فصلنامه علمی پژوهشی حکمرانی فرهنگ

فصلنامه علمی پژوهشی حکمرانی فرهنگ

فرایند تأثیرگذاری مبانی دینی در سیاست پژوهی با رویکرد عقلانی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
مسعود فیاضی
عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی،تهران ، ایران
10.22034/jsfc.2024.469257.2691
چکیده
سیاست­ پژوهی نوعی پژوهش مسئله­محور است که با رعایت اقتضائات مواجهه با مسائل چند رشته‌ای و در بستری کاملاً هنجاری، می­کوشد تا پیشنهادهایی را تحت عنوان «سیاست» به سیاست‌گذاران در مورد مسائل انضمامی جامعه پیشنهاد دهد. در این نوع پژوهش، سیاست ­پژوهان با رویکردهای متعددی به شناسایی و حل مسائل می ­پردازند که «رویکرد عقلانی» یکی از رایج­­ ترین آنها است. در این رویکرد تلاش می­ شود از معادله­ هایی همچون معادله هزینه - فایده یا هزینه -اثربخشی برای کشف مسائل و پیشنهاد راه‌حل ­ها استفاده شود. اما، مسئله اصلی این است که اگر اندیشکده‌ها و محققین فعال در عرصه سیاست ­پژوهی جمهوری اسلامی ایران بخواهند از این رویکرد در تحقیقات خود استفاده کنند و از این رهگذر مواردی را به سیاست ­گذاران پیشنهاد دهند، باید از رویکرد «عقلانیت دینی‌» که کاملاً همسو با مبانی فکری جمهوری اسلامی بوده و ریشه در مبانی دینی داشته و صرفاً براساس معادله هزینه- فایده مادی تصمیم نمی­ گیرد، استفاده کنند. عدم توجه به اقتضائات این رویکرد سبب می­شود نوعی سیاست­ گذاری سکولار رخ دهد. این مقاله تلاش دارد جایگاه مبانی دینی در فرایند و مراحل سیاست ­پژوهی و نوع تاثیرگذاری آنها در این فرایند را نشان دهد.
کلیدواژه‌ها
سیاست"
سیاست پژوهی"
مبانی دینی"
"
عقلانیت اسلامی"

موضوعات

عنوان مقاله English

The process of influence of religious foundations in policy research

نویسنده English

Masoud Fayazi
Faculty of Islamic Culture and Thought,,,. Tehran. Iran
چکیده English

Policy research is a type of problem-oriented research focusing on the concrete issues of society and governance, which, by observing the requirements of dealing with multidisciplinary issues in a fully normative context, seeks to present recommendations under the title "policy" to policymakers regarding concrete issues of society. In this type of research, policy researchers identify and solve problems using various approaches, the main one being the rational approach. This approach attempts to use rational cost-benefit methods to identify problems and propose solutions. The main issue is that if think tanks and researchers active in policy research and consequently in policymaking of the Islamic Republic of Iran want to use this approach in policy research and consequently in policymaking, they must use "religious rationality," which is completely aligned with revelation, rooted in religious foundations, and does not fall within the purely materialistic cost-benefit equation. Thus, the main question is: in policy research with the approach of religious rationality, how and at what stages will the various phases of policy research be influenced by religious foundations? This article attempts to answer this question by showing the stages of policy research. Neglecting how this influence occurs can result in proposed policies not being based on religious foundations and being considered a type of secular policymaking.

