فصلنامه علمی پژوهشی حکمرانی فرهنگ

فصلنامه علمی پژوهشی حکمرانی فرهنگ

بحران الگوی حکمرانی سنتیِ فضای مجازی در عصر دوفضایی شدن‌ تشدید‌شده‎‌ی فرهنگ پساکرونایی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
محمدحسین بادامچی
ستادیار پژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی، تهران، ایران
10.22034/jsfc.2023.320918.2347
چکیده
در این مقاله پس از طرح نظریه دو فضایی شدن فرهنگ سعیدرضا عاملی و تبیین اهمیت آن در چارچوب نظریات نوین ارتباطی پساتلویزیونی در دهه 1990 میلادی از لازارد به تامپسون، تحول در اندیشه کاستلز متقدم به کاستلز متأخر و آلن تورن، و تبیین الگوی حکمرانی سنتی فرهنگ در جمهوری اسلامی در دوران پس از جنگ در دوران تک‌فضایی منبری-تلویزیونی، استدلال می‌شود که دو فضایی شدن تشدید شده فرهنگ در دوران کرونایی الگوی حکمرانی سنتی فرهنگ که به حکمرانی کنونی فضای مجازی تسری یافته را دچار بحران کرده است. در چنین شرایطی پافشاری بر الگوی حکمرانی سنتی در شرایط دو فضایی شدن تشدید شده فرهنگی با ایجاد گسست در فرهنگ دو فضایی شده به وخیم‌تر شدن مشکل انجامیده است. بر همین اساس پیشنهاد این مقاله بازسازی نوین الگوی حکمرانی در ساخت جدید دوفضایی شده است که در فرم و محتوا باید در تمایز اساسی از الگوی سنتی مدیریت فرهنگی ایجاد شود. بر خلاف ویژگیهای خاص الگوی حکمرانی سنتی فرهنگ از قبیل سلسله‌‎مراتبی، متمرکز، مونولوگی و ایستا بودن، الگوی نوین حکمرانی فضای مجازی باید بر ویژگیهای متناسب با شرایط جدید یعنی شبکه‌ای بودن، خودمختار بودن، سیال بودن و زمان و مکان نااقلیدسی تکیه کند. این مقاله در انتها به ترسیم خطوط راهبردی چنین تحولی خواهد پرداخت.
کلیدواژه‌ها
دو فضایی شدن فرهنگ
سعیدرضا عاملی
حکمرانی سنتی فضای مجازی
حکمرانی شبکه‌ای نوین

موضوعات

عنوان مقاله English

Crisis of Traditional model of virtual sphere governance in corona age of resonated dual spacization of culture and an alternative strategy

نویسنده English

Mohammad Hossein Badamchi
Institute of social and cultural studies
چکیده English

در صورت لزوم ارائه می گردد



در این مقاله پس از طرح نظریه دو فضایی شدن فرهنگ سعیدرضا عاملی و تبیین اهمیت آن در چارچوب نظریات نوین ارتباطی

پساتلویزیونی در دهه 1990 میلادی از لازارد به تامپسون، تحول در اندیشه کاستلز متقدم به کاستلز متأخر و آلن تورن، و تبیین الگوی حکمرانی سنتی فرهنگ در جمهوری اسلامی در دوران پس از جنگ در دوران تک‌فضایی منبری-تلویزیونی، استدلال می‌شود که دو فضایی شدن تشدید شده فرهنگ در دوران کرونایی الگوی حکمرانی سنتی فرهنگ که به حکمرانی کنونی فضای مجازی تسری یافته را دچار بحران کرده است. در چنین شرایطی پافشاری بر الگوی حکمرانی سنتی در شرایط دو فضایی شدن تشدید شده فرهنگی با ایجاد گسست در فرهنگ دو فضایی شده به وخیم‌تر شدن مشکل انجامیده است. بر همین اساس پیشنهاد این مقاله بازسازی نوین الگوی حکمرانی در ساخت جدید دوفضایی شده است که در فرم و محتوا باید در تمایز اساسی از الگوی سنتی مدیریت فرهنگی ایجاد شود. بر خلاف ویژگیهای خاص الگوی حکمرانی سنتی فرهنگ از قبیل سلسله‌‎مراتبی، متمرکز، مونولوگی و ایستا بودن، الگوی نوین حکمرانی فضای مجازی باید بر ویژگیهای متناسب با شرایط جدید یعنی شبکه‌ای بودن، خودمختار بودن، سیال بودن و زمان و مکان نااقلیدسی تکیه کند. این مقاله در انتها به ترسیم خطوط راهبردی چنین تحولی خواهد پرداخت.

