فصلنامه علمی پژوهشی حکمرانی فرهنگ

فصلنامه علمی پژوهشی حکمرانی فرهنگ

راهبردهای ساده‌سازی خط‌مشی‌گذاری عمومی: بررسی چارچوب‌ها، نظریه‌ها و الگوها

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
امیرحسین شاددل 1
محمدباقر بابایی طلاتپه 2
سیدعابد رضایی 3
1 دانشجوی دکتری خط‌مشی‌گذاری عمومی دانشگاه امام حسین (ع)، تهران، ایران
2 دانشیار دانشگاه امام حسین (ع)، تهران، ایران
3 استادیار دانشگاه امام حسین (ع)، تهران، ایران
10.22034/jsfc.2025.494618.2746
چکیده
سطوح مفهومی مختلف خط‌مشی‌گذاری عمومی مانند چارچوب‌ها، نظریه‌ها و الگوها، برای ارتقا فهم از موقعیت و ساده‌سازی آن طراحی و تدوین شده‌اند ولی استفاده از آن‌ها، نیازمند شناخت تمایز آن‌ها با یکدیگر است. این پژوهش، از حیث جهت‌گیری پژوهش بنیادی، از نظر نوع داده‌ها کیفی است که برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها، از روش مرور ادبیات نظام‌مند استفاده شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد مفاهیمی از خط‌مشی‌گذاری عمومی که قابل طرح در سطح چارچوب‌ هستند شامل چارچوب توسعه و تحلیل نهادی و چارچوب ائتلاف مدافع، مفاهیم مطرح در سطح نظریه شامل نظریه تعادل گسسته، نظریه جریانات چندگانه، نظریه شبکه‌های خط‌مشی و نظریه ساخت اجتماعی و مفاهیم قابل بررسی در سطح الگو شامل الگوی عقلایی، الگوی فرایندی، الگوی نهادی، الگوی سیستمی و الگوی آشفته می‌شوند. علاوه بر این، سطوح مفهومی خط‌مشی‌گذاری عمومی از طریق معیارهای مشترکی با یکدیگر نیز دارای ارتباط طولی هستند. این معیارها عبارت‌اند از: هدف، نگاه به بازیگران و عرصه کنش. بررسی این سطوح مفهومی و مقایسه آن‌ها با یکدیگر، دانش‌پژوه خط‌مشی را توانا می‌سازد تا اثر علمی خود را میان این سطوح مفهومی تعیین وضعیت کند، محدوده و مرزهای آن را تعیین کند و از مشتبه‌سازی الگوها با نظریه‌ها و نظریه‌ها با چارچوب‌ها پرهیز کند.
کلیدواژه‌ها
خط‌مشی‌گذاری عمومی
چارچوب‌ها
نظریه‌ها
الگوها
سطح مفهومی
ساده‌سازی

موضوعات

عنوان مقاله English

Strategies for Simplifying Public Policy Making: Reviewing Frameworks, Theories and Models

نویسندگان English

AmirHossein Shaddel 1
MohammadBagher Babaei 2
SeyedAbed Reaei 3
1 Ph.D. Candidate, Department of Public Policy Making, University of Imam Hossein, Tehran, Iran
2 Associate Professor, University of Imam Hossein, Tehran, Iran
3 Assistant Professor, University of Imam Hossein, Tehran, Iran
چکیده English

 Not everyone can pursue everything or examine every subject. The different conceptual levels of public policy making, including frameworks, theories and models, are designed and developed to enhance understanding and simplify complex situations. However, using them requires recognizing their distinctions. This research is a fundamental in orientation, qualitative in terms of data type, and utilizes a library-based method for data collection. A systematic literature review method has been employed for data analysis. The findings of the study indicate that public policy making concepts applicable at the framework level include the institutional development and analysis framework and the Advocacy coalition framework. The concepts classified at the theory level include the discrete equilibrium theory, the theory of multiple streams, the theory of policy networks, and the theory of social construction. At the model level, the rationality model, process model, institutional model, systemic model and garbage can model are examined. Furthermore, the conceptual levels of public policy making are also longitudinally connected through common criteria, including objectives, approach of actors, field of action. Examining and comparing these conceptual levels enables policy scholars to position their scientific contributions within these levels, define their boundaries, and avoid confusion among models, theories, and frameworks.

