تحلیلی بر نفوذ سرمایه‌داری آکادمیک در نظام آموزش عالی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکترای آموزش عالی

2 استاد گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی و علوم اجتماعی، دانشگاه کردستان

3 دانشیار گروه علوم تربیتی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه شیراز

چکیده

امروزه اصلاحات بازار محور در آموزش عالی در سراسر جهان به یک پدیده رایج تبدیل‌شده است؛ اما آنچه در حال حاضر در نظام آموزش عالی ایران در حال تکوین است، خصوصی‌سازی و تجاری‌سازی در آموزش عالی است که به‌عنوان یک کپی کم‌رنگ از منطق نئولیبرالیسم، دیدگاه سودآوری دانش و دانشگاه را توجیه می‌کند. چنین اصلاحات بازارگرایانه نه‌تنها بدون ایجاد زیرساخت‌های مختلف با اهداف آموزشی کشور سازگار نیست بلکه به آموزش عالی آسیب جدی می‌زند و تأثیرات منفی قابل‌توجهی نیز بر دانشگاه‌ها خواهد داشت. این پژوهش از نوع کاربردی و روش تحقیق آن کیفی می باشد. در تحلیل یافته ها از روش تحلیل محتوای کیفی بهره گرفته شده و با رویکرد استقرایی، محتوای متنی اسناد فرادستی آموزش عالی به عنوان راهبردهای ابلاغی، تحلیل و مفاهیم در قالب کدهای باز و محوری استخراج شدند. به صورت هدفمند با تحلیل محتوای شش سند فرادستی منتخب آموزش عالی و استخراج گزار ه‌های الزام‌آور برای دانشگاه ها که نشان از سرمایه‌داری آکادمیک است، هشت مفهوم اصلی استخراج شد. مفاهیم استخراج شده عبارت بودند از: تجاری‌سازی، کالایی سازی، جهانی‌سازی؛ مشتری- مداری؛ خصوصی‌سازی؛ پاسخگویی؛ رقابت‌پذیری و کمی سازی.

کلیدواژه‌ها