فصلنامه علمی پژوهشی حکمرانی فرهنگ

فصلنامه علمی پژوهشی حکمرانی فرهنگ

نقش رسانه‌های اجتماعی موبایلی در آئین‌های اجتماعی؛ مطالعه موردی تشییع جنازه 175 شهید غواص

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
سیاوش صلواتیان 1
علیرضا پویا 1
احمد مولایی یگانه 2
مجید سعادتی 3
1 استادیار دانشگاه صداوسیما
2 کارشناسی ارشد مدیریت رسانه دانشگاه صداوسیما
3 دانشجوی دکتری ارتباطات دانشگاه آزاد تهران شمال
چکیده
بسیج و سازمان‌دهی افراد و گروه‌ها یکی از امکان‌هایی است که به‌وسیله رسانه‌های اجتماعی تسهیل شده است و می‌تواند همانند هر پدیده‌ای فرصت‌ها و تهدیدهایی برای جوامع داشته باشد، لذا مقاله پیشِ‌رو به‌دنبال شناخت ‌نقش‌ رسانه‌های اجتماعی موبایلی در آئین‌های اجتماعی است و به‌صورت موردی پدیده تشییع جنازه 175 شهید غواص را مورد مطالعه قرار داده است. این پژوهش، با روش کیفی و از طریق تکنیک مصاحبه عمیق انجام گرفته است. بر اساس قاعده اشباع نظری و به روش نمونه‌گیری هدفمند، دیدگاه‌های 10 نفر از صاحب‌نظران رشته ارتباطات و متخصصان حوزه رسانه‌های اجتماعی موبایلی گردآوری شد. پس از جمع‌آوری داده‌ها، کدگذاری و مقوله‌بندی، 10 کد انتخابی شامل «بسترسازی»، «هم‌افزایی»، «سرعت‌دهی»، «تسهیل‌کنندگی»، «ایجاد ارتباط و شبکه‌سازی»، «کاربرسازی »، «چسبندگی»، «مدیریت»، «تغییر ذائقه خبری» و «آئین‌سازی» استخراج شد. با توجه به نتایج این پژوهش، سه کد انتخابی نقش «بسترسازی»، «هم‌افزایی» و «مدیریت» رسانه‌های اجتماعی موبایلی با نقش این رسانه‌ها در هدایت جریان‌های اصلی تولید اخبار مراسم تشییع 175 شهید غواص به‌سمت نهادهای اصلی تولید اخبار مرتبط بودند. سه کد انتخابی «سرعت‌دهی»، «ارتباطات و شبکه‌سازی» و «آئین‌سازی» رسانه‌های اجتماعی موبایلی با نقش این رسانه‌ها در شیوه‌های پوشش اخبار مرتبط بودند و چهار کد انتخابی «تسهیل‌کنندگی»، «کاربرسازی»، «چسبندگی» و «تغییر ذائقه خبری» رسانه‌های اجتماعی موبایلی با نقش این رسانه‌ها در نحوه مصرف اخبار مرتبط بودند.
کلیدواژه‌ها
رسانه‌های اجتماعی
آئین‌های اجتماعی
رسانه‌های اجتماعی موبایلی
تشییع 175 شهید غواص

عنوان مقاله English

نقش رسانه‌های اجتماعی موبایلی در آئین‌های اجتماعی: مطالعه موردی تشییع جنازه 175 شهید غواص

نویسندگان English

Siavash Salavatian 1
Alireza Pouya 1
Ahmad Molaei Yeganeh 2
Majid Saadati 3
1 IRIBU
2 IRIBU
3 IAU
چکیده English

