فصلنامه علمی پژوهشی حکمرانی فرهنگ

فصلنامه علمی پژوهشی حکمرانی فرهنگ

وضعیت نوآوری در حکمرانی و رهبری دانشگاه‌های‌ سطح یک ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار مؤسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فنّاوری
2 دانش‌آموخته دکتری اقتصاد و مدیریت مالی آموزش ‌عالی، دانشکده علوم‌تربیتی و روانشناسی دانشگاه تهران
چکیده
هدف این پژوهش، گزارش وضعیت نوآوری در حکمرانی و رهبری دانشگاه‌های سطح یک ایران است. در این پژوهش کیفی با مرور اسناد علمی و تلفیق الگوی دانشگاه نوآور برتون کلارک و چارچوب راهنمای دانشگاه‌های نوآور اروپا، یک چارچوب راهنما و مدل مفهومی در 17 بُعد طراحی شده، سپس، داده‌‌ها و اطلاعات مورد نیاز از دانشگاه‌های سطح یک تهران، شهید بهشتی، شریف، تربیت مدرس، امیرکبیر، علامه طباطبائی، علم و صنعت ایران، خواجه نصیرالدین طوسی جمع‌آوری شده است. داده‌های واقعی نشان می‌دهد که دانشگاه‌های ایران به‌طور عام و دانشگاه‌های سطح یک به‌طور خاص، علی‌رغم برخی مسائل، کاستی‌‌ها و کژکارکردی‌‌ها، سرشار از تحولات مثبت و نوآوری‌های کوچک، متوسط و بزرگ و تدریجی و بنیادی‌اند. نوآوری دانشگاه‌های سطح یک در حوزه حکمرانی و رهبری «متوسط» ارزیابی شده است. از میان ابعاد و عناصر نوآوری در حکمرانی و رهبری، بُعد «راهبری هیئت امنایی» دارای کمترین امتیاز و در «وضعیت خیلی‌ ضعیف» و بُعد «ساختار و تشکیلات» و بُعد «برنامه‌ریزی و پایش» دارای بیشترین امتیاز و در «وضعیتِ عالی» ارزیابی شده‌ است. بر اساس یافته‌های این پژوهش، تلاش برای نوآوری در کارکرد‌های آموزشی، پژوهشی و فرهنگی ـ اجتماعی، کارآفرینی، توسعه دانشجو و استاد در دانشگاه‌های سطح یک ضروری است و این دانشگاه‌‌ها و نظام آموزش عالی در برخی ابعاد اساسی حکمرانی و رهبری علمی نظیر راهبری هیئت امنایی و توسعه فرهنگ علمی، نیازمند نوآوری‌های جدی هستند. 
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

The state of innovation in governance and leadership of eight top level Iranian universities

نویسندگان English

Reza Mahdi 1
Ahmad Keykha 2
1 Faculty/ ISCS
2 Ph.D Student/ UT
چکیده English

The aim of this research is to investigate the status of innovation in governance and leadership of Iran's top level universities. In this qualitative research, a conceptual model in 17 dimensions was designed by reviewing documents and articles by combining the model of Burton Clark Innovative University and the Guiding Framework of European Innovative Universities. Then, data from universities Tehran, Shahid Beheshti, Sharif, Tarbiat Modares, Amirkabir, Allameh Tabatabai, Science and Technology of Iran, Khajeh Nasir al-Din Toosi, has been collected. Based on real data, it is shown that Iranian universities and top level universities, despite some issues, shortcomings and dysfunctions are full of positive developments and small, medium, large, gradual and fundamental innovations. The innovation of level one universities in the field of governance and leadership is evaluated in the framework of the research guide and conceptual model and in the descriptive area of "moderate". Also, among the dimensions and elements of innovation in governance and leadership, the dimension of "governing of the Board of Trustees" has the lowest score in the descriptive area of "very weak situation" and the dimension of "structure and organization" and the dimension of "planning and monitoring" has the highest score in the descriptive area. "Excellent condition" has been assessed.

