فصلنامه علمی پژوهشی حکمرانی فرهنگ

فصلنامه علمی پژوهشی حکمرانی فرهنگ

تأثیر هوش معنوی و تاب‌آوری بر احساس شادکامی خانواده‌‌های شاهد و ایثارگر تبریز

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
کمال کوهی 1
محمد عباس‌زاده 2
ناهید داداش‌زاده 3
1 دانشیار جامعه‌شناسی دانشگاه تبریز
2 استاد جامعه‌شناسی دانشگاه تبریز
3 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد پژوهش علوم اجتماعی دانشگاه تبریز
10.22034/jsfc.2022.127013
چکیده
پژوهش حاضر با هدف مطالعه تأثیر هوش معنوی و تاب‌آوری بر احساس شادکامی اعضای خانواده‌‌های شاهد و ایثارگر تبریز با روش پیمایشی و در سال 1395 انجام شده است. جامعه آماری این مطالعه را اعضای خانواده‌‌های شاهد و ایثارگر تحت پوشش بنیاد شهید و امور ایثارگران شهر تبریز که بالغ بر 14777 نفر است تشکیل می‌دهد. از این تعداد 438 نفر بر اساس نمونه‌گیری طبقه‌ای متناسب تصادفی انتخاب و اطلاعات لازم به‌وسیله پرسشنامه گردآوری شد. همچنین برای تجزیه و تحلیل داده‌‌ها از نرم‌افزار Spss نسخه 22 و Lisrel نسخه 8/8 استفاده شده است. نتایج نشان داد متوسط شادکامی اعضای خانواد‌های شاهد و ایثارگر شهر تبریز 67/12 درصد و در سطح نسبتاً مطلوبی قرار دارد. بررسی مدل ساختاری نیز بیانگر این است که متغیر‌های تاب‌آوری، هوش معنوی، سن و جنسیت به‌طور معنی‌داری توانسته‌اند 41 درصد از تغییرات احساس شادکامی اعضای خانواده‌‌های شاهد و ایثارگر را تبیین نمایند. خانواده‌هایی که اعضای‌شان تاب‌آورتر و دارای هوش معنوی بالاترند، معمولاً در قیاس با اعضای خانواده‌‌های دیگر شادتر بوده‌اند. در مجموع، مدل ساختاری تحقیق، برای تبیین تغییرات احساس شادکامی اعضای خانواده‌‌های شاهد و ایثارگر، مناسب محسوب می‌شود.
کلیدواژه‌ها
شادکامی
تاب‌آوری
هوش معنوی
خانواده‌‌های شاهد و ایثارگر
تبریز

عنوان مقاله English

Study of the Effect of Spiritual Intelligence and Resilience on the Happiness of Shahed and Eisargher families members in Tabriz

نویسندگان English

kamal koohi 1
MOHAMMAD ABBASZADEH 2
Nahid dadashzadeh 3
1 University of Tabriz, Faculty of Law and Social Sciences, Social Research Institute,
2 department of sociology university of Tabriz
3 University of Tabriz, Faculty of Law and Social Sciences, Social Research Institute
چکیده English

The present study was conducted with the aim of studying the effect of spiritual intelligence and resiliency on the happiness rate of Shahed and Eisargher families in Tabriz by survey method in 1395.the statistical population of this study consists of Shahed and Eisargher families covered by the Shahid and Eisarghari Foundation of Tabriz City With 14777 people. of these, 438 persons were selected by stratified sampling and randomly selected from the Shahed and Eisargher families. The data were collected by questionnaires. also, for analyzing the data used to software of SPSS version 22 and LISREL 8/8.
The results showed that the average happiness of the Shahed and Eisargher families in Tabriz city is 67.12% and is relatively good. the study of structural model also indicates that variables such as resilience, spiritual intelligence, age and gender can significantly explain 41% of the changes in happiness of Shahed and Eisargher families. Families who are more resilience and have higher spiritual intelligence are usually happier than other families. in sum, the structural model of research is a suitable model for explaining the happiness changes Shahed and Eisargher families.