بسیج و سازمان‌دهی افراد و گروه‌ها یکی از امکان‌هایی است که به وسیله رسانه‌های اجتماعی تسهیل شده است و می‌تواند همانند هر پدیده‌ای فرصت‌ها و تهدیدهایی برای جوامع داشته باشد، لذا مقاله پیشِ رو به‌دنبال شناخت ‌نقش‌ رسانه‌های اجتماعی موبایلی در آئین‌های اجتماعی است و به صورت موردی پدیده تشییع جنازه 175 شهید غواص را مورد مطالعه قرار داده است. این پژوهش، با روش کیفی و از طریق تکنیک مصاحبه عمیق انجام گرفته است. بر اساس قاعده اشباع نظری و به روش نمونه‌گیری هدفمند، دیدگاه‌های 10 نفر از صاحبنظران رشته ارتباطات و متخصصان حوزه رسانه‌های اجتماعی موبایلی گردآوری شد. پس از جمع‌آوری داده‌ها، کدگذاری و مقوله‌بندی،10 کد انتخابی شامل «بسترسازی»، «هم‌افزایی»، «سرعت‌دهی»، «تسهیل‌کنندگی»، «ایجاد ارتباط و شبکه‌سازی»، «کاربرسازی »، «چسبندگی»، «مدیریت»، «تغییر ذائقه خبری» و «آئین‌سازی» استخراج شد. با توجه به نتایج این پژوهش، سه کد انتخابی نقش «بسترسازی»، «هم‌افزایی» و «مدیریت» رسانه‌های اجتماعی موبایلی با نقش این رسانه‌ها در هدایت جریان‌های اصلی تولید اخبار مراسم تشییع 175 شهید غواص به سمت نهادهای اصلی تولید اخبار مرتبط بودند. سه کد انتخابی «سرعت‌دهی»، «ارتباطات و شبکه‌سازی» و «آئین‌سازی» رسانه‌های اجتماعی موبایلی با نقش این رسانه‌ها در شیوه‌های پوشش اخبار مرتبط بودند و چهار کد انتخابی «تسهیل‌کنندگی»، «کاربرسازی»، «چسبندگی» و «تغییر ذائقه خبری» رسانه‌های اجتماعی موبایلی با نقش این رسانه‌ها در نحوه مصرف اخبار مرتبط بودند.

کلیدواژه‌ها English

رسانه‌های اجتماعی
آئین‌های اجتماعی
رسانه‌های اجتماعی موبایلی
تشییع 175 شهید غواص
  • افتاده، جواد. (1394). رسانه‏های اجتماعی. تهران: دفتر مطالعات و برنامه‏ریزی رسانه‏ها.
  • افتاده، جواد. (1389). رسانه‏های اجتماعی و کتاب. تهران: فصلنامۀ کتاب مهر.
  • باقری ده­آبادی، علیرضا؛ فرهنگی، علی­اکبر؛ سلطانی­فر، محمد؛ مظفری، افسانه. (1395). پویایی‌بخشی به نظریه گفتمان در مسائل اجتماعی ایران از طریق کاربست ارتباطات آیینی. راهبرد اجتماعی فرهنگی 6 (1)
  • بشیر، حسن. (۱۳۹۰). تعزیه؛ ارتباطات آیینی. تهران: دانشگاه امام صادق.
  • بصیریان جهرمی، حسین. (1392). رسانه‏های اجتماعی ابعاد و ظرفیت ها. تهران: دفتر مطالعات و برنامه‏ریزی رسانه‏ها.
  • بهمنی، مهرزاد؛ محمدی شکیبا، عباس. (1394). سبک‌های نوین ارتباط انسانی در فضای مجازی: فرصت‌ها و تهدیدهای شبکه‌های اجتماعی موبایلی. مطالعات رسانه‌های نوین، 1(2).
  • پوررضا کریم‌سرا، ناصر. (1392). تأثیر پذیری تغییرات فرهنگی و سبک زندگی از فضا‏های مجازی. رسانه‏های نوین و فرهنگ. شماره 3، 48-34.
  • جعفری، علی؛ باهنر، ناصر. (1398). آیین‌های تلویزیونی و بازنمایی «حزن مذهبی» آسیب‌شناسی سنت‌های مناسبتی تلویزیون ایران در «محرم». دین و ارتباطات، 26(55)، 67-97.
  • حقی، سمیه؛ حسینی، سید بشیر. (1392). طراحی و شکل‌گیری رویداد رسانه‌ای: مطالعه موردی پوشش رسانه‌ای ازدواج نوه ملکه انگلیس از شبکه بی‌بی‌سی فارسی (29 آوریل 2011). فصلنامه رسانه های دیداری و شنیداری، 9(20)، 189-210.
  • خدایاری، گلثوم؛ دانشور حسینی، فاطمه؛ سعیدی، حمیده. (1393). میزان و نوع استفاده از شبکه‌های اجتماعی مجازی (مطالعه موردی: دانشجویان دانشگاه آزاد مشهد). پژوهش‌های ارتباطی، 21(77)، 167-192.
  • رودنبلور، اریک دبلیو. (1387). ارتباطات آئینی: از گفتگو‏های روزمره تا جشن‏های رسانه‏ای شده. عبدالله گیویان، تهران: دانشگاه امام صادق علیه‌السلام.
  • سلیمانی‏پور، روح الله. (1389). شبکه‏های اجتماعی؛ فرصت‏ها و تهدید‏ها. تهران: ره‌آورد نور.
  • شریفی، سید مهدی؛ لبافی، سمیه؛ رادمنش، بهاره؛ میاح، رحمان. (1398). ارائه الگوی مدیریت خبر رسانۀ ملی در فضای مجازی با رویکرد ارتباطات آیینی. مطالعات میان رشته ای ارتباطات و رسانه، 2(2)، 11-30.
  • عدلی­پور، صمد. (1391). تحلیل جامعه­شناختی پیامدهای شبکه­های اجتماعی مجازی بر هویت اجتماعی کاربران جوان شهر اصفهان. کارشناسی ارشد. دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه اصفهان.
  • کاستلز، مانوئل. (2001). جامعۀ شبکه‏ای و هویت جدید، محمد‏رضا معینی. فصلنامۀ مجلس و هویت، شماره 43: 459-431.
  • کاستلز، مانوئل. (1380). عصر اطلاعات: اقتصاد، جامعه و فرهنگ. ترجمه عبدالاحد علی‌قلیان. تهران: طرح نو.
  • گیویان، عبدالله؛ امین، محسن. (1396). محبت و هویت در آیینه نمایش جهانی اربعین مطالعه ماهیت، کارکردها و ساختار پیاده‌روی اربعین از منظر ارتباطات آیینی. دین و ارتباطات، 24(2)، 167-194.
  • ون‌دایک، جان (1384). قدرت و سیاست در جامعۀ شبکه ای. اسماعیل یزدان‌پور، فصلنامۀ رسانه، شماره 62: 161-121.

