واکاوی مفهوم «پایدیا» و دستاورد‌های آن برای آموزش و پرورش در عصر جهانی شدن

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشیار دانشگاه شاهد

چکیده

پژوهش حاضر با هدف استخراج و معرفی دستاورد‌های پایدیا برای آموزش و پرورش در عصر جهانی‌شدن به انجام رسیده است. برای رسیدن به هدف فوق، سه سؤال پژوهشی به این شرح صورت‌بندی شده است: الف. ویژگی‌های پایدیا در فلسفه یونان چیست؟ ب. چالش‌های آموزش و پرورش در عصر جهانی‌شدن کدام است؟ ج. بازگشت به پایدیا، چه دستاوردهایی برای آموزش و پرورش در عصر جهانی‌شدن دارد؟ روش مورد استفاده در تحقیق حاضر، روش تحلیل مفهومی و از نوع تفسیر مفهومی می‌باشد. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که از میان رویکرد‌های گوناگون درباره پایدیا در فلسفه یونان، پایدیای سقراطی/ افلاطونی می‌تواند دستاورد‌های مهمی برای آموزش و پرورش در عصر جهانی‌شدن داشته باشد. جهانی‌شدن برای آموزش و پرورش در عصر امروز چالش‌هایی را ایجاد کرده که از جمله آنها می‌توان به بازاری و غیر ارزشی‌شدن دانش، افراط در حرفه‌گرایی و تخصص‌مداری و حرکت به‌سوی یکنواختی و استانداردشدن مؤلفه‌های گوناگون آموزش و پرورش اشاره کرد. بازگشت به پایدیا، می‌تواند برای هر یک از چالش‌های جهانی‌شدن، راهکار مناسبی را در آموزش و پرورش عرضه کند که از جمله آنها می‌توان به محور قرار دادن ارزش‌ها، روی آوردن به دانش حقیقی، تأکید بر آموزش و پرورش آزاد، توجه به آموزش و پرورش عمومی، توجه به اشکال مختلف دانش، تأکید بر برنامه‌های درسی میان‌رشته‌ای و توجه به تنوع فرهنگی و شناخت تمدن‌های گوناگون اشاره کرد.

کلیدواژه‌ها


1. افلاطون. (1335). جمهور. فواد روحانی. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
2. افلاطون. (1349). مجموعه آثار، منون. جلد اول. محمدحسن لطفی و محمدرضا کاویانی. تهران: انتشارات ابن‌سینا.
3. افلاطون. (1349). مجموعه آثار، فایدون. جلد اول. محمدحسن لطفی و محمدرضا کاویانی. تهران: انتشارات ابن‌سینا.
4. افلاطون. (1349). مجموعه آثار، مهمانی. جلد اول. محمدحسن لطفی و محمد رضا کاویانی. تهران: انتشارات ابن‌سینا.
5. افلاطون. (1350). مجموعه آثار، تئتتوس. جلد دوم. محمدحسن لطفی و محمدرضا کاویانی. تهران: انتشارات ابن‌سینا.
6. افلاطون. (1350). مجموعه آثار، سوفیست. جلد دوم. محمدحسن لطفی و محمدرضا کاویانی. تهران: انتشارات ابن‌سینا.
7. باقری، خسرو. (1388). دیدگاه‌های جدید در فلسفه تعلیم و تربیت. تهران: انتشارات نشر علم.
8. باقری، خسرو. (1389). درآمدی بر فلسفه تعلیم و تربیت جمهوری اسلامی ایران. جلد اول. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
9. پیلگرن، آن. اس. (1393). دیالوگ فکورانه و تربیت دینی. چکیده مقالات پنجمین همایش انجمن فلسفه تعلیم و تربیت ایران: فلسفه تربیت دینی و تربیت اخلاقی. کرمان: دانشگاه شهید باهنر.
10. حیدری، سمیرا. (1392). تبیین و بازسازی مبانی فلسفی آموزش و پرورش عمومی و نسبت آن با آموزش حرفه‌ای در قلمرو برنامه درسی براساس دیدگاه مورتیمر جروم ادلر و ارائه الگویی مبتنی بر آن. رساله دوره دکتری. دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران.
11. حیدری، سمیرا؛ فاطمه زیباکلام مفرد؛ خسرو باقری نوعپرست و محمود مهرمحمدی. (1392). تبیین و نقد مبانی فلسفی مفهوم یادگیری در طرح پایدیا. پژوهش‌نامه مبانی تعلیم و تربیت. سال سوم. شماره 1.
12. زیباکلام‌مفرد، فاطمه. (1379). مبانی فلسفی آموزش و پرورش ایران. تهران: انتشارات حفیظ.
13. شاتو، ژان. (1376). مربیان بزرگ. غلام‌حسین شکوهی. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
14. شورای‌عالی انقلاب فرهنگی. (1390). سند تحول بنیادین آموزش و پرورش جمهوری اسلامی ایران. تهران: انتشارات شورای‌عالی انقلاب فرهنگی.
15. ضیمران، محمد. (1390). افلاطون، پایدیا و مدرنیته. تهران: انتشارات جهان‌مهر.
16. علم‌الهدی، جمیله. (1385). بررسی مبانی نظری آموزش جهانی. تهران: انتشارات دانشگاه شهید بهشتی.
17. قسامی، حسین و محمد اصغری. (1394). تفسیری انتقادی بر دیدگاه هایدگر در باب حقیقت افلاطونی با تکیه بر مفهوم مثال خیر. دوفصلنامه تأملات فلسفی. دانشگاه زنجان. سال پنجم. شماره 14.
18. کارنوی، مارتین. (1384). جهانی‌شدن واصلاحات آموزشی: آنچه برنامه‌ریزان باید بدانند. محمدحسن میرزامحمدی ومحمدرضا فریدی. تهران: انتشارات یسطرون.
19. کانت، ایمانوئل. (1374) تعلیم و تربیت. غلام‌حسین شکوهی. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
20. کومبز، جرالد و لو. دانیل. (1387). پژوهش فلسفی: تحلیل مفهومی. خسرو باقری. در ‏روش‌شناسی مطالعات برنامه درسی. ادموند. سی. شورت. محمود مهرمحمدی و همکاران. تهران: ‏انتشارات سمت و پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش.‏
21. گوتک، جرالد. (1393). مکاتب فلسفی و آراء تربیتی. محمدجعفر پاک‌سرشت. تهران: انتشارات سمت.
22. لیوتار، ژان فرانسوا. (1380). وضعیت پست مدرن: گزارشی درباره دانش. حسین‌علی نوذری. تهران: انتشارات گام نو.
23. مصلح، علی‌اصغر و رضا دهقان. (1391). تفسیر واسازانه هایدگر از افلاطون در پرتو کتاب آموزه افلاطون در باب حقیقت. نشریه پژوهش‌های فلسفی. دانشگاه تبریز. سال 6. شماره مسلسل 10.
24. میرزامحمدی، محمدحسن. (1393). درآمدی بر روش‌شناسی پژوهش تطبیقی در فلسفه تعلیم و تربیت. تهران: انتشارات آییژ.
25. میرزامحمدی محمدحسن؛ فاطمه زیباکلام مفرد و علی صحبت‌لو. (1391). نظریه آزادی و آموزش و پرورش آزاد. تهران: انتشارات دانشگاه شاهد.
26. نقیب‌زاده، میرعبدالحسین. (1372). درآمدی به فلسفه. تهران: انتشارات طهوری.‏
27. نقیب‌زاده، میرعبدالحسین. (1391). نگاهی به فلسفه آموزش و پرورش. تهران: انتشارات طهوری.
28. یگر، ورنر. (1376). پایدیا. جلد دوم. محمدحسن لطفی. تهران: انتشارات خوارزمی.

