فصلنامه علمی پژوهشی حکمرانی فرهنگ

فصلنامه علمی پژوهشی حکمرانی فرهنگ

واکاوی گفتمان فسادزدایی در دستگاه قضا در حکمرانی قضایی مکتب رئیسی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استادیار گروه حقوق و جرم‌شناسی، دانشکده علوم و فنون انتظامی، دانشگاه علوم انتظامی امین، تهران، ایران
چکیده
در گفتمان قضایی شهید آیت‌الله رئیسی، فسادزدایی یکی از ارکان اساسی حکمرانی عادلانه به‌شمار می‌رود که از طریق برخورد قاطع با متخلفان، شفافیت و توسعه نظارت‌های ساختاری دنبال می‌شود؛ این پژوهش با هدف واکاوی گفتمان فسادزدایی در حکمرانی قضایی مکتب رئیسی با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون انجام شده است. داده‌های پژوهش از ۱۷ سخنرانی شهید رئیسی در دوران ریاست بر قوه قضائیه (۱۳۹۸ـ ۱۳۹۹) استخراج شده است. این داده‌ها در سه سطح مضمون‌های پایه، سازمان‌دهنده و فراگیر تحلیل شده است. تحلیل جدول نشان می‌دهد که از 14 مضمون پایه، بیشترین تعداد (5 مورد) به مبارزه با فساد درون‌سازمانی و برخورد قاطع با متخلفان مربوط است که در قالب 3 مضمون سازمان‌دهنده دسته‌بندی شده‌ است و در نهایت، مضمون فراگیر «مبارزه نظام‌مند با فساد در دستگاه قضایی» را شکل داده‌ است؛ همچنین، 4 مضمون پایه مرتبط با سلامت و کارآمدی دستگاه قضایی در قالب 2 مضمون سازمان‌دهنده قرار گرفته، و به مضمون فراگیر «ضرورت سلامت و کارآمدی دستگاه قضایی» منتهی شده‌ است. علاوه بر این، 3 مضمون پایه تحت 2 مضمون سازمان‌دهنده به مضمون فراگیر «توسعه و تقویت سازوکارهای نظارتی» مرتبط شده‌ است که بر ارتقای شفافیت و نظارت در دستگاه قضایی تأکید می‌کند. نتایج نشان می‌دهد که گفتمان فسادزدایی در حکمرانی قضایی مکتب رئیسی بر سه محور اصلی مبارزه نظام‌مند با فساد در دستگاه قضایی، ضرورت سلامت و کارآمدی قوه قضائیه و توسعه و تقویت سازوکارهای نظارتی استوار است. این گفتمان از یک‌سو بر برخورد قاطع با متخلفان و حذف روابط ناسالم و از سوی دیگر بر ایجاد ساختارهای نظارتی و ارتقای شفافیت و پاسخگویی تأکید می‌کند. در مجموع، فسادزدایی در این مکتب قضایی نه‌تنها اقدام مقابله‌ای، بلکه راهبردی کلان برای تحقق عدالت و اعتماد عمومی به‌شمار می‌رود.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Analysis of the discourse of anti-corruption in the judiciary in the Raisi school of judicial governance

نویسنده English

Mohsen Rezaee
Assistant Professor, Department of Law and Criminology, Faculty of Law Enforcement Sciences and Technologies, Amin University of Law Enforcement Sciences, Tehran, Iran
چکیده English

