فصلنامه علمی پژوهشی حکمرانی فرهنگ

فصلنامه علمی پژوهشی حکمرانی فرهنگ

طراحی و اعتبارسنجی الگوی فرهنگ یادگیری الکترونیکی در مدارس متوسطه دوره دوم (ازنظر خبرگان دانشگاهی و معلمان)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
میترا نوذری 1
بتول فقیه آرام 2
فیروز کیومرثی 2
پری سوسهابی 2
رزیتا ذبیحی 2
1 دانشجوی دکتری مدیریت آموزشی، گروه علوم تربیتی، دانشگاه آزاد اسلامی اسلامشهر، ایران
2 استادیار گروه علوم تربیتی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اسلامشهر ، ایران،
10.22034/jsfc.2025.499704.2763
چکیده
پژوهش حاضر با هدف اعتبارسنجی الگوی فرهنگ یادگیری الکترونیکی به روش آمیخته (کیفی-کمی)، انجام گرفت. از نظر هدف کاربردی و ازنظر نوع توصیفی - پیمایشی است جامعه آماری بخش کیفی شامل اساتید دانشگاه و صاحب‌نظران دارای پژوهش در خصوص فرهنگ یادگیری و بخش کمّی کلیه معلمان متوسطه دوره دوم شهرستان‌های استان تهران بودند. روش نمونه‌گیری در بخش کیفی آگاهانه و هدفمند از نوع نظری بوده که با توجه به اصل اشباع نظری داده‌ها تعداد 25 نفر خبره انتخاب شدند. در بخش کمی بر اساس جدول تعیین حجم نمونه گرجسی – مورگان (1999) و با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی تعداد 384 نفر انتخاب شدند. ابزار جمع‌آوری داده‌های کیفی مصاحبه نیمه ساختاریافته و داده‌های کمی پرسشنامه محقق ساخته بود. برای روایی و پایایی مصاحبه‌ها از معیارهای قابلیت اعتبار قابلیت انتقال‌پذیری، و برای روایی پرسشنامه، از شاخص­ روایی محتوایی و ضریب نسبی روایی محتوا استفاده شد. پایایی پرسشنامه نیز از طریق ضریب آلفای کرونباخ(786/0) محاسبه شد. تحلیل داده‌های کیفی، با استفاده از کدگذاری باز، محوری و انتخابی و تحلیل داده‌های کمی با استفاده از آمار توصیفی و استنباطی انجام گرفت. برای اعتباریابی و برازش الگو از روایی سازه، پایایی ترکیبی و ضریب آلفای کرونباخ استفاده شد. یافته‌ها نشان داد که ابعاد، شامل: 1) عوامل علّی دربرگیرنده مؤلفه‎های«نگرشی»، «اقدامات آموزشی»، «ویژگی‌های فناوری»، «سیاست‌گذاری» و «ارزش‌ها»2) عوامل زمینه‌ای دربرگیرنده مؤلفه‎های «بسترسازی آموزش»، «علمی و آموزشی»، «امکانات و فناوری»، «مدیریتی» و «محیطی، فرهنگی و رفتاری» 3) عوامل مداخله­گر دربرگیرنده مؤلفه‎های «ارتباطی و تعاملی»، «رفتاری»، «فناوری»، «ساختاری مدیریتی» و «محیطی و فرهنگی» 4) راهبردها دربرگیرنده مؤلفه‎های «اخلاق حرفه‌ای معلم»، «علمی و آموزشی»، «فناوری»، «مدیریت و برنامه‌ریزی» و «ترویجی» 5) پیامدها دربرگیرنده مؤلفه‎ «نتایج  و پیامدها» است. نتایج مطالعه حاضر می‌تواند به آگاهی و شناخت بهتر فرهنگ یادگیری الکترونیکی در آموزش‌وپرورش کمک نماید.
کلیدواژه‌ها
فرهنگ
یادگیری
فرهنگ یادگیری الکترونیکی
مدارس متوسطه دوره دوم

موضوعات

عنوان مقاله English

Designing and validating the dimensions, components and indicators of the e-learning culture model (case study: secondary schools of the second period)

نویسندگان English

Mitra Nozari 1
Batul Faghiharam 2
Firoz Kiumarsi 2
Pari Sousahabi 2
Rozita Zabihi 2
1 PhD Student in Educational Management, Department of Educational Sciences, Islamic Azad University, Islamshahr, Iran
2 Assistant Professor of the Department of Psychology and Education of Exceptional Children
چکیده English

