فصلنامه علمی پژوهشی حکمرانی فرهنگ

فصلنامه علمی پژوهشی حکمرانی فرهنگ

واکاوی سیاست تأثیر سابقه تحصیلی درکنکور سراسری: مبتنی بر تئوری داده بنیاد

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استاد سیاست‌گذاری عمومی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 دانشجوی ارشد سیاست‌گذاری عمومی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
3 استادیار مدیریت آموزش عالی، دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی، تهران، ایران
چکیده
چکیده

این پژوهش با هدف بررسی تأثیر سیاست قطعی معدل در کنکور سراسری بر کیفیت و عدالت آموزشی تدوین شده است. روش تحقیق مبتنی بر رویکرد کیفی و استفاده از تئوری داده‌بنیاد بوده و داده‌ها از طریق مصاحبه با 13 نفر از خبرگان علمی و سیاست‌گذاران حوزه کنکور گردآوری شده است. پس از کدگذاری داده‌ها، 986 کد استخراج شد که به 30 مقوله فرعی و 11 مقوله اصلی دسته‌بندی گردیدند. این مقوله‌ها در شش محور اصلی شامل پدیده محوری (عدالت آموزشی)، شرایط علی (سیاست‌های آموزشی دولت، وضعیت اقتصادی خانواده‌ها و کیفیت آموزش)، شرایط زمینه‌ای (ساختار خانواده‌ها و عوامل فرهنگی - اجتماعی)، عوامل مداخله‌گر (فشار روانی و اضطراب دانش‌آموزان)، راهبردها (کمک‌هزینه تحصیلی و سهمیه‌ها) و پیامدها (کاهش شکاف اقتصادی - اجتماعی و نزدیک‌شدن به عدالت آموزشی) سازمان‌دهی شدند. یافته‌های کلیدی نشان داد که سیاست قطعی معدل می‌تواند به کاهش شکاف بین دهک‌های مختلف اقتصادی و افزایش عدالت آموزشی کمک کند، اما موفقیت آن به شدت تحت تأثیر عواملی مانند فشار روانی دانش‌آموزان، کیفیت آموزش در مدارس و دسترسی به منابع آموزشی قرار دارد. نتایج این مطالعه می‌تواند به سیاست‌گذاران و برنامه‌ریزان آموزشی کمک کند تا تصمیمات بهتری در جهت بهبود عدالت و کیفیت آموزشی اتخاذ کنند.


کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Explaining the policy of the definitive impact of educational background in the national entrance exam on the emphasis on educational justice in Iran

نویسندگان English

Hamidreza Malekmohamadi 1
monire sadat hosseini 2
sayed jalal musavi khatir 3
1 Professor of Public Policy, University of Tehran, Tehran, Iran
2 Master's student in Public Policy, University of Tehran, Tehran, Iran
3 Assistant Professor of Higher Education Management, Secretariat of the Supreme Council of the Cultural Revolution, Tehran, Iran
چکیده English

Abstract

This study was developed with the aim of investigating the impact of the fixed GPA policy in the national entrance exam on educational quality and equity. The research method is based on a qualitative approach and the use of grounded theory, and data were collected through interviews with 13 scientific experts and policymakers in the field of entrance exams. After coding the data, 986 codes were extracted, which were categorized into 30 subcategories and 11 main categories. These categories were organized into six main axes, including the central phenomenon (educational equity) , causal conditions (government educational policies, economic status of families, and quality of education), contextual conditions (family structure and socio-cultural factors), intervening factors (psychological stress and anxiety of students), strategies (educational subsidies and quotas), and consequences (reducing the socio-economic gap and approaching educational equity).

Key findings showed that the fixed GPA policy can help reduce the gap between different economic deciles and increase educational equity, but its success is strongly influenced by factors such as students' psychological stress, the quality of education in schools, and access to educational resources. The innovation of the research lies in using a data-based theory method to accurately analyze the causal, contextual, and intervening conditions of this policy and provide practical strategies for improving educational equity. The results of this study can help educational policymakers and planners make better decisions to reduce educational inequalities.







