگاه گذشت و نباید ادامه یابد. نگین. شماره 161 مهرماه 1357.
  • اعتماد، شاپور.(1397) .سخنرانی در موسسه پژوهش و برنامه ریزی آموزش عالی.تهران: موسسه پژوهش و برنامه ریزی آموزش عالی
  • ایمانی، مصطفی؛ حمید، جاودانی.(1381). بررسی اصول و معیارهای ارزیابی لایحه و ترتیبات( نهادی، کارکردی، رفتاری) پیشنهادی متناسب با اصول راهنما. تهران: مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی
  • بازرگان، فریدون .(2535). تحول مبانی آموزش و پرورش کشور در نیم سدۀ اخیر. سخنرانی به مناسبت پنجاهمین سال شاهنشاهی دودمان پهلوی. تهران: دانشکده علوم تربیتی.
  • بی‌نام .(1361). نقدی بر طرح شورای عالی فرهنگ. دانشگاه انقلاب. شماره 14. مرداد 1361، ص. 72-70.
  • بی­نام.(1353). قطعنامه هفتمین کنفرانس ارزشیابی انقلاب آموزشی. رامسر
  • بی­نام.(1354). قطعنامه هشتمین کنفرانس ارزشیابی انقلاب آموزشی. رامسر
  • جاودانی، حمید .(1392). توسعۀ پایدار از رهگذر توسعۀ نهاد‌های ایرانی تولید دانش، تهران: مؤسسۀ عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه‌ریزی.
  • جاودانی، حمید .(1393). «دانشگاه پایدار گذرگاهی برای برزیستی باکیفیت»، در: مجموعه مقالات دومین همایش آموزش عالی و توسعۀ پایدار، تهران: مؤسسۀ پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی.
  • جاودانی، حمید .(1381). بررسی راه‌های افزایش دستیابی به آموزش عالی. جلد اول. تهران: مؤسسه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی.
  • جاودانی، حمید .(1386). بررسی توسعه سازمانی در بعد مدیریتی آموزش عالی ایران. پایان‌نامه دکترا. دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید بهشتی.
  • جاودانی، حمید .(۱۳۹۲). دانشگاه ها و جهانی شدن: مفاهیم و رویکردها. تهران: موسسه پژوهش و برنامه ریزی آموزش عالی.
  • جاودانی، حمید .(۱۳۹۲).توسعه پایدار از رهگذر توسعه نهادهای ایرانی تولید دانشتهران: موسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه ریزی.
  • جاودانی، حمید.(1398). بازکاوی مهمترین دگرگشتهای آموزش عالی و سناریوهای آینده.تهران: موسسه پژوهش و برنامه ریزی اموزش عالی
  • جاودانی، حمید؛ سیدرضا، عطیه .(بی تا). جامعه دانش، جامعه اطلاعاتی.تهران: بنیاد دانشنامه نگاری ایران.
  • جاودانی، حمید .(1388). «جهانی‌شدن و آموزش عالی، گسست میان نظریه و کنش: راهبردهایی نوین برای توسعۀ آموزش عالی ایران». فصلنامۀ پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی، سال پانزدهم، شمارۀ 53.
  • حاضری، علی‌محمد .(1379). تأملی در علل و پیامدهای انقلاب فرهنگی. پژوهشنامه متین. شماره 8، پاییز 1379، ص:106-81.
  • حسنی، عطا‌الله .(1379). اسنادی از دانشگاه ملی ایران (1358-1338). تهران: انتشارات دانشگاه شهید بهشتی.
  • حمزه رباطی، مطهره؛ جاودانی، حمید؛ مهاجران، بهناز و دیگران (1396)، «دانشگاه پایدار: پیش‌بایست‌های دستیابی به آموزش پایدار»، فرایند مدیریت توسعه، شمارۀ 110، صفحات 61 تا 96.
  • خلیلی، ابراهیم.(1376).چالش جنوب: گزارش کمیسیون جنوب. چاپ اول: تهران، قومس
  • دهباشی، علی .(1359). گفتاری پیرامون انقلاب فرهنگی. آرش. شماره 21، ص: 128-122.