 

  • Becker, K. B. (1995). Media and the ritual process. Media, Culture, and Society, 629- 646.
  • Bell, C. (1992). Ritual Theory, Ritual practice. Newyork, Oxford University press.
  • Burgess, J., Mitchell, P., & Münch, F. (2018). Social media rituals: The uses of celebrity death in digital culture. In A networked self: Birth, life, death (pp. 224-239). Taylor & Francis Group, LLC.
  • Coombs, W. (2011). Ongoing Crisis Communication: Planning, Managing and Responding. (3. edition, Ed.) Thousand Oaks.
  • Dayan, D., Ketz, E. (1992). Media events: The live broadcasting of history. In D. K. Dayan, Media events: The live broadcasting of history. Cambridge: Harvard Univercity Press.
  • Hjarvard, S. (2008). The mediatization of religion: A theory of the media as agents of religious change. Northern Lights: Film & Media Studies Yearbook, 6(1), 9-26.
  • Kaplan, Andreas and Haenlein, Michael. (2010). Users of the World, Unite! The Challenges and Opportunities of Social Media. Business Horizons,Vol 53, 1, 59-68.
  • Karen A. Ertel, M. Maria Glymour, Lisa F. Berkman(2009). Social networks and health: A life course perspective integrating observational and experimental evidence, Journal of Social and Personal Relationships, 26, 1: 73-92.
  • Leach, E. (1968). Ritual. International encolopedia of the social sciences. In E. Leach, Ritual. International encolopedia of the social sciences (Vol. 13, pp. 520-526). New York: Macmillan.
  • Paris, C. M., Lee, W., & Seery, P. (2010). The role of social media in promoting special events: acceptance of Facebook ‘events’ (pp. 531-541).
  • Park, C. & Lee, H. (2009). A moderating role of product type. Journal of Business Research, Volume 62, Issue 1, 61-67.
  • Rhengold, H. (1993). Daily Life in Cybespace, The Virtual Communicanity: Homesteading of The Electronic Frontier. The MIT Press.
  • Volkmer, I. (2002). Dialectical Spaces in the Global Public Sphere: Media Memories across Generations. Retrieved 11 ,28, 1394, from http://www.ksg.harvard.edu.
فصلنامه علمی پژوهشی حکمرانی فرهنگ
دوره 14، شماره 56
شماره زمستان 1400
زمستان 1400
صفحه 7-31