کلیدواژه‌ها English

happiness
resilience
spiritual intelligence
families of Shahed and Eisargher
Tabriz
  • ابراهیم نجف آبادی، اعظم و سام آرا،عزت الله (1392). «بررسی رابطه اجتماعی و احساس شادی مورد مطالعه زنان15-24 ساله شهر اصفهان». فصلنامه جامعه شناسی مسائل اجتماعی ایران، 5(2)،1-25.
  • آزادی، سارا، آزاد، حسین (1390). «بررسی رابطه حمایت اجتماعی، تاب‌آوری و سلامت روانی دانشجویان شاهد و ایثارگر دانشگاههای شهر ایلام». مجله علمی- پژوهشی طب جانباز،3(12)،48-58.
  • باب الحوائجی، فهیمه، رستمی نسب، عباسعلی، تاج الدینی، اورانوس، هاشمی نسب، فخرالسادات(1390). «بررسی رابطه بین هوش معنوی و شادکامی کتابداران شاغل در کتابخانه های دانشگاه تهران». نشریه تحقیقاتی کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاهی، 45(4)،101-121.
  • بهادری خسروشاهی، جعفر و هاشمی نصرت آباد، تورج(1390). «رابطه امیدواری و تاب‌آوری با بهزیستی روانشناختی در دانشجویان». اندیشه و رفتار، 6(22)، 41-50.
  • پهلوان صادق، اعظم و بختیارنصرآبادی، حسنعلی(1388).«آموزش برنامه شادی فوردایس تاثیر آن برافزایش شادمانی خانواده‌های شاهد و ایثارگر». ماهنامه علمی پژوهشی دانشگاه شاهد، 16(84)،1 -4.
  • جوادی، محمد جعفر، امیری، سارا(1393).«تعیین رابطه هوش معنی و شادکامی با تاب‌آوری در دانشجویان». پایان نامه کارشناسی ارشد . دانشگاه آزاد اسلامی-واحد تهران مرکزی. دانشکده علوم اجتماعی.
  • چلبی، مسعود، موسوی، سید محسن( 1388).«بررسی جامعه شناختی عوامل مؤثر بر شادمانی در سطوح خرد و کلان» .مجلة جامعه شناسی ایران، 9(1و2)، 34-57
  • الحسینی المدرسی، سیدمهدی؛ کوهی برنج آبادی،مجید(1396). «تحلیل رابطه تاب‌آوری با ابعاد عجین شدن با شغل». فصلنامه مطالعات مدیریت بهبود و تحول، 25(83)،1-24.
  • حقیان، الناز، السادات صادقی، منصوره، پناغی، لیلی و موتابی، فرشته(1396). «الگوی پیش بینی کننده شادکامی زناشویی در افراد متأهل». مجله خانواده پژوهی، 13(2)،179-196.
  • حیدری، اعظم، کوروش نیا، مریم، حسینی، سیده مریم(1394).«رابطه بین هوش معنوی و شادکامی به واسطه بهزیستی روانشناختی». روش ها و مدلهای روانشناختی، 8(21)
  • خلعتبری، جواد، بهاری، صونا( 1389). «ارتباط بین تاب‌آوری و رضایت از زندگی»، فصلنامة روانشناسی تربیتی. دانشگاه آزاد اسلامی واحد تنکابن. سال اول، شماره 2، 78-89.
  • دادش زاده، ناهید(1395). بررسی میزان امید به آینده و شادکامی در بین خانواده‌های شاهد و ایثارگر شهر تبریز. پایان نامه کارشناسی ارشد پژوهش علوم اجتماعی. دانشگاه تبریز. دانشکده حقوق و علوم اجتماعی، گروه علوم اجتماعی.
  • دولتی، علی(1392).بررسی میزان امید به آینده شهروندان و عوامل مرتبط با آن. پایاننامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تبریز. دانشکده حقوق و علوم اجتماعی، گروه علوم اجتماعی.
  • ریتزر، جورج (1373).نظریه های جامعه شناسی.( احمد رضا غروی زاد). چاپ اول، تهران، نشر مؤسسة انتشارات جهاد دانشگاهی،