  • رسوخی، مهشید، شیرازی بهشتی، هادی، نورشاهی، نسرین .(1380). راهنمای آموزش عالی. تهران: مؤسسه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی ایران.
  • روسو ،‌ژان ژاک .( ۱۳۸۶). گفتاری در باب نابرابری. ‌ترجمه  حسین راغفر ،‌حمید جاودانی . موسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه ریزی ، تهران.
  • روسو، ژان ژاک .(بی‌تا). قرارداد اجتماعی. ترجمه غلامحسین زیرک‌زاده، بی‌جا.
  • روشن‌نهاد، ناهید (1383)، انقلاب فرهنگی در جمهوری اسلامی ایران: دگرگونی در آموزش عالی، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
  • رینگر مونیکا ام (1381). آموزش، دین و گفتمان اصلاح فرهنگی در دوره قاجار. ترجمه مهدی حقیقت خواه، تهران: ققنوس
  • زیباکلام، صادق .(1380). دانشگاه و انقلاب. تهران: انتشارات روزبه.
  • زیباکلام، صادق .(1387). بازنگری انقلاب فرهنگی: مرغ‌های سیاه، مرغ‌های سفید، تخم‌مرغ‌های دوزرده. ماهنامه خبری، تحلیلی و آموزشی لوح. شماره 5، 1378.
  • سادوسکی، وادیم.(1361).روش شناسی علم و برخورد سیستمی. ترجمه پریانی، کیومرث. روش شناسی علم اقتصاد. سال چهارم: شماره 4: 336-321
  • سرمد، غلامعلی.(1372). سیر تحول برنامه‌ریزی آموزش عالی در ایران قبل از انقلاب اسلامی. فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی. شماره 1، سال اول، بهار 1372، ص. 104-85.
  • سیاسی، علی‌اکبر .(1388). گزارش یک زندگی. چاپ دوم، تهران: اختران.
  • شمس‌آوری، پری‌سیما .(2535). سخنی کوتاه پیرامون تحول نظام آموزش عالی در دوران پنجاه سال سلطنت دودمان پهلوی. سخنرانی در دانشکده علوم تربیتی دانشگاه تهران.
  • شورای فرهنگ.(1339). اساسنامه دانشگاه های ایران.جلسه 998
  • صافی، احمد .(1369). نقش شورای عالی آموزش و پرورش در پیشبرد نظام آموزش و پرورش. فصلنامه تعلیم و تربیت. شماره 24، ص. 115-100.
  • صالحی، علی‌اکبر .(1373). طرح بازنگری نظام آموزش عالی کشور. پیش‌نویس اولیه. تجدیدنظر 3. تهران: معاونت آموزشی وزارت فرهنگ و آموزش عالی.
  • صدیق، عیسی .(1336). تاریخ فرهنگ ایران از آغاز تا زمان حاضر. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
  • صدیق، عیسی(1345). یادگار عمر، ج 2، تهران: مؤسسه چاپ و انتشارات امیرکبیر.
  • طالع، هوشنگ .(1380). فاجعه در دانشگاه‌های ایران.گزارش. شماره 125. مرداد 1380، ص. 56-49.
  • غفرانی، محمدباقر(1379). فرایند پیشنهادی سیاستگذاری علم و فناوری برای ایران. رهیافت، شماره 22، ص
  • غفرانی، محمدباقر.(1382). مسائل ساختاری نظام آموزش عالی ایران و راه‌های برون رفت از آن در برنامه چهارم.مجلس و راهبرد. شماره 41، زمستان 1382، ص 100-73.