کلیدواژه‌ها English

Public Policy Making
Frameworks
Theories
Models
Process
Conceptual Level
Simplifying
  1. آلموند، گابریل، ا، جی، بینگهام، پاول جونیور، و رابرت جی، مونت (1381). چارچوبی نظری برای بررسی سیاست تطبیقی، ترجمه علیرضا طیب، چاپ سوم، مرکز آموزش مدیریت دولتی.
  2. الوانی، سید مهدی (1387). تصمیم‌گیری و تعیین خط‌مشی دولتی. تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت).
  3. الوانی، سید مهدی (1393). تصمیم‌گیری و تعیین خط‌مشی دولتی. تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت).
  4. الوانی، سیدمهدی، پورسید، سیدبهزاد، و هادی پیکانی، مهربان. (1388). مروری بر مدل‌های خط‌مشی‌گذاری در نظام آموزش عالی. مجلس و پژوهش، 15(59). دسترسی:

https://www.sid.ir/paper/478439/fa

  1. الوانی، سید مهدی، و شریف‌زاده، فتاح (1379). فرایند خط‌مشی‌گذاری‌های عمومی. تهران: دانشگاه علامه طباطبایی.
  2. الوانی، سید مهدی، و شریف‌زاده، فتاح (1386). فرایند خط‌مشی‌گذاری عمومی. تهران: مدیریت دولتی.
  3. باقری، محمدرضا و پور عزت، علی‌اصغر (1392). ارائه الگوی ترکیبی برای خط‌مشی‌گذاری در عرصه دانشگاه. نشریه مجلس و راهبرد، 20(74)،199-165. دسترسی:

https://nashr.majles.ir/article_87.html

  1. حاجی‌ملامیرزایی، حمید (1395). ارائه الگوی اسلامی ایرانی اجرا خط‌مشی‌های فرهنگی جمهوری اسلامی ایران. نشریه مدیریت اسلامی، ش 3، 99-73. دسترسی:

DOR:20.1001.1.22516980.1395.24.3.4.5

  1. دانش‌فرد، کرم‌الله (1389). فرایند خط‌مشی‌گذاری عمومی. تهران: دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات.
  2. دانش‌فرد، کرم‌الله (1393). فرایند خط‌مشی‌گذاری عمومی. تهران: صفار.
  3. رضایی‌ منش، بهروز، عبدالحمید، مهدی، پورعزت، علی‌اصغر، و شریف‌زاده، فتاح (1393). الگوی ارزشیابی خط‌مشی‌های عمومی در پرتو معرفت علوی. نشریه راهبرد فرهنگ، ش 28، 152-123. دسترسی:

https://www.jsfc.ir/article_15083.html

  1. ساباتیه، پل، ای (1396). نظریه‌های فرایند خط‌مشی عمومی. ترجمه حسن دانایی‌فرد، چاپ دوم، تهران: صفار.
  2. غفاری، رحمان، مقیمی، سید محمد، و پور عزت، علی‌اصغر (1395). الگوی مناسب خط‌مشی‌گذاری حکومت‌های اسلامی مبتنی بر آینده موعود. نشریه مدیریت اسلامی، ش 2، 11-34. دسترسی:

DOR:20.1001.1.22516980.1395.24.2.2.1

  1. کمالیان، سید یوسف، عبدالحسین‌زاده، محمد، و عبدالحمید، مهدی (1397). الگوی مفهومی خط‌مشی‌های فراگیر نظام فرهنگی اجتماعی مبتنی بر قرآن کریم. فرهنگ در دانشگاه اسلامی، ش 3، 337-364. دسترسی:

https://ciu.nahad.ir/article_577.html?lang=fa

  1. گیوریان، حسن، و ربیعی مندجین، محمدرضا (1384). تصمیم‌گیری و تعیین خط‌مشی دولتی. تهران: یکان.
  2. Bacchi, C. L (1999). Women, Policy and Politics: The Construction of Politics. London: Sage. https://doi.org/10.4135/9781446217887
  3. Baumgartner, Frank. Bryan, Jones. Wilkerson, John (2002). “Studying Policy Dynamics”. In Frank R. Baumgartner and Bryan D. Jones, eds. Policy Dynamics. Chicago: University of Chicago Press.

