فصلنامه علمی پژوهشی حکمرانی فرهنگ

فصلنامه علمی پژوهشی حکمرانی فرهنگ

طراحی طبقه‌بندی فعالیت‌ها برای ارتقای حکمرانی کلان در کشور

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 رئیس اداره اقتصادی، مرکز ملی فضای مجازی
2 دانشیار دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران
10.22034/jsfc.2026.549832.2876
چکیده
«طبقه‌بندی» در زمره کلیدی‌ترین و مهم‌ترین موضوعات و اقدامات بشری قرار دارد و در همه علوم از ابزارهای بنیادین است. در این مقاله، ابتدا ضرورت‌های وجود طبقه‌بندی مناسب برای حکمرانی برشمرده می‌شود و پس از آن مسئله اصلی چنین تعیین می‌شود که «طبقه‌بندی مناسب فعالیت‌ها برای ارتقای حکمرانی کلان در کشور» چیست؛ یعنی چگونه می‌توان طبقه‌بندی مناسب فعالیت‌ها را در کشور طراحی کرد که با نشان­دادن جایگاه درست همه مفاهیم، موضوعات، موجودیت‌ها، خدمات و فعالیت‌ها، حکمرانی کلان را یاری کند تا با نگاه جامع به حوزه‌های گوناگون حکمرانی مانند حکمرانی آب، حکمرانی امنیت، حکمرانی اقتصادی: الف) جایگاه، نسبت، ارتباط و اهمیت‌شان را مشخص کند. ب) در تعیین شیوه همکاری و حل اختلاف‌شان مساعدت کند. پ) موضوعات مشترک، اختصاصی و میان‌بخشی بین آنها را شفاف سازد. بر این اساس، نمونه‌های پیشین طبقه‌بندی‌های عمومی ازجمله طبقه‌بندی علوم، طبقه‌بندی سیستم‌ها و مانند آن بررسی می­شود و مورد نقد قرار می‌گیرد؛ سپس بر اساس روش استدلال برهانی، طبقه‌بندی طراحی، و با روش پیمایش، اعتبارسنجی می‌شود. یافته‌ اصلی پژوهش، طبقه‌بندی عمومی هشت‌گانه­ای است که اجزا و نتایج اعتبارسنجی درباره آن ارائه می‌شود. سرانجام، انواع کاربردهای این طبقه‌بندی برای حکمرانی (مانند طبقه‌بندی شاخص‌های کلان حکمرانی، شناخت علوم مورد نیاز کشور، تدوین معماری کلان حکمرانی و تنظیم‌گری کشور، تسهیل تعاریف کلان و کلیدی، کاهش قوانین، سیاست‌ها و مقررات و اصلاح رویکرد جزیره‌ای مدیریت کشور و نظام مسائل) تشریح شده است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Designing the classification of activities to enhance macro governance in the country

نویسندگان English

Sayyed Mahdi Miri 1
Ali Hamidi Zadeh 2
1 Iran national cyberspace Center
2 Associate Professor, Farabi Faculty, University of Tehran
چکیده English

"Classification" is among the most crucial and essential human topics and actions, and it is a fundamental tool in all sciences. In this article, first, the necessities of having an appropriate classification are outlined, and then the main issue is determined as "the pattern of appropriate activities classification for enhancing macro-governance in the country." That is, how can an appropriate activities classification be designed in the country that, by showing the correct position of all concepts, subjects, entities, services, and activities, assists macro-governance in having a comprehensive view of diverse governance areas such as water governance, security governance, economic governance, a) Define their place, relationship, connection, and importance; b) Help in determining their cooperation methods and resolving disagreements; and c) Make their common, specific, and cross-cutting subjects transparent. Based on this, previous examples of general classifications, including scientific classification, system classification, and similar ones, are examined and criticized. Then, using a deductive reasoning method, a classification is designed and validated using a survey method. The main finding of the research is an eight-part general classification, and its components and validation results are presented. In conclusion, various applications of this classification for governance, such as classifying macro-governance indicators, identifying required sciences for the country, designing macro architecture of governance and regulatory, facilitating the of key and macro definitions and concepts, reducing laws, policies, and regulations, and correcting the country's dispersed management approach and issue systems, are explained.