کلیدواژه‌ها English

Politics"
Policy Research"
Religious Foundations"
"
religious rationality"
  • ادیانی، سید یونس (1384). کانون­های تفکر، تهران: مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.
  • استیفندپی، رابینز و سنرو، دیوید ای.دی (1386). مبانی مدیریت، ترجمه سید محمد اعرابی و محمدعلی حمید رفیعی و بهروز اسراری ارشاد، تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی.
  • استیسی، رالف (1382). ماهیت استراتژی، ترجمه گروه مترجمان، ماهنامه توسعه مدیریت، ش 53.
  • اشتریان، کیومرث (1386). سیاست‌گذاری عمومی در ایران، تهران: بنیاد حقوقی میزان.
  • الوانی، سید مهدی و شریف­زاده، فتاح (1387). فرایند خط­مشی گذاری عمومی، تهران: انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی.
  • الوانی، سید مهدی (1399). مدیریت عمومی، تهران: نشر نی.
  • ایمان، محمدتقی (1394). فلسفه روش تحقیق در علوم انسانی، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
  • آقابخشی، علی و افشاری راد، مینو (1383). فرهنگ علوم سیاسی، تهران، چ اول، نشر چاپار.
  • پارسونز، وایر (1385). مبانی سیاست‌گذاری عمومی و تحلیل سیاست‌ها، ج 1، ترجمه حمیدرضا ملک محمدی، تهران: انتشارات مطالعات راهبردی.
  • چرچمن، چارلزوست (1369). نظریه­ی سیستم‌ها، ترجمه رشید اصلانی، تهران: نشر مرکز مدیریت دولتی.
  • دهخدا، علی‌اکبر (1377). لغت‌نامه دهخدا، تهران: موسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران.
  • رضائیان، علی (1381). مبانی سازمان و مدیریت، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت).
  • رضائیان، علی (1377). اصول مدیریت، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت).
  • فروزنده، لطف‌الله ، و رحیمی کلور، حسین (1390). عقلانیت و جایگاه آن در سیاست‌گذاری، کیهان فرهنگی، (294-295)، 30-22.
  • قریب، حسین (1390). بررسی کارکردهای انواع عقل در سیاست‌گذاری عمومی جمهوری اسلامی ایران، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
  • قلی پور، رحمت‌الله، و غلام­پور آهنگر، ابراهیم (1389). فرایند سیاست‌گذاری عمومی در ایران، تهران: مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.
  • کاظمی، سید علی‌اصغر (1379). مدیریت سیاسی و خط‌مشی دولتی، تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
  • کولبچ، اچی. کی. (1393). سیاست، ترجمه احمد صبوری، تهران: انتشارات آشیان.
  • کونتر، هرولد، اودائل، سیریل و یهریخ، هاینز (1385). اصول مدیریت ج دوم، ترجمه محمدعلی طوسی، علی‌اکبر فرهنگی، امین‌الله علوی و اکبر مهدویان، تهران: مدیریت چاپ و انتشارات موسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه‌ریزی.
  • میرمعزی، سید حسین (1401). نظام اقتصادی اسلام، مجموعه مقالات فقه نظام به کوشش سید سجاد ایزدهی، تهران: سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، 170-130.
  • C.J,(1963). Man and His Government, New York, Mc Graw-Hill.
  • George H. Smith E. )1895.(The Theory of the State: Proceedings of the American Philosophical Society, 34( 148) pp. 181-334, American Philosophical Society.
  • Guba, E. G. & Lincoln, Y. S. )1994.(Competing paradigms in qualitative research. In N. K. Denzin & Y. S. Lincoln (Eds.), Handbook of qualitative research ( 105-117).
  • H.D., Kaplan,A. )1970.( Power and Society, USA, Yale University.
  • Majechrzak, A. )2005). Policy Research Methods (Research for Policy Making), Naibi translation. Tehran: Tebyan Cultural-Publishing Institute.
  • Michael .Howlett ., M. Ramesh, (1995), "Studing Public Policy Cycle, and Policy Subsystems", Oxford University Press, P. 146.
  • Harriss John,Development Theories:

 https://idl-bnc-idrc.dspacedirect.org/bitstream/handle/10625/51544/IDL- 544.pdf?sequence=1&isAllowed=y.

  • https://www.oxfordlearnersdictionaries.com.
  • https://dictionary.cambridge.org.
  • Cambridge Dictionary, from www.dictionary.cambridge.org.
  • The Oxford English Dictionary; p.902.
  • The Random House Dictionary Of The English Language; p.1967.