  • رئیسی، مرضیه،احمری طهران، هدی، حیدری، سعیده، جعفر بگلو، عصمت، عابدینی، زهرا، بطهایی، سید احمد(1392). «ارتباط هوش معنوی با شادکامی و پیشرفت تحصیلی در دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی قم».آموزش در علوم پزشکی، 13(5)، 431-440.
  • سامانی، سیامک، ترابی، عطا(1390). «شادکامی نوجوانان در گونه های مختلف خانواده براساس بافت نگر فرآیند و محتوای خانواده». دو فصلنامه مشاوره کاربردی،1(1) ،3-20.
  • عابدی، احمد؛ شواخی، علی رضا و تاجی، مریم(1387). «رابطه بین دینداری با شادی دانش آموزان دختر دوره متوسطه شهر اصفهان». مطالعات اسلام و روان شناسی،2(2)، 45-58.
  • عرفانی, نصراله(1390). «مقایسه کیفیت زندگی جانبازان مبتلا به PTSD و اعضای خانواده آنها با سایر جانبازان در استان همدان».همایش ملی ایثار و شهادت. همدان. دانشگاه آزاد اسلامی واحد همدان. 
  • علیزاده اقدم، محمد باقر؛ عباس زاده، محمد؛ حبیب زاده، اصحاب و عبادی یالقوزاغاجی، سارا(1393). «بررسی رابطه بین شادی و احساس امنیت در افراد(مطالعه موردی دانشجویان دانشگاه آزاد تبریز)». فصلنامه برنامه ریزی رفاه و توسعه اجتماعی، 5(18)،223-257.
  • مظفری‌نیا، فائزه، امین شکروی، فرخنده، حیدرنیا، علیرضا(1393).«رابطه بین سلامت معنوی و شادکامی دانشجویان»، فصلنامة علمی پژوهشی آموزش بهداشت و ارتقای سلامت2(2)،97-108.
  • مهدی‌زاده، شراره، زارع غیاث آبادی، فاطمه(1392).«بررسی میزان دینداری و نقش آن در شامادنی جوانان». مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران،(3)،413-438.
  • موحدی، یزدان؛ باباپورخیرالدین، جلیل و موحد، معصومه(1393). «اثر بخشی آموزش گروهی مبتنی بر رویکرد امید درمانی بر افزایش امید و بهزیستی روان شناختی دانش آموزان».مجله روانشناسی مدرسه3(1)، 116-130.
  • میرشاه جعفری، ابراهیم، عابدی، محمد رضا و دریکوندی، هدایت الله(1381).«شادمانی و عوامل موثر برآن». تازه های علوم شناختی،4(3)،50-59.
  • نادی، محمدعلی و سجادیان، ایلناز(1390). «تحلیل روابط بین معنای معنوی با بهزیستی معنوی، شادی ذهنی، رضایت از زندگی، شکوفایی روانشناختی، امید به آینده و هدفمندی در زندگی دانشجویان». طلوع بهداشت، 10(3و4)،54-68.
  • نعمتی جوکار، شهروز، سعیدی مقدم، مرضیه و پیرزادی، حجت(1391).«پیامدهای روانشناختی جنگ عراق علیه ایران». پژوهش نامه دفاع مقدس،1(2)81-95.
  • نورآذر، مهرناز(1390) بررسی جامعه شناسی شادمانی و عوامل موثر برآن در زنان شهر تبریز،پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تبریز، دانشکده حقوق و علوم اجتماعی، گروه علوم اجتماعی.
  • هادی‌تبار،حمیده ، احقر، قدسی،نوابی نژاد، شکوه(1390).«بررسی تاثیرآموزش مولفه‌های هوش معنوی بر کیفیت زندگی همسران جانباز شاغل به تحصیل در مدارس بزرگسال شهر تهران» . مجله طب جانباز،4(2)
  • هزار جریبی، جعفر، مرادی، سجاد(1393).«.نشاط اجتماعی و عوامل مرتبط با آن، در بین دانشجویان دانشگاه علامه طباطبایی». فصلنامه مطالعات ملی، 15(4)،3-26.
  • یزدانی، امین(1391). بررسی رابطه ویژگی های شخصیتی سرسختی و تاب‌آوری با موفقیت تحصیلی در دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی ارتش. پایان نامه دکتری پزشکی عمومی. دانشگاه علوم پزشکی ارتش جمهوری اسلامی ایران، دانشکده پزشکی.