کلیدواژه‌ها English

Classification
Decision Making
Governance
Activity
System
ابن‌سینا، حسین بن عبدالله (۱۳۶۴). الشفاء، کتاب المنطق، المقولات، تصدیر ابراهیم مدکور، قم: انتشارات مرعشی نجفی.
اسماعیلی ایولی، علی (۱۳۸۳). یک کتاب در یک مقاله، پژوهش‌های فلسفی ـ کلامی، شماره ۱۹: ۱۸۱- ۲۰۳.
احمدی میرقائد، احمدرضا و جباری، لیلا (1400). ضرورت، کاربست و اثرگذاری طبقه­بندی در توسعه علوم، ترویج علم، 12(20 ): 5-26.
پورعزت، علی اصغر (1387). گذار از حصارهای شیشه‎ای معرفت‌شناسی با تأکید بر الزامات زبان‎شناختی علوم میان‌رشته‎ای، فصلنامه مطالعات میان‌رشته‌ای در علوم انسانی، 1(1): 91-109.
حمیدی‌زاده، علی؛ اخوان علوی، سیدحسین؛ خسروپناه، عبدالحسین؛ رحمتی، محمدحسین و میری، سیدمهدی (1398). آیا خط‌مشی‌گذاری عمومی نیازمند یافتن محور مشترکی بین ابعاد مختلف دانشی مسائل و خط­مشی‌ها است؟، راهبرد اجتماعی فرهنگی، 8(30 ): 23-55.
خادمی، عین اله؛ صلواتی، عبداله و پوراکبر، لیلا (1393). علم انسان کامل از دیدگاه سیدحیدر آملی، ادیان و عرفان (مقالات و بررسی ها)، 47(2): 255-280.
رشاد، علی اکبر (1395). منطق طبقه‌بندی علوم، ذهن، 17(65): 5-28.
رشنوزاده، بابک (1389). احصاءالعلوم و التعریف باغراضها، کتاب ماه علوم و فنون، شماره 132: 48 ـ 51.
زندی‌روان، نرگس؛ داورپناه، محمدرضا و فتاحی، رحمت­اله (1395). مروری بر رسم نقشه علم و روش­شناسی آن، پژوهش­نامه علم­سنجی، 2 (1): 57-76.
سلیمانی امیری، عسکر (۱۳۸۹). منطق پیشرفته، قم: مرکز بین­المللی ترجمه و نشر المصطفی صلی‌الله‌ علیه‌ و‌ آله ‌و سلّم.
طوسی، خواجه نصیرالدین محمد بن محمد (۱۳۷۵). اساس‌الاقتباس، ج۱، تصحیح سید عبدالله انوار، تهران: نشر مرکز.
طوسی، محمد بن الحسن (۱۳۷۶). اساس­الاقتباس، مصحح مدرس رضوی، تهران: انتشارات دانشگاه تهران، چاپ پنجم.
طوسی، محمد بن الحسن (۱۳۸۴)، شرح الاشارات و التنبیهات، قم: انتشارات مطبوعات دینی.
عفیفیان، فرزانه و حیدری، غلامرضا (1399). مروری بر مطالعات مربوط به طبقه‌بندی علوم در ایران، پژوهشنامه کتابداری و اطلاع رسانی، 10(2): 5-29.
فرقانی، محمدکاظم (1401). نظریه اتحاد عمل و عامل و معمول و نقش آن در تبیین رابطه خودپرستی و خداپرستی، پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت)، (1)20: 165-172.
قانع بصیری، محسن (۱۳۷۳). از اطلاعات تا آگاهی، تهران: شرکت ساختمانی نو ساختمان.
قنادی‌نژاد، فرزانه و حیدری، غلامرضا (1398). طبقه­بندی علوم از دیدگاه دانشمندان دوره اسلامی از قرن دوم هجری تا عصر حاضر، مطالعات کتابداری و سازماندهی اطلاعات (مطالعات ملی کتابداری و سازماندهی اطلاعات)، 30(2): 1-17.
لطیفی، میثم (1397). روش‌شناسی گونه‌شناسی: رهنمونی بر نظریه‌پردازی در دانش مدیریت، مطالعات مدیریت دولتی ایران، 1(2): 25-52.
مصطفوی فرد، حامد (1393). طبقه‌بندی علوم، چیستی، چرایی و چگونگی، رهیافت، 24(56).
منتظرالقائم‌، اصغر، خزائیلی محمدباقر (1395). نقد و بررسی طبقه‌بندی علوم در تمدن اسلامی با تأکید بر نقش ایرانیان (قرن‌های سوم تا یازدهم هجری)، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