 https://fbaum.unc.edu/books/dynamics/ch2.pdf

  1. Benson, J.K (1978). "The Interorganizational Network as a Political Economy”. In L. Karpik, ed. Organization and Environment: Theory Issues and Reality, pp. 69-102 Beverly Hills, CA: Sage. https://doi.org/2307/2391696
  2. Bache, I. Taylor, A. (2003). "The Politics of policy Resistance: Reconstructing Higher Education in Kosovo", Journal of Public Policy, Vol. 23, No. 3. https://doi.org/10.1017/s0143814x03003131
  3. Birkland, T. A. (2019). An Introduction to the Policy Process. Routledge. https://doi.org/10.4324/9781351023948
  4. Coleman, William D. Perl, A. (1999). “Internationalized Policy Environments and Policy Network Analysis”. Political Studies 47: 691-709. https://doi.org/10.1111/1467-9248.00225
  5. Dye, T. R. (2012). Understanding public policy (14th ed). Pear son Publication. https://cir.nii.ac.jp/crid/1130282270519217664
  6. Howlett, M. Ramesh, M. Perl, A. (2009). Studying Public Policy: Policy Cycles and Policy Subsystems, Oxford University Press, New York. https://doi.org/10.1017/S0008423900007423
  7. Gupta, D. K. (2001). Analyzing Public Policy: Concepts, Tools and Techniques, Publisher CQ Press. https://ci.nii.ac.jp/ncid/BA57694821
  8. Hoppe, Robert. Aat, Peterse (1993). Handling Frozen Fire. Bouulder, CO: Westerview Press.https://www.proquest.com/scholarly-journals/handling-frozen-fire-political-culture-risk/docview/1307458712/se-2
  9. Ingram, Helen. Schneider, Anne (1990). “Improving Implementation Through Framing Smarter Statutes”. Journal of Public Policy 10 (1): 66-87. https://doi.org/10.1017/s0143814x00004682
  10. Jones, Bryan D (1994). Reconceiving Decision-Making in Democratic Politics: Attention, Choice and Public Policy. Chicago: University of Chicago press. https://doi.org/10.2307/2082926
  11. Kingdom, John (1995). Agendas, Alternatives and Public Policies. 2nd ed. New York: Harper Collins. https://doi.org/10.3886/icpsr28024.v1
  12. Kitchenham, B. Brereton, O.P. Budgen, D. Turner, M. Bailey, J. & Linkman, S. (2009), “Systematic literature reviews in software engineering – a systematic literature review”, Information and Software Technology, 51 (1), 7-15.

https://doi.org/10.1016/j.infsof.2008.09.009

  1. Kriesi, Hanspeter. Adam, Silke. Jochum, Margit (2006). “Comparative Analysis of Policy Networks in Western Europe”. Journal of European Public Policy, 13(3): 341-361. https://doi.org/10.1080/13501760500528803
  2. Ostrom, Elinor. Gardner, Roy. Walker, James (1994). Rules, Games and Common-Pool Resources. Ann Arbor, MI: University of Michigan Press. https://doi.org/10.3998/mpub.9739
  3. Sabatier, P. A. Jenkins-Smith, H (1995). “An Advocacy Coalition Model of Policy Change and the Role of Policy Orientated Learning Therein”. Policy Sciences 21: 129-168. https://doi.org/10.1007/bf00136406
  4. Schattchneider, E. E (1960). The Semi-Sovereign People. New York: Holt, Rinehart & Winston. https://doi.org/10.1177/0002716261338001
  5. Schlager, Edella. Blomquist, W (1996). “A Compression of Three Emerging Theories of the Policy Process”. Political Research Quarterly 49: 651-672. https://doi.org/10.2307/449103
  6. Simon, Herbert A (1981). The Sciences of the Artificial. Cambridge: MIT Press. https://doi.org/10.2307/1511391
  7. Thatcher, Mark (1998). “The Development of Policy Network Analyses”. Journal of Theoretical Politics 10 (4): 389-416. https://doi.org/10.1177/0951692898010004002
  8. Thomson, James D (1967). Organizations in Action. New York: McGraw Hill. https://doi.org/10.2307/2574894
  9. Wasserman, Stanley. Faust, Katherine (1999). Social Network Analysis: Methods and Applications. Cambridge, UK: Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9780511815478
  10. Zafonte, M. Sabatier, P (1998). “Shared Beliefs and Imposed Interdependencies as Determinants of Ally Networks in Overlapping Subsystems”. Journal of Theoretical Politics 10 (4): 473-505. https://doi.org/10.1177/0951692898010004005
  11. Zahariadis, Nikolaos (1997). “Ambiguity, Time and Multiple Streams”. In Paul Sabatier. Ed. Theories of the Policy Process, pp. 73-93. Boulder, CO: Westview Press. https://doi.org/10.1007/s11077-016-9243-3