 

  • Abdel-Khalek، Ahmed M، (2014).Religiosity, health and happiness: Significant relations in adolescents from Qatar، International Journal Social Psychology,60(7)656-66.
  • Charry Ellen T.  (2011) God and the art of happiness, Theology Today,68(3)238-252.
  • Connor KM1, Davidson JR.(2003). Development of a new resilience scale: the Connor-Davidson Resilience Scale (CD-RISC), Depress Anxiety.2003;18(2):76-82.
  • Davydov, D.M., Stewart, R., Ritchie, K. & Chaudieu, I. (2010). Resilience and mental health. Clinical Psychology Review, 30 (5); 479–495
  • Diener, E. (2000). Subjective Well-Being: The Science of Happiness and a Proposal for a National Index. American Psychologist, Vol. 55(1), 34-43.
  • Furnham Adrian And Cheng Helen (2000 ) Lay Theories of Happiness, Journal of Happiness Studies, Volume 1, Issue 2, pp 227-246
  • Jordan B. Kathleen, Marmar Charles R., Fairbank John A, Schlenger William E., . Kulka Richard A., Hough Richard L and Weiss Daniel S.(1992).Problems in Families of Male Vietnam Veterans With Posttraumatic Stress Disorder, Journal of Consulting and Clinical Psychology, 60( 6),916-926.
  • Khalid Mahmood & Abdul Ghaffar(2014)The Relationship between Resilience, Psychological Distress and Subjective Well- Being among Dengue Fever Survivors, Global Journal of Human Social Science: A Arts & Humanities - Psychology ,14(10)12-20.
  • King, D. B. (2008). Rethinking claims of spiritual intelligence: A definition, model, and measure. Master Thesis, Peterborouge, Ontario, Canada.
  • Lower Katherine E.(2014)Understanding Resilience and Happiness among College Students. A Master Thesis , Arts in Psychology Middle Tennessee State University
  • Lyubomirsky –Sonja  Boehm Julia K (2010) Human Motives, Happiness, and the Puzzle of Parenthood: Commentary on Perspectives on Psychological Science,5(3) 327–334 http://pps.sagepub.com
  • Ness Margaret (2013)Exploring the relationships among happiness, daily stress, and resilience in adolescents. Department of Social Work and Health Science. Norwegian University of Science and Technology.
  • Ness Margaret((2013Happiness, daily stress and resilience in adolescents. A comprehensive overview. Master’s Thesis, Norwegian University of Science and Technology Faculty of Social Sciences and Technology Management Department of Social Work and Health Science
  • Park, N. (2004). The role of subjective well-being in positive youth development. The ANNALS of the American Academy of Political and Social Science, 591(1), 25-39.
  • Seligman, M. E. P. (2008). Positive health. Applied psychology: an international review, 15(1), 3-18.
  • Veenhoven, R. (2010). How universal is happiness? In Diener, E., Helliwell, J.F. & Kahneman, D. (eds). International differences in well-being. New York: Oxford university press, p. 328-351
  • Vela Cavazos Javier , CastroVeronica , Cavazos Leticia, Cavazos Michelle , Gonzalez Stacey Lee (2014)Understanding Latina/o Students’ Meaning in Life, Spirituality, and Subjective Happiness, Journal of Hispanic Higher Education, 14(2), 171-184. 
  • World Health Organization. (2005). Promoting mental health: Concepts, emerging evidence, practice. Summary report. Geneva: World Health Organization.
فصلنامه علمی پژوهشی حکمرانی فرهنگ
دوره 15، شماره 58
شماره تابستان
تابستان 1401
صفحه 181-202