منتظری ‌مقدم، محمود (1395). درآمدی بر منطق، قم: دفتر تدوین متون درسی حوزه‌های علمیه.
میری، سیدمهدی؛ خسروپناه، عبدالحسین؛ حمیدی‌زاده، علی؛ اخوان علوی، سیدحسین و رحمتی، محمدحسین (1397). در تکاپوی یکپارچگی در نظام خط مشی‌گذاری عمومی: الگوی پیکره واحد حکمرانی و خط­مشی عمومی، راهبرد، 27(86): 159-192.
 Acharya, S. (2024). Governance: An Analytical and Conceptual Synthesis. PAAN Journal, 30(1), 1753–1759.
Bhuta, N. (2020). State Theory of Grotius. International Journal of Constitutional Law, 73(1), 127–176.
Boardman, J., & Sauser, B. (2006, April). System of Systems-the meaning of. In 2006 IEEE/SMC international conference on system of systems engineering (pp. 6-pp). IEEE.
Boulding, Kenneth E. General systems theory, the skeleton of science. Management science 2.3 (1956): 197-208.
Buye, R. (2021). Critical examination of the PESTEL Analysis Model. Project: Action Research for Development, 1-12.
DEMİRDAĞ, M. F. (2023). SOCIAL ACTION AND MACRO-FUNCTIONALISM IN TALCOTT PARSONS. International Journal of Social and Humanities Sciences Research (JSHSR), 10(92), 418-420.
Dewey, J. (2022). The collected works of John Dewey. DigiCat.
Donath, L. and Milos, M. (2021). Classification of the Functions of Government (COFOG). Government at a Glance 2021, 258.
Huang, Y., Glänzel, W., & Zhang, L. (2021). Tracing the development of mapping knowledge domains. Scientometrics, 126(7), 6201-6224.
Jacob, Elin k. (2004). Classification and Categorization: A Difference that Makes a Difference. in "Library Trends". December.
King, B. G. (2024). Revitalizing organizational theory through a problem-oriented sociology. In Sociological thinking in contemporary organizational scholarship (pp. 19-54). Emerald Publishing Limited.
Li, X., Zhao, L., Ren, J., Sun, Y., Tan, C. F., Yeo, Z., & Xiao, G. (2024, December). A Unified Framework to Classify Business Activities into International Standard Industrial Classification through Large Language Models for Circular Economy. In 2024 IEEE International Conference on Industrial Engineering and Engineering Management (IEEM) (pp. 1422-1426). IEEE.
Levin, J., & Milgrom, P. (2004). Introduction to choice theory.
Shilei, L., & Yong, W. (2009). Target-oriented obstacle analysis by PESTEL modeling of energy efficiency retrofit for existing residential buildings in China's northern heating region. Energy Policy, 37(6), 2098-2101.
Mieleszczenko-Kowszewicz, W., Bajcar, B., Markiewicz, M., Babiak, J., Dyczek, B., & Kazienko, P. (2025). Unraveling SITT: Social Influence Technique Taxonomy and Detection with LLMs. arXiv preprint arXiv: 2506.00061.