29. Adler, M. (1986). A Guide Book to Learning. New York: Macmillan Publishing Company.‎
30. Anton, J. (2008). Paideia: The Global Challenge of Political Leadership. Paideia: Education in the Global ‎Era. Vol 1 .Edited by Konstantine Boudoris. Athens: International Center for Greek Philosophy and ‎Culture. PP. 9-18.‎
31. Dynneson, T. (2008). The Paideia of Global Civism. Paideia: Education in the Global Era.Vol 2 .Edited by ‎Konstantine Boudoris and Kostas Kalimtzis. Athens: International Center for Greek Philosophy and Culture. ‎PP. 57- 64.‎
32. Dimitriadis, S. (2008). The Modern Import of Classical Education. Paideia: Education in the Global Era. ‎Vol 1. Edited by Konstantine Boudoris. Athens: International Center for Greek Philosophy and Culture. PP. ‎‎45-58.‎
33. Dorsey, D. (2008). Can and Should Paideia Resist Ethical Relativism?. Paideia: Education in the Global Era. ‎Vol 1. Edited by Konstantine Boudoris. Athens: International Center for Greek Philosophy and Culture. PP. ‎‎68-76.‎
34. Karavakou, V. (2008). The Importance of Cultural and Universal Ideals in Modern Education. Paideia: ‎Education in the Global Era. Vol 2. Edited by Konstantine Boudoris and Kostas Kalimtzis. Athens: ‎International Center for Greek Philosophy and Culture. PP. 123-139.‎
35. Kirby, C. (2008). Education and American Intellectual Rebirth: Greek Paideia, Chinese Xue, and Deweyan ‎Growth. Paideia: Education in the Global Era. Vol 1. Edited by Konstantine Boudoris. Athens: International ‎Center for Greek Philosophy and Culture. PP. 114-125.‎
36. Marcopoulos, J. (2008). Contemporary Education and Its Relation to the Sophistic Thought. Paideia: Education in the Global Era. Vol 2. Edited by Konstantine Boudoris and Kostas Kalimtzis. Athens: ‎International Center for Greek Philosophy and Culture. Pp. 57-64.‎
37. Mirzamohammadi, M. H. (2008). Plato’s Educational Viewpoints and the Era of Globalization. Paideia: Education in the Global Era. Vol 1. Edited by Konstantine Boudoris. Athens: International Center for Greek ‎Philosophy and Culture. PP. 165-170.‎
38. Oksenberg Rorty, A. (1998). Plato’s Council on Education. The Journal of Royal Institute of Philosophy: ‎Combridge University Press. Edited by A. Ohear. Vol 73. No 284. PP. 157-178.‎
39. Saha, D. (2008). The Need for Universal Education in the Emerging Age of Global Society. Paideia: Education in the Global Era. Vol 1. Edited by Konstantine Boudoris. Athens: International Center for Greek ‎Philosophy and Culture. PP. 202-206.‎
40. UNESCO. (2013). The Six EFA Goals. Cited 2016 Aug 11 Available from ‎‎www.unesco.org/new/en/education/themes/.../education-for-all/‎‏.