  • فراستخواه، مقصود.(1388). سرگذشت و سوانح دانشگاه در ایران: بررسی تاریخی آموزش عالی و تحولات اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی موثر بر آن.تهران: موسسه ‌خدمات ‌فرهنگی ‌رسا
  • فراستخواه، مقصود.(1389). دانشگاه و آموزش عالی: منظرهای جهانی و مسئله‌های ایرانی.تهران: نی
  • فراستخواه، مقصود.(1396). گاه و بی‌گاهی دانشگاه در ایران: مباحثی نو و انتقادی در باب دانشگاه‌پژوهی، مطالعات علم و آموزش عالی.تهران: آگاه
  • فراستخواه، مقصود.(1397). دانشگاه و آموزش عالی: منظرهای جهانی و مسئله‌های ایرانی.تهران: نشرنی
  • کاتوزیان، ناصر .(1360). استقلال دانشگاه‌ها یا احیای وزارت علوم. مجموعه مقالات: گذری بر انقلاب ایران. ص. 35-31، تهران: دانشگاه تهران.
  • کاتوزیان، ناصر .(1360). طرح سازمان ملی دانشگاهیان و دورنمای اداره دانشگاه. مجموعه مقالات: گذری بر انقلاب ایران. ص. 63-59، تهران: دانشگاه تهران.
  • کاتوزیان، ناصر .(1360). مظلومی به نام دانشگاه.مجموعه مقالات: گذری بر انقلاب ایران. ص. 356-363، تهران: دانشگاه تهران.
  • کاتوزیان، ناصر .(1381). مقدمه علم حقوق. چاپ سی‌و دوم، تهران: شرکت سهامی انتشار.
  • کاتوزیان، ناصر.(1360). ابهام در وضع دانشگاه‌ها، مجموعه مقالات: گذری بر انقلاب ایران. ص. 282-281، تهران: دانشگاه تهران.
  • کریمی، محمود.(1391). اهمیت میرزا حسن رشدیه. راسخون
  • کسروی، احمد.(1311).آیین. بی­جا
  • کنفرانس آموزشی رامسر .(1353). قطعنامه هشتمین کنفرانس ارزشیابی انقلاب آموزشی. بی‌جا.
  • کنفرانس آموزشی رامسر .(1353). قطعنامه هفتمین کنفرانس ارزشیابی انقلاب آموزشی. بی‌جا.
  • گلکار، سعید .(1386). بررسی رابطه نظام پهلوی و دانشگاه در ایران. فصلنامه دانشگاه اسلامی. شماره 35، سال یازدهم، پاییز 1386، ص. 157-125.
  • گید، ام.‌ای. (1373)، هیأت‌های امنا. ترجمه عبدالحسین نفیسی. فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی، شماره 8 و 7، ص. 267-243.
  • مجلس شورای ملی .(1348). قانون تشکیل شورای آموزش و پرورش منطقه‌ای. تهران: مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.
  • مجلس شورای ملی .(2535). قانون تشکیل سازمان پژوهش و نوسازی آموزشی. تهران: مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.
  • مجلس شورای ملی.(1289). قانون اداری وزارت معارف و اوقاف و صنایع مستظرفه.مرکز پژوهش های مجلس، دوره : 1 شماره چاپ : 2 ،جلد : 1 شماره صفحه : 287
  • مجلس شورای ملی.(1300). قانون شورای عالی معارف.مرکز پژوهش های مجلس. دوره : 3 شماره چاپ : 2 ،جلد : 1،  ص 569
  • مجلس شورای ملی.(1313). قانون اجازه تأسیس دانشگاه در تهران.مرکز پژوهش های مجلس. دوره 9 شماره چاپ : 3 ، جلد : 1 ،ص 272
  • مجلس شورای ملی.(1331). لایحه قانونی مربوط به اعطای اختیارات برای مدت شش ماه به شخص آقای دکتر محمد مصدق نخست وزیر.مرکز پژوهش های مجلس. دوره : 17 شماره چاپ : 1 ،جلد : 1 ،ص 1
  • مجلس شورای ملی.(1346). قانون تشکیل و اختیارات هیأت امناء دانشگاه تهران.مرکز پژوهش های مجلس. دوره : 21 شماره چاپ : 1 ،جلد : 9 ،ص 5201
  • مجلس شورای ملی.(1352). قانون تشکیل شورای آموزش پزشکی و تخصصی رشته های پزشکی.مرکز پژوهش های مجلس، دوره : 23 شماره چاپ : 1 ، جلد : 12، ص  5854
  • مجلس شورای ملی.(1353). قانون اصلاح قانون تأسیس وزارت علوم و آموزش عالی.مرکز پژوهش های مجلس، دوره : 23 شماره چاپ : 2 ، جلد 12 ، ص 6252
  • مجلس شورای ملی.(1359). لایحه قانونی تشکیل شورای عالی فرهنگ و آموزش عالی.مرکز پژوهش های مجلس، دوره : 1 ، جلد 1 ،ص 551
  • مجلش شورای ملی.(1290). قانون اساسی معارف.مرکز پژوهش های مجلس، دوره : 1 شماره چاپ : 2 ، جلد 1 ،ص425
  • محبوبی اردکانی، حسین .(1370). تاریخ مؤسسات تمدنی جدید در ایران. ج. یکم، تهران: انتشارات تهران.