کلیدواژه‌ها English

dual spacization of culture
SaidReza Aameli
traditional governance of virtual sphere
new network governance
  • آقاسی، محمد (1396). افکار عمومی اعتراضی ایرانی. گذار از جامعه تله‌ماتیکی به جامعه تلگرامی. به اهتمام ابراهیم حاجیانی. تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
  • اکبرزاده جهرمی، سید جمال‌الدین (1396). پساتلویزیون در ایران، پیامدهای همگرایی بر سیاست‌گذاری رسانه‌ای. تهران: پژوهشگاه فرهنگ و هنر و ارتباطات.
  • بادامچی، محمدحسین (1399). الگوی گفتمان سازی انقلاب اسلامی مبتنی بر تحولات افکار عمومی در جامعه ایران. دانشگاه دفاع ملی. منتشر نشده.
  • بادامچی، محمدحسین (1401). شبکه‌های اجتماعی: رسانه جامعه شبکه‌ای غیررسمی ایران. مطالعات فرهنگی و ارتباطات،19(70)،152-125. doi: 10.22034/jcsc.2022.139987.2285 .
  • باستانی، سوسن، خانیکی، هادی، و ارکان‌زاده یزدی، سعید (1399). نظام رسانه‌ای ایران: جانشینی ناکامل رسانه‌های نوین و از جا دررفتگی شبکۀ رسانه‌ها. مطالعات فرهنگ - ارتباطات، 21(49)، 31-7، 22083/jccs.2019.126933.2401: doi .
  • بوردیو، پیر (1389) نظریه کنش. دلایل عملی و انتخاب عقلانی. ترجمه مرتضی مردیها، تهران: انتشارات نقش و نگار.
  • تامپسون، جان (1396). رسانه‌ها و مدرنیته؛ نظریه اجتماعی رسانه‌ها. تهران: انتشارات سروش.
  • تورن، آلن (1396). پارادایم جدید. ترجمۀ سلمان صادقی زاده. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
  • تورن، آلن (1398). جامعه پساصنعتی. تاریخ اجتماعی آینده. طبقات تعارضات و فرهنگ در جامعه برنامه‌ریزی شده، ترجمه یونس سلیمانزده، تهران، نشر آگاه.
  • تورن، آلن (1400). بازگشت کنشگر. نظریه اجتماعی در جامعه پساصنعتی. ترجمه سلمان صادقی زاده، تهران: نشر ثالث.
  • شهریاری، حمید (1395). فضای مجازی. شبکه‌های اجتماعی و حاکمیت. ره‌آورد نور، ش 56، 9-2.
  • رضائیان، محمد (1393) شبکه‌های اجتماعی و چالش در مفهوم افکار عمومی. رسانه. 25(1)، 90- 79.
  • عاملی، سعیدرضا (1382). دو جهانی‌شدن‌ها و آینده جهان. کتاب ماه، ش 69 و 70، 28-15.
  • عاملی، سعیدرضا (1382). دو جهانی‌شدن‌ها و جامعه جهانی مضطرب. نامه علوم اجتماعی، ش21 ،174-143.
  • عاملی، سعیدرضا (1395). مطالعات جهانی‌شدن: دوفضایی شدن‌ها و دوجهانی شدن‌ها. تهران: سمت.
  • رفیع‌پور، فرامرز (1393). دریغ است ایران که ویران شود: جنگ فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی، یک الگو تحلیلی. تهران: شرکت سهامی انتشار.
  • لازار، ژودیت (1380). افکار عمومی، ترجمه مرتضی کتبی، تهران، نشر نی.
  • کاستلز، مانوئل (1380). جامعه شبکه‌ای، جلد اول از سری سه جلدی عصر اطلاعات (مترجم: احد علیقلیان‍، افشین خاکباز). تهران: طرح نو.
  • کاستلز، مانوئل (1396). قدرت ارتباطات، ترجمه رشیدیان. تهران: علمی و فرهنگی.
  • کاستلز، مانوئل (1398). شبکه‌های خشم و امید؛ جنبش­های اجتماعی در عصر اینترنت. تهران: نشر مرکز.
  • مظاهری، محسن حسام (1389). رسانه شیعه: جامعه‌شناسی آئین‌های سوگواری و هیئت‌های مذهبی در ایران. تهران: شرکت چاپ و نشر بین‌الملل.
  • مینسبرگ، هنری (1393). ردگیری استراتژی ترجمه علی بابایی و مهدی حق باعلی. تهران: انتشارات دنیای اقتصاد.
  • نوری، مختار و قلی‌پور، مجتبی (1397) رسانه‌های جدید و کنش جمعی در جامعه سیاسی ایران، جستارهای سیاسی معاصر، 9(2)، 53-33، doi: 30465/cps.2018.3176 .
  • S Aameli. (2017). Dual Spacization of Cultures: Problematization of Cyberspace and Cultural Matters. Cyberspace Policy Studies Winter, Volume 1, Issue 1.
  • Castells, Manuel. (2002). Internet Galaxy, OUP Oxford, 2002.
  • Castells, Manuel.(2010). The Information Age: Economy, Society and Culture; Wiley-Blackwell.
  • Castells, Manuel .) Communication Power, Manuel Castells, OUP Oxford.