In the judicial discourse of Martyr Ayatollah Raisi, corruption eradication is considered one of the fundamental pillars of just governance, which is pursued through decisive action against violators, transparency, and the development of structural oversight. This research aims to analyze the discourse of corruption eradication in the judicial governance of the Raisi school with a qualitative approach and thematic analysis method. The research data was extracted from 17 speeches of Martyr Raisi during his presidency of the judiciary (2019-2020). This data was analyzed at three levels of basic, organizing, and comprehensive themes. The analysis of the table shows that out of the 14 basic themes, the largest number (5) is related to the fight against intra-organizational corruption and decisive action against violators, which are categorized into 3 organizing themes, and finally, the comprehensive theme of “systematic fight against corruption in the judicial system” has been formed. Also, the four basic themes related to the health and efficiency of the judicial system are organized into two organizing themes, leading to the overarching theme of “the necessity of a healthy and efficient judicial system.” In addition, the three basic themes under the two organizing themes are linked to the overarching theme of “developing and strengthening oversight mechanisms,” which emphasizes promoting transparency and oversight in the judicial system. The results show that the discourse on corruption eradication in the judicial governance of the Raisi school is based on three main axes: the systematic fight against corruption in the judicial system, the necessity of a healthy and efficient judiciary, and the development and strengthening of oversight mechanisms. On the one hand, this discourse emphasizes decisive action against violators and the elimination of unhealthy relationships, and on the other hand, the establishment of oversight structures and the promotion of transparency and accountability. Overall, corruption eradication in this judicial school is not only a countermeasure, but also a major strategy for achieving justice and public trust.

کلیدواژه‌ها English

Shahid Raisi
judiciary
judicial governance
fight against corruption
school

رئیسی، سید ابراهیم (۲۵/۳/۱۳۹۴). سخنرانی در همایش سراسری روحانیون شاغل در سپاه پاسداران.
رئیسی، سید ابراهیم (۵/۲/۱۳۹۸). بیانات در نشست رؤسای کل دادگستری و دادستان‌ها.
رئیسی، سید ابراهیم (۷/۲/۱۳۹۸). بیانات در مراسم تکریم و معارفه رؤسای قدیم و جدید دیوان عالی کشور. 
رئیسی، سید ابراهیم (۲۵/۲/۱۳۹۸). بیانات در دیدار نمایندگان تشکل‌های دانشجویی سراسر کشور.
رئیسی، سید ابراهیم (۳۰/۲/۱۳۹۸). بیانات در جلسه مسئولان عالی قضایی. 
رئیسی، سید ابراهیم (۲۹/۳/۱۳۹۸). بیانات در دیدار رئیس و اعضای کمیسیون اصل ۹۰ مجلس شورای اسلامی. 
رئیسی، سید ابراهیم (۲/۴/۱۳۹۸). بیانات در مصاحبه با پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای(مدظله‌العالی).
رئیسی، سید ابراهیم (۴/۴/۱۳۹۸). بیانات در همایش سراسری قوه قضائیه.
رئیسی، سید ابراهیم (۱۲/۴/۱۳۹۸). بیانات در جلسه مسئولان عالی قضایی.
رئیسی، سید ابراهیم (۱۹/۴/۱۳۹۸). بیانات در جمع قضات و کارکنان دادگستری استان مرکزی.
رئیسی، سید ابراهیم (۳/۵/۱۳۹۸). بیانات در جمع قضات و کارکنان دادگستری استان خراسان رضوی.
رئیسی، سید ابراهیم (۱۰/۶/۱۳۹۸). بیانات در جمع قضات محاکم دادگستری کل استان تهران. 
رئیسی، سید ابراهیم (۹/۹/۱۳۹۸). بیانات در دیدار با قضات و کارکنان دادگستری استان آذربایجان شرقی.
رئیسی، سید ابراهیم (۵/۲/۱۳۹۹). بیانات در نشست رؤسای کل دادگستری و دادستان‌ها.
رئیسی، سید ابراهیم (۲/۴/۱۳۹۹). بیانات در گفت‌وگوی تلویزیونی شبکه یک سیما.
رئیسی، سید ابراهیم (۸/۵/۱۳۹۹). بیانات در جلسه هیئت عمومی دیوان عدالت اداری.
رئیسی، سید ابراهیم (۳/۹/۱۳۹۹). بیانات در شورای عالی قوه قضائیه.