  • محبوبی اردکانی، حسین.(1368-1354). تاریخ مؤسسات تمدنی جدید در ایران.تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
  • مشبکی، اصغر و خادمی، علی اکبر.(1387). بررسی آسیب شناسانه سیاست ها و سیاستگذاری های فرهنگی بعد از انقلاب اسلامی. نامه پژوهش، زمستان، شماره 14، ص 133 تا 178
  • معین، مصطفی .(1391). گفته‌های مصطفی معین از انقلاب فرهنگی، در گفتگو با سایت آفتاب. دی‌ماه 1391.
  • ملکی، محمد .(بی‌تا).دانشگاه تهران اولین نهاد شورایی پس از انقلاب بود.دنیای سخن. شماره 84، ص. 52-50.
  • مورن، ادگار .(1384). جهانی‌شدن و آموزش: هفت دانش لازم برای آموزش آینده، ترجمۀ حمید جاودانی، تهران: مؤسسۀ عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه‌ریزی
  • مؤسسه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی، تاریخچه هیأت امنا دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی، (http://omana.irphe.ir/intro.aspx)، دریافت شده: 3/2/2013.
  • مؤسسه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی، جایگاه هیأت‌های امنا در ساختار جدید وزارت علوم، تحقیقات و فناوری (http://omana.irphe.ir/uploadfeportsipositim)، دریافت شده: 4/2/2013.
  • موسسه تحقیقات و برنامه ریزی علمی و اموزشی.(1350). پیشنهاد برنامه پنجم آموزش عالی
  • موسسه تحقیقات و برنامه ریزی علمی و اموزشی.(1351).پیشنهاد برنامه پنجم آموزش عالی
  • موسسه تحقیقات و برنامه ریزی علمی و اموزشی.(1352). برنامه دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی مستقل دولتی در برنامه پنجم عمرانی کشور. تهران
  • موسسه تحقیقات و برنامه ریزی علمی و اموزشی.(1353). گزارش موسسه تحقیقات و برنامه ریزی علمی و اموزشی به هفتمین کنفرانس ارزیابی انقلاب آموزشی رامسر. تهران
  • موسسه تحقیقات و برنامه ریزی علمی و آموزشی.(1353). گزارش موسسه تحقیقات و برنامه ریزی علمی و آموزشی به هفتمین کنفرانس ارزیابی انقلاب آموزشی رامسر.تهران
  • موسسه تحقیقات و برنامه ریزی علمی و اموزشی.(1353).یک بررسی اجمالی در مورد رایگانی آموزش
  • مؤسسه تحقیقات و برنامه‌ریزی علمی و آموزشی .(1351)، پیشنهاد برنامه پنجم آموزش عالی، تهران
  • مؤسسه تحقیقات و برنامه‌ریزی علمی و آموزشی.(2535). سنجش عملکرد آموزش و پرورش در برنامه‌های چهارم و پنجم عمرانی و پیشنهاد هدف‌ها، خط‌مشی‌ها و برنامه‌های آموزش و پرورش در برنامه ششم عمرانی. گزارش مرحله دوم کمیته مشترک برنامه‌ریزی آموزش و پرورش. تهران: مؤسسه تحقیقات و برنامه‌ریزی علمی و آموزشی.
  • مؤسسه تحقیقات و برنامه‌ریی علمی و آموزشی.(1352). برنامه دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی مستقل دولتی در برنامه پنجم عمرانی کشور، گزارش مشترک وزارت علوم و آموزش عالی، سازمان برنامه و بودجه و مؤسسه تحقیقات و برنامه‌ریزی علمی و آموزشی، تهران.
  • میربابائی، هرمز.(2535). نگرشی به چگونگی پیوند آموزش و پرورش با تحولات اقتصادی- اجتماعی ایران از مشروطه تا کنون.تهران: موسسه تحقیقات و برنامه ریزی علمی و اموزشی
  • نائینی، سیدمحمدکاظم.(1383). شوراها در آموزش عالی ایران. دایره‌المعارف آموزش عالی ایران. جلد 1، تهران: بنیاد دانشنامه بزرگ فارسی.
  • نژاد
  • نفیسی، عبدالحسین.(1369). بازنگری تجربی برنامه‌ریزی توسعه آموزش و پرورش در ایران (1368-1328)، سطوح برنامه‌ریزی توسعه و تحولات آن. فصلنامه تعلیم و تربیت. زمستان 1369، شماره 24، ص 36-12.
  • نفیسی، عبدالحسین .(1369). بازنگری تجربی برنامه‌ریزی توسعه آموزش و پرورش در ایران، تعاریف و سابقه. فصلنامه تعلیم و تربیت، زمستان 1379، شماره 64، ص 34-13.
  • نفیسی، عبدالحسین .(1370). بازنگری تجربی برنامه‌ریزی توسعه آموزش و پرورش در ایران (1368-1328)، نظام برنامه‌ریزی توسعه، قسمت دوم؛ جمهوری اسلامی ایران.فصلنامه تعلیم و تربیت. پاییز و زمستان 1370، شماره 28-27، ص 40-29.
  • نفیسی، عبدالحسین .(1374).بازنگری تجربی برنامه‌ریزی توسعه آموزش و پرورش، در ایران، برنامه دوم توسعه 1378-1374. فصلنامه تعلیم و تربیت. بهار و تابستان 1374، شماره 42-41، ص 47-20.
  • نفیسی، عبدالحسین .(1379). بازنگری تجربی برنامه‌ریزی توسعه آموزش و پرورش در ایران، فنون و شیوه‌های برنامه‌ریزی (تجربه سال‌های 1378-1327)، بخش دوم: مبانی نظری و پیشنهادهای اصلاحی. فصلنامه تعلیم و تربیت. زمستان 1379، شماره 64، ص 100-73.
  • نورشاهی، نسرین.(1375). افت تحصیلی در آموزش عالی. پژوهش و برنامه ریزی در آموزش عالی،  شماره 13 و 14
  • نورشاهی، نسرین.(1377). تحولات نظام گزینش دانشجو برای دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی. پژوهش و برنامه ریزی در آموزش عالی، شماره 18
  • همایون، ناصر.(1385). آموزش و پرورش در ایران. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی.
  • همایونپور، پرویز.(1352). تکنولوژی در خدمت آموزش و پرورش جهان سوم.تهران: موسسه تحقیقات و برنامه ریزی علمی و اموزشی
  • ودیعی، کاظم.(1354). انقلاب کیفی در آموزش و پرورش ایران. مجله آموزش و پرورش. شماره 132، مهرماه 1354، ص. 28-23.
  • وزارت آموزش و پرورش .(1353). پیشبرد هدف‌های کنفرانس انقلاب آموزشی در آموزش و پرورش گزارش وزیر آموزش و پرورش به پیشگاه شاهنشاه آریامهر در هفتمین کنفرانس ارزیابی انقلاب آموزشی.  بی‌جا.
  • وزارت علوم و آموزش عالی .(1352). گزارش وزارت علوم و آموزش عالی به ششمین کنفرانس ارزیابی انقلاب آموزشی، تهران: مؤسسه تحقیقات و برنامه‌ریزی علمی آموزشی.
  • وزارت علوم و آموزش عالی.(1352). گزارش وزارت علوم و آموزش عالی به ششمین کنفرانس ارزیابی انقلاب آموزشی.تهران.
  • یوسفی. بررسی کتاب مونیکا رینگر: آموزش دین و گفتمان اصلاح فرهنگی در دوره قاجار، در گفتگو با عبدالله شهبازی، کتاب هفته، شماره 111 ، شنبه 3 اسفند 1381: ص 14 و 15

 

  • Bell, Les & Howard Stevenson (2006). Education Policy: Process, Themes & impact. London: Routledgefalmer, Taylor & Francis group.
  • Breton, Gilles (2003). De l'internationalisation à la Globalisation de l'enseignement Supérieur, Dans Globalisation et Université: Nouvel Espace, Nouveaux Acteurs. Edition Unesco/les Presses de l'Université Laval.
  • Daniel, John (2003); Le Communisme Scientifique et l'Economie Capitaliste: l'Université à l’ère de la Globalisation; Dans Globalisation et Université: Nouvel Espace, Nouveaux Acteurs; Edition Unesco/les Presses de l'Université Laval.
  • Deem, Rosemary (2001); “Globalization, New Managerialism, Academic Capitalism and Entrepreneurialism in Universities: is the local dimension still important?”; Comparative Education, Vol. 37, No. 1, pp. 7-20, Routledge, uk.
  • Derrida, Jacques (2001). L'Université sans Condition, Paris: Galilée.
  • Dunn, William N (2007), Public Policy Analysis: An Introduction, 4th Prentice Hall.
  • Giroux, H. (2002). “Neoliberalism, Corporate Culture, and the Promise of Higher Education: The University as Democratic Public Sphere”. Harvard Educational Review, 72 (4): 425–463.
  • Giroux, H. (2011). Casino Capitalism and Higher Education. Counter Punch.
  • Giroux, Henry A. (2017). “Neoliberalism’s War against Higher Education and the Role of Public Intellectuals”. In M. Izak, M. Kostera, & M. Zawadzki (Eds.), The Future of University Education (pp.185-206). Basingstoke: Palgrave
  • Hallam, Roger (2017). “Escape from the Neo-Liberal Higher Education Prison: A Proposal for a New Digital Communist University”. In M. Izak, M. Kostera, & M. Zawadzki (Eds.), The Future of University Education (pp.245-269). Basingstoke: Palgrave.
  • J. Rousseau, Confession, LIX, Pléiade, TI, Paris.
  • Jones, Tiffany (2013). Understanding Education Policy: The four education orientations framework. NewYork: Springer.
  • Knight, Jan (2004); “Internationalization, Remodeled: Definition, Approaches and Rationales”; Journal of Studies in International Education, No. 8, pp. 5-31. 9.
  • Knight, Jane (2003); Les Accords Commerciaux (AGCS): Implication Pour L'ensigenement Supérieur; Dans Globalisation et Universités: Nouvel Espace, Nouveaux Acteurs. Editions Unesco/les Presses de l’Université Laval.
  • Lasswell, Harold D. (1951), The Policy Orientation, in the Policy Science: Recent Development in Scope and Method, Stanfor, C.A.: Stanford University Press.
  • Macfarlane, Bruce (2007). The Academic Citizen: The Virtue of Service in University Life. New York: Routledge.
  • Malone, E.  (1995) Public Policy: Prespectives and Choices, New York: MacGraw Hil
  • Manzoor, Cyrus. (1971).University reform in Iran:Problems and prospects.Phd thesis, Tufts University.
  • Marginson, S. (2006). Putting “Public” back into the Public University. Thesis Eleven, 84: 44–59.
  • Marginson, S. (2011). “Higher Education and Public Good”. Higher Education Quarterly, 65 (4), pp 411–433.
  • McCulloch, Garry (2004). Research in education, history and social sciences. London: Routledgefalmer, Taylore & Francis group.
  • Mohseni, M. (1976) ‘Sociology in Iran’, International Social Science Journal 22(2): 387–90.
  • Mok, K. H. (2007); “Questing for Internationalization of Universities in Asia: Critical Reflection”; Journal of Studies in International Education, Vol. 11, No. 3-4, pp. 433-454, Sage Publications.