The current research was conducted with the aim of validating and prioritizing the dimensions, components and indicators of the e-learning culture model using a mixed (qualitative-quantitative) method. It is applied in terms of purpose and descriptive-survey in terms of type. The qualitative statistical population was university professors and the quantitative part was secondary school teachers. Qualitative sample selection was done according to the rule of theoretical data saturation and quantitative sample selection was done using random sampling method. Qualitative data collection tool was semi-structured interview and quantitative data was researcher-made questionnaire. For the validity and reliability of the interviews, the criteria of reliability and transferability were used, and for the validity of the questionnaire, the content validity index of CVI and the relative coefficient of content validity of CVR were used. The reliability of the questionnaire was also calculated through Cronbach's alpha coefficient (0.786). Qualitative data analysis was done using open, axial and selective coding and quantitative data analysis was done using descriptive and inferential statistics. Friedman's test was used to prioritize the dimensions, components and indicators the model, and validity and fit of the model were used using construct validity, composite reliability (CR), Cronbach's alpha coefficient and SRMR index.The resulting index value less than 0.8 indicates a good fit of the model. It is suggested that educational and curriculum planners use their diligence in using the research model and the provided indicators.

کلیدواژه‌ها English

culture
learning
e-learning culture
second period secondary schools

  1. . اشرفی فشی، سکینه(1403). تأملی بر فرهنگ یادگیری الکترونیک دانشجویان دانشگاه پیام نور: یافته‌های یک مطالعه آمیخته. جامعه‌شناسی آموزش‌وپرورش، 11(1)، 186-173.

    DOI:10.1080/00913367.2002.10673664

    1. اشتراوس ، آنسلم، و جولیت کوربین (1385). نظریه مبنایی. ترجمه بیوک محمـدی. تهـران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی DOI:10.1080/00913367.2002.10673664
    2. تقوایی یزدی، مریم (1400). تحلیل ساختارمند فرهنگ یادگیری الکترونیکی در نظام‌های آموزشی. نشریه فن‌آوری اطلاعات و ارتباطات در علوم تربیتی، (46)، 134 - 109.
    3. جعفر زاده، محمدرحیم، و باشکوه ، اکبر ( 1397 ). تحلیلی بر موانع استفاده از ابزارها و فناوری‌های آموزش در نظام آموزش عالی الکترونیکی ایران، مجله پژوهش در نظام‌های آموزشی، (42)12، 120-97 .

    https://doi.org/10.22034/jiera.2018.84468  Doi:

    1. حبیبی، آرش، و عدن­ور، مریم.(1396). مدل یابی ساختاری و تحلیل عاملی(آموزش کاربردی نرم‌افزار LISREL). تهران: سازمان انتشارات جهاد دانشگاهی.
    2. خدام عباسی،نجمه؛ شهریاری پور، رضا و امین بیدختی،علی‌اکبر (1396). ارائه مدل نوآوری در دانشگاه بر اساس فرهنگ یادگیری و مدیریت دانش، فصلنامه آموزش عالی،37(2)، 60-33.

    10.22034/JSFC.2023.400188.2520 DOI:

    1. راحمی پور، ف.، دارایی م.، و رحیمی کیا، ع. (1392). طراحی مدل آموزش الکترونیکی در دانشگاه پیام نور لرستان. جامعه‌شناسی آموزش‌وپرورش، 9(1)، 180-169.

       DOI: https://iase-jrn.ir/index.php/se/article/view/337

    1. سراجی، فرهاد.(1391). محیط‌های یادگیری مجازی، امکانی برای کمک به بهبود فرهنگ یادگیری. راهبرد فرهنگ، 17 (18)، 49-17.
    2. سراجی، فرهاد و عطاران، محمد (1397). یادگیری الکترونیکی: مبانی، طراحی، اجرا و ارزشیابی. همدان: دانشگاه بوعلی سینا.
    3. شورای عالی آموزش‌وپرورش (1390). سند تحول بنیادین آموزش‌وپرورش. تهران: شورای عالی آموزش‌ و پرورش.
    4. ضیغمیان، سیده فاطمه (1396). بررسی تأثیر آموزش مبتنی بر یادگیری مشارکتی از نوع اره منبت‌کاری اره‌مویی بر کفایت اجتماعی دانش آموزان. جامعه‌شناسی آموزش‌وپرورش، (9)، 27-12.

    https://www.magiran.com/p1850697  Doi:

    1. عباسی کسانی، حامد، شمس مورکانی، غلامرضا، سراجی، فرهاد و رضایی زاده، مرتضی (1398). ابزارهای ارزشیابی یادگیرندگان در محیط یادگیری الکترونیکی. فصلنامه رشد فن‌آوری، 27(31)، 39-50. 20.1001.1.17355486.1398.16.61.3.8 DOI:
    2. علی پور، ن.، نوروزی، د.، و نوریان، م. (1390). طراحی مدلی از اجزای مؤثر بر کیفیت محیط‌های آموزش الکترونیکی. مجله فناوری آموزش، 15(3)، 518-503. https://jte.sru.ac.ir/article_1530 Doi:
    3. عبدالله یار، علی، سبحانی نژاد، مهدی، سجادی، سید مهدی و فرمهینی فراهانی، محسن (1390). طراحی الگوی تدریس خلاق بر اساس مؤلفه‌های معرفت‌شناختی ژیل دلوز و فلیکس گواتری. تحقیق در برنامه‌ریزی درسی، ج 18، شماره 41 (ادامه 68)، 15-1 .

     (DOI): 10.30486/jsre.2021.575210.1245.

    1. کنعانی، مریم، حسنی، رفیق و محمدی، مجید (1400). مروری نظام‌مند بر شناسایی ابعاد و مؤلفه‌های مدل توانمندسازی فرهنگ یادگیری مدارس. نشریه رهیافتی نو در مدیریت آموزشی، 17(3)، 49،-15. (DOI):  10..30495/JEDU.2021.25758.5138
    2. گاریسون، د.آر و اندرسون، تی (2005). یادگیری الکترونیکی در قرن .21 ترجمه زارعی زوارکی. ا و صفائی موحد. س تهران: انتشارات علوم و فنون.
    3. میرکی زاده محمدآباد، م.، جباری، ن.، و اسماعیل نیا شیروانی، ک. (1391). ارائه فرهنگ یادگیری مجازی الگوی موجود در مراکز آموزش عالی جامعه‌شناسی تعلیم و تربیت، 8(2)، 333-323. https://iase-jrn.ir/index.php/se/article/view/318 Doi:
    4. محمدعلی زاده، اکبر (1395). الگوی بیداری اسلامی مبتنی بر هندسه فکری امام خامنه‌ای. رساله دکتری. تهران: دانشگاه جامع امام حسین(ع). (DOI): 10.22084/RJIR.2018.14350.2188
    5. نورانی، خدیجه؛ زندی، بهمن، سرمدی، محمدرضا و سراجی، فرهاد (1396). ویژگی‌های فرهنگی یادگیرندهایرانی در نظام آموزش الکترونیکی فصلنامه پژوهش در یادگیری آموزشگاهی و مجازی، 9(1)، 85-98. 20.1001.1.23456523.1396.5.1.6.5 DOI:
    6. وزارت آموزش‌وپرورش (1391). مبانی نظری سند تحول بنیادین در نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی جمهوری اسلامی ایران. وزارت آموزش‌وپرورش، شورای عالی انقلاب فرهنگی و شورای عالی آموزش‌وپرورش.
    7. هومن، حیدر علی (1396). پایه‌های پژوهش در علوم رفتاری. تهران: سمت.
    8. هرگنهان، بی. آر و اُلسون، متیو. اچ. (1385). مقدمه‌ای بر نظریه‌های یادگیری، ترجمه علی‌اکبر سیف، تهران: دوران.
    9. Arditi, D., Nayak, S., & Damci, A. (2017). Effect of organizational culture on delay in construction. International journal of project management, 35(2), 136-147. DOI:10.1016/j.ijproman.2016.10.018 Authors:
    10. Aparicio, M., Bacao, F., & Oliveira, T. (2016). Cultural impacts on e-learning systems' success. The Internet and Higher Education, 31, 58-70. DOI:10.1016/j.iheduc.2016.06.003
    11. Benomar, A., Chefchaouni, A. C., Rahali, Y., & El Alaoui, Y. (2024). Perception and expectation of Moroccan pharmacy students regarding e-learning in the context of COVID-19 pandemic lockdown. Annales Pharmaceutiques Francaises, 82(4), 698-705.