Keywords: Policy evaluation, evidence-based theory, educational justice, quality of education, national entrance exam

کلیدواژه‌ها English

Keywords: Policy evaluation
evidence-based theory
educational justice
quality of education
national entrance exam
  • تودجی، نغمه (1401). تأثیر کنکور بر سطح سلامت روان دانش‌آموزان متوسطه دوم. 22-13.
  • جلائیانیان بخشنده، وجیهه. غلامی کوتنایی، کوروش (1401). تحلیل جامعه‌شناختی نابرابری آموزشی و فرصت‌های دسترسی به آموزش عالی. مطالعات اندازه‌گیری و ارزشیابی آموزشی12(38). 132- 103.
  • حاجی، سعید. (1403). رهبری و سیاست‌گذاری آموزشی. فصلنامه تحقیقات راهبردی در تعلیم و آموزش‌وپرورش. 2(23).46-39.
  • حسینی، سید سهراب. جوکار، علی. عزت کام، محمدرضا. (1403). تأثیر استرس کنکور بر سلامت جسمی دانش‌آموزان. پژوهشنامه مطالعات راهبردی در علوم انسانی و اسلامی. 5(61).
  • سرو، محمد. هزارجریبی، جعفر. کرمی قهی، محمدتقی. انتظاری، اردشیر. (1398). نسبت سیاست‌های توسعه آموزش عالی و تقاضای اجتماعی. فصلنامه برنامه‌ریزی رفاه توسعه اجتماعی. 11(41).72-33.
  • سماکوش، صادق. گرگانی، محمدباقر. بابا زاده، مبینا. تقوی، امیررضا. (1403). سیاست‌های آموزشی و تأثیر آنها بر عدالت آموزشی در آموزش‌وپرورش. ماهنامه پایا شهر.6(66).
  • سوادکوهی خویگانی، مهسا. زارعی محمودآبادی، حسن. (1400). پیامدها و چالش‌های ماندن در پشت کنکور: مطالعه داده بنیاد. علوم تربیتی و روان‌شناسی، مطالعات اجتماعی و فرهنگی.9.
  • شورای عالی انقلاب فرهنگی. (1400). کد خبر: 17843. قابل‌دسترس در: https://B2n.ir/u36092 .
  • فتح‌آبادی، جلیل. صادقی، سعید و شلانی، بیتا. (1396). بررسی تأثیر آزمون سراسری دانشگاه‌ها بر دانش آموزان و خانواده‌های ایرانی. روانشناسی فرهنگی. 1(2). 71-49.
  • فتح‌آبادی، جلیل. صادقی، سعید و شلانی، بیتا. (1396). تأثیر آزمون سراسری بر تدریس و ارزشیابی از دیدگاه معلمان. نامه آموزش عالی.  10، 26-7.
  • فیروزجایی، کاظم. شجاعتی، علی. شهرام، ایمان و خادمی، فاطمه. (1400). آسیب‌شناسی وضعیت فعلی نظام سنجش کشور با تمرکز بر کنکور سراسری و ارائه راهکاری جهت بهبود الگوی سنجش و پذیرش دانشجو (مطالعه تطبیقی). پژوهش‌های تربیتی. 42، 77-49.
  • قانون سنجش و پذیرش دانشجو در دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی کشور: مصوب 30/06/1392. قابل‌دسترس در: https://rc.majlis.ir/fa/law/show/865812 .  
  • قانون اصلاح قانون سنجش و پذیرش دانشجو در دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی کشور: مصوب 02/04/1395. قابل‌دسترس در: https://rc.majlis.ir/fa/law/show/973718.
  • قلخانباز، فاطمه. خدایی، ابراهیم. (1393). تأثیر پایگاه اجتماعی ـ اقتصادی داوطلبان آزمون سراسری 1389 بر موفقیت تحصیلی آنها. مطالعات اندازه‌گیری و ارزشیابی آموزشی. 4(5) ،79-55.
  • کریمی بهروزیان، احمد. افقی، نادر. عباداللهی چنذانق، حمید. (1397). طبقه اجتماعی و رتبه کنکور: مطالعه‌ای انتقادی در دانشگاه بوعلی سینای همدان. جامعه‌شناسی ایران. 19(1)،67-27.
  • کیانی، غلامرضا. (1394). سوابق تحصیلی و آزمون‌های سراسری جایگزین نظام کنکور محور: چرایی، چیستی، و چگونگی تغییر. مطالعات زبان و ترجمه. 48(4).
  • اسدپور، مجید. موسوی، سید جلال. (1403). راهکارهای دستیابی به حکمرانی مؤثر در نظام سنجش و پذیرش دانشجو. نامه آموزش عالی. 17(68)، 170-150.
  • موسوی، سید جلال. اسدپور، مجید. سوزنچی کاشانی، ابراهیم. (1402). شناسایی چالش­های نظام سنجش و پذیرش دانشجو: پیامدها برای مدرسه، خانواده و دانشگاه. آموزش عالی ایران. 15(3)،42-20.