  • Mok, K. H. and A. Welch (Eds) (2003); “Globalization and Educational Restructuring in the Asia Pacific Region”; Basingstoke: Palgrave Macmillan.
  • Mok, K. H. and H. H. Lee, (2000); “Globalization or reColonization: Higher Education Reforms in Hong Kong”, Higher Education Policy, Vol. 13, pp. 361-377.
  • Morin, Edgar (1999); Les Sept Savoir Necessaires A L' Education du Future; Paris:Seuil.
  • Mueller, D.C. (1989) Public Choice, Vol. 2, New York: Cambridge University.
  • Nesslein, Thomas S. (2008), Public Choice Theory, in Encyclopedia of Public Administration and Public Policy, Vol. 3, New York, London: Taylor & Francis.
  • Papastephanou, Marianna (2005); "Globalisation, Globalism and Cosmopolitanism as an Education Ideal"; Educational Philosophy and Theory, Vol. 27, No. 4, Australasia.
  • Peterson, Steven A. (2008), Public Policy, in Encyclopedia of Public Administration and Public Policy, Vol. 3, New York, London: Taylor & Francis.
  • Porter, Paige & Lesley Vidovich (2000); "Globalization and Higher Education Policy"; Education Theory, Vol. 50, No. 4. Pp. 449-465, University of Illinois.
  • Rhoades Gary (2003). Democracy and Capitalism, Academic Style: Governance in Contemporary Higher Education. Prepared by the Center for Higher Education Policy Analysis (Los Angeles, CA). Paper presented to the Governance Roundtable (Santa Fe, NM, June 2003). https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED482063.pdf.
  • Rizvi Fazal (2007); "Postcolonialism and Globalization in Education"; Cultural Studies critical Methodology, Vol. 7, No. 3. pp. 259-263, Sage Publication, UK. Shultz, Lynette (2007); "Educating for Global Citizenship: Conflicting Agendas and Understanding"; The Alberta Journal of Education, vol. 53, No. 3, pp. 248- 258; USA.
  • Salmi Jamil (2003) " Construction des Société du Savoir: Nouveau Défis Pour Ľ Enseignement Supérieur, Dans Globalisation et Universités, Québec: Unesco / les Presses de L’Université Laval.
  • Sandel Michael J. (2016). Lessons from the Populist Revolt. https://www.livemint.com/Opinion/7gq9vTNn9nmlPPbRiohi1M/Michael-J-Sandel--Lessons-from-the-populist-revolt.html 1/6 Roy Jacques, (2017). “McLearning and the So-Called Knowledge Society: An Essay”. In M. Izak, M. Kostera, & M. Zawadzki (Eds.), The Future of University Education (pp.159-183). Basingstoke: Palgrave.
  • Simon Christopher A. Policy analysis. https://www.britannica.com/topic/policy-analysis
  • Slaughter, Sheila and Larry Leslie (1997); "Academic Capitalism”, Baltimore: John Hopkins University press.
  • Steier, F. (2003). “The Changing Nexus: Tertiary Education Institutions, the Marketplace and the State”, Higher Education Quarterly, 57 (2), pp 158–180.
  • Stohl, Micheal (2007); "we have Met the Enemy and He is Us:The Role of the Faculty in the Internationalization of Higher Education in the Coming Decade “Journal of Studies in International Education, No 11,3-4;359,Sage Publication.
  • Stromquist, Nelly P. (2007); "Internationalization as a Response to Globalization: Radical Shift in University Environment"; Higher Education, No. 53, pp. 81-105, Springer Science & Business Media B.V.
  • Sułkowski, Łukasz (2017). “The Culture of Control in the Contemporary University”. In M. Izak, M. Kostera, &M. Zawadzki (Eds.), The Future of University Education (pp.85-105). Basingstoke: Palgrave.
  • Szadkowski, Krystian (2017). The University of the Common: Beyond the Contradictions of Higher Education Subsumed under Capita In The Future of University Education. UK: Palgrave Critical University Studies.
  • Wilson, J.Q .(1979). American Government: Institutions and Policies; D.C. Heath: Lexington, MA
  • World Bank. (2019). the Changing nature of work. Washington, DC 20433, USA.