کلیدواژه‌ها English

Innovation in Governance and Leadership of Higher Education
Higher Education Policy
Higher Education Management
Iranian Top Level Universities
Governance and Leadership in Higher Education
  • ابراهیم‌آبادی، حسین. (1398). تحلیلی بر روندها، تحولات و آینده دانشگاه در ایران با تأکید بر دانشگاه‌های سطح یک، کتاب آموزش‌عالی در ایران؛ حال و آینده، به کوشش محمد یمنی، مؤسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی، صص 190-145.
  • امیری فرح آبادی، جعفر؛ ابوالقاسمی، محمود و سلیمانی، سعید. (1397). بررسی همگرایی حکمرانی دانشگاهی و کنش‌های شبه تجاری در آموزش‌عالی ایران. مجله آموزش عالی، 10
  • ایکاف، راسل. (1380)، برنامه‌ریزی تعاملی: مدیریت هماهنگ با تحول برای ساختن آیندۀ سازمان، نشر کتاب ماد.
  • آذرگشب، اذن‌الله؛ آراسته، حمیدرضا؛ صباغیان، زهرا و توفیقی، جعفر. (1386). کارکردهای هیأت‌های امنای دانشگاه‌های وابسته به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری سالهای 85-1370، فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی، 46
  • پورحسن، ریحانه؛ سالارزهی، حبیب؛ علیقلی روشن، سید؛ یعقوبی، نور محمد و دهقانی، مسعود. (1399). ارائه الگویی چهارلایه برای امکان‌سنجی واستقرار اثربخش حکمرانی خوب درآموزش‌عالی. پژوهش در نظام های آموزشی، 14
  • دراکر، پیتر. (1373)، مدیریّت آینده، مترجم، عبدالرضا رضایی‌نژاد، تهران، نشر رسا.
  • عبداللهی،بیژن؛موسوی امیری،طیبه. (1396). واکاوی نقش اخلاق حرفه ای درحکمرانی دانشگاهی. نشریه صنعت و دانشگاه، 35
  • قره حاجلو، جلوه؛ صالحی، محمد. (1398). تبیین و درجه بندی ابعاد استقلال دانشگاهی با رویکرد دلیل گرا در دانشگاه‌ آزاد اسلامی مازندران. فصلنامه تحقیقات مدیریت آموزشی، 11
  • کوثری، سحر؛ احمدی، حسن. (1399). تحلیل حکمرانی درونی و بیرونی نظام آموزش‌عالی ایران. مدیریت سازمان‌های دولتی، 8 (4).
  • مهدی، رضا. (1400). نوآوری در حکمرانی و رهبری دانشگاه‌های سطح یک ایران، گزارش پژوهشی، تهران، مؤسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
  • مهدی، رضا؛ آذرگشب، اذن‌الله. (1396). اداره هیأت امنایی در آموزش‌عالی ایران، فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی، 85
  • محمدخانی غیاثوند، حسین؛ محمدعلی‌ها، محمدرضا. (1399). شناسایی و اولویت بندی شاخص‌های کلان حکمرانی نوآوری. مدیریت راهبردی، 43.

 

 

  • Hendrickson, R. M., Lane, J.E., Harris J.T. & Dorman, R. H. (2013). Academic Leadership and Governance of Higher Education, USA, Stylus Publishing.
  • Hirsch, W. Z. & Weber, L. (1999). Challenges facing H. E. at the millennium, USA, Oryx.
  • Kohtamäki, V. (2022). Autonomy-driven segmentation for competition among Finnish universities: leaders’ perceptions. Studies in Higher Education, 47(1): 67-79.
  • Lanford, M. (2016). Perceptions of higher education reform in Hong Kong: A glocalisation perspective. International Journal of Comparative Education and Development, 18(3):184-204.
  • Omal, F., Ndofirepi, A. P., & Cross, M. (2019). Improving Institutional Stakeholder Governance Practices in the University Council: Membership Strategies and Policies. Higher Education for the Future, 6(1), 115-131.
  • Sigmon, R. (1994). Linking service with learning. Washington, DC: Council of Independent Colleges.
  • Tamrat, W. (2020). The exigencies of student participation in university governance: Lip services and bottlenecks. Higher Education Quarterly, 74(1): 35-47.