  • Abdolahzadeh, N., Bolandhematan, K., & Shirbagi, N. (2021). Privatization of schools and reproduction of educational inequality; the construction of experiences of principals of high school students in Sanandaj. Social Development & Welfare Planning, 12(48), 147-186. .2021.Doi: 60201.2159qjsd/10.22054/org.doi.
  • Ahmadi Safa, M., & Sheykholmoluki, H. (2023). The Impacts of a Nationwide High-Stakes Test from High School Teachers and Principals' Perspectives: A Qualitative Study. International Journal of Language Testing, 13(1), 104-132. Doi:10.22034/ijlt.2022.352176.1179.
  • Atabek Yigit, E., Balkan Kiyici, F., & Çetinkaya, G. (2014). Evaluating the Testing Effect in the Classroom: An Effective Way to Retrieve Learned Information. Eurasian Journal of Educational Research, 54, 99-116. Doi:10.14689/ejer.2014.54.6.
  • Raad Thaidan. Washback in Language Testing. Education Journal. Vol. 4, No. 1, 2015, pp. 5-8. Doi: 10.11648/j.edu.20150401.12.
  • Goldman, S. R. (2012). Adolescent literacy: Learning and understanding content. The Future of Children, 89-116. DOI: 10.1353/foc.2012.0011.
  • Huang, X. H. & Lee, J. C. K. (2015). Mapping the In teraction between High-stake Testing and Curriculum Reform: A Case Study in Mainland China. Curriculum and Teaching, 30 (2), 81- 98. Doi:10.7459/ct/30.2.06.
  • Kim, D. (2021). The Race for the Perfect Score: The Detrimental Effects of the South Korean Education System. The Cornell Diplomat, (6), 5-6.
  • Kruszynski, W. P. (2014). Canadian University Early Admission Policies for Gifted and Talented Students. The University of Western Ontario (Canada). https://ir.lib.uwo.ca/etd/2377.
  • Massoud, H., & Ayoubi, R. M. (2019). Do flexible admission systems affect student enrollment? Evidence from UK universities. Journal of Marketing for Higher Education, 29(1), 84-101. Doi: 10.1080/08841241.2018.1562507
  • McMillan, J. H. (Ed.). (2013). SAGE handbook of research on classroom assessment. Sage.
  • Nazari, F., Pirootiaghdam, M., & Zovko, M. E. (2022). Educational inequalities in Iran based on the viewpoints of educational experts and qualified high school teachers. Distinctio: Journal of Intersubjective Studies, 1(2), 73-93. Doi:10.56550/d.1.2.3.
  • Roberts, L. W. (2020). The new MCAT exam and the continuing imperative of holistic review in the selection of medical students. Academic Medicine, 95(3), 323-326. Doi: 10.1097/ACM.0000000000003123.
  • Scott Jaschik. (2024). Study finds impact of attending poor high school follows one to college. Inside Higher Ed | Higher Education News, Events and Jobs. https://www.insidehighered.com/news/2014/01/27/study-finds-impact-attending-poor-high-school-follows-one-college.
  • Universities Admissions Centre Marketing and Engagement. (2025). ATAR - Australian Tertiary Admission Rank - UAC. https://www.uac.edu.au/future-applicants/atar
  • Vang, L. (2015). The impact of culture and acculturation on the academic achievement of Hmong American college students (Doctoral dissertation, California State University, Fresno).