    DOI: 10.1016/j.pharma.2024.02.014

    1. Bruner, J. S. (1996). The culture of education. Cambridge, Mass. ; London: Harvard University Press. DOI : 10.2307/1585957
    2. Barton, M. (2010) .Social and Cultural Factors that Influence the Uptake of E-learning Case Studies in Malaysia, Indonesia, Turkey Singapore and Australia. A thesis Philosophy. RMIT Universit.
    3. Cho, J. Y., Li, Y., Krasny, M. E., & Kizilcec, R. F. (2022). Measuring cultural dimensions of learning in online courses. Proceedings of the Ninth ACM Conference on Learning, 2022, 395-399. DOI:10.1145/3491140.3528333
    4. Creswell, J.W. (2009). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed approaches. Thousand Oaks, CA: Sage-58, 129-149. DOI: H62.C6963 2009 300.72— dc22 2008006242
    5. Chen X, Mingshuai, W, Huimin, H. (2018) Effects of Constructivist and Transmission Instructional Models on Mathematics Achievement in Mainland China: A Meta-Analysis. Psychol. Frontiers in Psychology, 9(12), 10-26. | https://doi.org/10.3389/fpsyg.2018.01923.
    6. Creswell, J. W., Hanson, W. E., Clark Plano, V. L., & Morales, A. (2007). Qualitative Research Designs: Selection and Implementation. The Counseling Psychologist, 35, 236-264. https://doi.org/10.1177/0011000006287390
    7. Edmundson, A. (2003). Decreasing cultural disparity in educational ICTs: tools and recommendations. Turkish Online Journal of Distance Education, Vol. 4,No. 3.

    DOI: 20.1001.1.23456523.1396.5.1.6.5                                                                                       

    1. Ghosh S, Muduli A, Pingle S(2021). Role of e-learning technology and culture on learning agility: An empirical evidence Human Systems Management 40. 235–248.

     DOI:10.3233/HSM-201028

    1. Gomez-Rey, P., Barbera, E., & Fernandez-Navarro, F. (2016). The impact of cultural dimensions on online learning. Educational Technology & Society, 19 (4), 225-238.

    DOI: 10.22034/ijes.2024.2014962.1494

    1. Hoveidi, H., Shah Talebi, B., Altamimi, W. N. M. R., & Fadavi, M. S. (2024). Validation of the electronic education model of the elementary school in Iraq. Sociology of Education, 10(2), 317-325. https://doi.org/10.61838/kman.ijes.7.4.11
    2. Hunt, A., & Tickner, S. (2015). Cultural dimensions of learning in online teacher education courses. Journal of Open, Flexible and Distance Learning, 19(2), 25-47.

    DOI: https://doi.org/10.61468/jofdl.v19i2.99

    1. Jana Abadi Hussein (2016). Investigating the Relationship between Metacognitive Strategies and Creativity with Learning Style in Students with Siblings with External, Internal and Emotional Disorders. 4(6). DOI:10.1016/j.sbspro.2013.12.655
    2. Liang, A. & McQueen, R. J. (1999). Computer assisted adult interactive learning in a mu Lopez, E. S., Casado-Lumbreras, C., & Merino, D. C. (2012). Understanding culture and its implications for e-learning. Management and E-Learning, 144-159.

    DOI:10.1177/104515959901100108

    1. Luppicini, R., & Walabe, E. (2021). Exploring the socio-cultural aspects of e-learning delivery in Saudi Arabia. Journal of Information, Communication and Ethics in Society, 19(4), 560-579.

    DOI: 10.1108/jices-03-2021-0034

    1. Mahapatra, S., & Pandey, S. K. (2025). Students’ e-learning use intention post-COVID-19. International Journal of Educational Management, 39(2), 413-432.

    https://doi.org/10.16920/jeet/2023/v37i2/23153

    1. Olabiyi, Oladiran S.; Awofala, Adeneye O. A (2019). Effect of Co-Operative Learning Strategy on Senior Secondary School Students' Achievement in Woodwork Technology. Acta Didactica Napocensia. Pp.171-182. DOI:10.24193/adn.12.2.13
    2. Okumus, Seda; Koc, Yasemin; Doymus Kemal (2019). Determining the Effect of Cooperative Learning and Models on the Conceptual Understanding of the Chemical Reactions. Educational Policy Analysis and Strategic Research. Pp.154-177.

    DOI:10.29329/epasr.2019.208.8 Authors:

    1. Seufert, S. (2002). E-Learning business models: Framework and best practice examples. In M. S. Raisinghani (Ed.), Cases on worldwide e-commerce: Theory in action (pp. 143 p.). Hershey, PA: Idea Group Inc.
    2. Strauss, Anselm L. & Corbin, Juliet (1990), Basics of Qualitative Research: 46. Grounded Theory Procedures and Techniques, Sage 47.
    3. Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Cambridge, UK: Harvard University. DOI:10.4135/9781483346229
    4. Wang, C.-M., & Reeves, T. C. (2006). The meaning of culture in online education: Implications for teaching, learning, and design. In A. Edmundson (Ed.), Globalized elearning cultural challenges. Hershey, PA: Information Science Publishing. (pp.1-17).

    DOI: 10.4018/978-1-59904-301-2.ch001

    1. Wang, Haidong. (2010). How Cultural Values Shape Chinese Students. Online Learning Experience in American Universities. A doctoral thesis. Athens, Georgia.

    DOI:10.46743/2160-3715/2016.2225