مشهد در مسیر تقویت یا تضعیف هویت زیارتی؟

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

هیئت علمی جهاد دانشگاهی خراسان رضوی

چکیده

با وجود رشد چشمگیر سفرهای زیارتی بین مقامات مذهبی، سیاسی، اجرایی و محققان دانشگاهی در ایران و جهان مناقشاتی در مورد تهدید زیارت از سوی الزامات بازار و شکلهای دیگر گردشگری وجود دارد. مقاله حاضر در صدد پاسخ به این پرسش است که آیا توسعه زیرساختها و جاذبه های تجاری اعم از مراکز اقامتی مدرنتر، مراکز تجاری و تفریحی شهر مشهد موجب زوال هویت زیارتی مشهد و تغییر انگیزه و رفتار مسافران مشهد شده یا خواهد شد؟ این پژوهش با رجوع به نظر خبرگان (شامل 23 پژوهشگر و صاحبنظر ایرانی حوزه های مرتبط)، تحلیلهایشان را به روش تحلیل مضمون، انتزاع، طبقه بندی و در قالب هفت مضمون توصیف کرده است. این نظرات با یافته های پژوهشهای تجربی و آرای نظریه پردازان این حوزه مقابله شده و در نهایت این نتیجه استنتاج شده است که اگرچه سازگاری کالبدی و زیبایی شناختی محدوده مشخصی در اطراف حرم امام رضا با هویت و کارکرد زیارتی منطقه باید در نظر گرفته شود، اما نه تنها نگاه ناب گرایانه به زیارت و زایر با واقعیتهای تاریخی و امروزین تطابق ندارد، بلکه شاهد تکثریابی کنشگران دینی و زایران هستیم. اغلب خبرگان حامی نوعی رویکرد کارکردگرا در توسعه فعالیتهای تجاری و تفریحی در مشهد بودند، بعضی مناقشه زیارت-گردشگری را اساسا مناقشه ای سیاسی دانستند و زیارت را به مثابه هویت پایه و مزیت رقابتی مشهد نسبت به سایر مقاصد میدانستند و از این رو خدشه بر هویت زیارتی مشهد در اثر توسعه فعالیتهای سوداگرانه و فراغتی را بعید می دانستند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Mashhad as a pilgrimage destination: toward reinforcing or declining pilgrimage identity?

نویسنده [English]

  • Neda Razavizadeh
Faculty Member, University Jihad of Khorasan Razavi
چکیده [English]

Abstract will be replaced

Abstract will be replacedAbstract will be replacedAbstract will be replacedAbstract will be replacedAbstract will be replacedAbstract will be replacedAbstract will be replacedAbstract will be replacedAbstract will be replacedAbstract will be replacedAbstract will be replacedAbstract will be replacedAbstract will be replacedAbstract will be replacedAbstract will be replacedAbstract will be replacedAbstract will be replacedAbstract will be replacedAbstract will be replacedAbstract will be replacedAbstract will be replacedAbstract will be replacedAbstract will be replacedAbstract will be replacedAbstract will be replacedAbstract will be replacedAbstract will be replacedAbstract will be replacedAbstract will be replacedAbstract will be replacedAbstract will be replacedAbstract will be replacedAbstract will be replacedAbstract will be replacedAbstract will be replacedAbstract will be replacedAbstract will be replacedAbstract will be replacedAbstract will be replacedAbstract will be replacedAbstract will be replacedAbstract will be replacedAbstract will be replacedAbstract will be replacedAbstract will be replacedAbstract will be replacedAbstract will be replacedAbstract will be replacedAbstract will be replacedAbstract will be replacedAbstract will be replacedAbstract will be replacedAbstract will be replacedAbstract will be replacedAbstract will be replaced

کلیدواژه‌ها [English]

  • pilgrimage
  • religious tourism
  • spiritual tourism
  • Mashhad
  • Pilgrim