شناسایی و اولویت‌بندی مؤلفه‌های سازمان دانش‌محور

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران

2 دانشیار مؤسسه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی

3 دکتری اقتصاد آموزش عالی دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران

10.22034/jsfc.2021.91500

چکیده

هدف این مقاله شناسایی و اولویت‌بندی مؤلفه‌های سازمان دانش‌محور است. برای این‌‍‌منظور از روش تحقیق آمیخته در دو بخش کیفی و کمّی استفاده‌ شد. در بخش کیفی جهت شناسایی مؤلفه‌های سازمان دانش‌محور از روش فراترکیب استفاده گردید. در قدم اول با کلیدواژه‌های مختلف در مهم‌ترین بانک‌های اطلاعاتی خارجی و داخلی جستجو و تعداد 670 اثر پژوهشی مرتبط در این زمینه شناسایی شد. در قدم بعد با بررسی اولیه این پژوهش‌ها براساس شاخص‌های معین، تعداد 40 اثر علمی و پژوهشی از آنها که مستقیم به بررسی مؤلفه‌های سازمان دانش‌محور پرداخته بودند انتخاب شدند. سپس با تکنیک کدگذاری، مفاهیمِ مرتبط، شناسایی و ذیل هشت مؤلفه دسته‌بندی گردید. این مؤلفه‌ها عبارت است از: «مدیریت حامی دانش‌محوری»، «فرهنگ حامی دانش‌محوری»، «ساختار و قوانین حامی دانش‌محوری»، «فرایند مدیریت دانش»، «راهبرد حامی دانش‌محوری»، «محیط حامی دانش‌محوری»، «فنّاوری اطلاعات و ارتباطات حامی دانش‌محوری». در بخش کمّی تحقیق، جامعه آماری، خبرگان و پژوهشگران دانش‌محورند که تعداد 18 نفر از آنها به‌وسیله نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. برای گردآوری اطلاعات از پرسشنامه مقایسات زوجی استفاده شد که روایی آن به‌تأیید خبرگان دانش‌محور رسید. داده‌ها با استفاده از فرایند تحلیل سلسله‌مراتبی (AHP) مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت و مؤلفه‌های سازمان دانش‌محور و ملاک‌های مرتبط با هر یک از آنها اولویت‌گذاری شد. نتایج بخش کمّی پژوهش نشان داد که مؤلفه «فرهنگ حامی دانش‌محوری» با وزن نسبی 0/221 دارای بیشترین میزان اهمیت است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات