فصلنامه علمی پژوهشی حکمرانی فرهنگ

فصلنامه علمی پژوهشی حکمرانی فرهنگ

بررسی پدیدارنگارانه‌ی مفهوم تربیت اقتصادی از دیدگاه اعضای هیئت علمی دانشگاه کردستان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار گروه علوم تربیتی دانشگاه کردستان، سنندج، ایران
2 دانشجوی دکتری برنامه ریزی، توسعه آموزش عالی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران
10.22034/jsfc.2026.477223.2709
چکیده
تربیت اقتصادی تنها انتقال مهارت‌های مالی نیست، بلکه نوعی آگاهی‌بخشی انتقادی است برای فهم نسبت انسان با ثروت، کار و مسئولیت در جهان اجتماعی. در این معنا، ما نه صرفاً مصرف‌کننده یا تولیدکننده، بلکه کنشگرانی هستیم که باید بتوانیم از خلال انتخاب‌های اقتصادی خود، معنا، عدالت و زیست‌پذیری را در جامعه تقویت کنیم. مطالعه حاضر با هدف واکاوی مفهوم تربیت اقتصادی از منظر اعضای هیئت علمی دانشگاه کردستان انجام شد. با توجه به ماهیت پدیدارشناسانه موضوع و ضرورت فهم عمیق تجربه‌ها و ادراکات مشارکت‌کنندگان، پارادایم معرفت‌شناسی تفسیری و رویکرد کیفی اتخاذ گردید. روش پدیدارنگاری به‌عنوان راهبرد پژوهش انتخاب شد تا امکان تبیین و استخراج معنای زیسته استادان از این مفهوم فراهم شود. مشارکت‌کنندگان شامل 15 نفر از استادان دانشکده علوم انسانی دانشگاه کردستان در رشته‌های مختلف بودند که به شیوه نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و با آن‌ها مصاحبه نیمه‌ساختاریافته صورت گرفت. تحلیل داده‌ها نشان داد که از منظر استادان دانشگاه، تربیت اقتصادی در دانشگاه با پنج چالش اساسی مواجه است: برنامه درسی منسوخ، فقدان رویکرد فرارشته‌ای، بی‌توجهی به اقتصاد رفتاری، نابسندگی آگاهی نسبت به جهانی‌شدن و کمبود آمادگی شغلی فراگیران. همچنین هفت راهکار برای غلبه بر این چالش‌ها پیشنهاد شد که شامل: توسعه جامع‌الابعاد دانشکده‌ای، ایجاد مکانیسم بازخوردگیری پیوسته، گسترش آموزش‌های فرارشته‌ای، نوگرایی در شیوه‌های تدریس، پایبندی به اصول انسان‌ساز، تقویت بینش اقتصادی و باور مالی، و ارتقای دسترس‌پذیری آموزشی بود.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

A Phenomenological study of the concept of economic education from the perspective of faculty members of Kurdistan University

نویسندگان English

Jamal Salimi 1
Ali aminnibag 2
1 Associate Professor of Kurdistan University
2 phd. student of Kurdistan University
چکیده English

In the research process, a scholar's actions and findings are influenced by their foundational beliefs regarding the nature of research. This study explores the concept of economic education from the perspective of faculty members at Kurdistan University. An interpretative epistemological paradigm and a qualitative approach were employed. To investigate diverse perceptions and experiences related to the phenomenon, a phenomenological method was implemented. The participants included professors from the Faculty of Human Sciences across various disciplines, with 15 faculty members selected through purposeful sampling for semi-structured interviews. The findings revealed five primary challenges in economic education as identified by the professors: an outdated curriculum, a lack of transdisciplinary approaches, insufficient attention to behavioral economics, inadequate awareness of globalization, and the need for better job preparation for students. Additionally, seven challenges were identified regarding faculty development, including the need for a continuous feedback mechanism, fostering interdisciplinary education, moving away from traditional teaching methods, upholding humanistic principles, enhancing economic insight and financial literacy, and improving accessibility. This research framework offers valuable insights for discussions surrounding the challenges faced in economic education at the university level.

کلیدواژه‌ها English

Challenges of economic education
attitude to economic education
university
Phenomenography
×    ادیب حاج باقری، محسن؛ پرویزی، سرور و صلصالی، مهوش (1368). روش‌های تحقیق کیفی، تهران: انتشارات بشری
×    ادیب، یوسف؛ ابراهیمی هرستانی، اصغر؛ رضاپور، یوسف و طغیانی، مهدی. (1395). بررسی مبانی دینی الگوی مطلوب برنامه درسی تربیت اقتصادی مبتنی بر اقتصاد مقاومتی، مجله رهیافت انقلاب اسلامی، 10(36)، 58-41.
×    اسی، جعفر؛ نوه‌ابراهیم، عبدالرحیم، زین‌آبادی، حسن‌رضا؛ عباسیان، حسین. (1400). استخراج ویژگی‌‌های عناصر برنامه تربیت اقتصادی برای دانش‌آموزان مدارس متوسط، مجله علوم تربیتی، 28(2)، 58-41.
×    پیغامی، عادل و تورانی، حیدر. (1390). نقش برنامه درسی اقتصادی در برنامه تعلیم‌وتربیت رسمی و عمومی دنیا؛ ارائه یک برنامه عمل برای یک برنامه درسی مغفول، نوآوری‌های آموزشی، 9(37)، 52-31.
×    پیغامی، عادل و طغیانی مهدی. (1395). تعلیم‌وتربیت اقتصادی. تهران؛ انتشارات امام صادق (ع).
×    سیدی، بتول و احمدی، پروین. (1398). تبیین عناصر برنامه درسی تربیت اقتصادی در دوره آموزش عمومی، مطالعات برنامه درسی، 14(55)، 44-5.
×    شاه ملکی، میثم؛ ملکی، حسن؛ قادی، مصطفی و مصباحی مقدم، غلامرضا. (1404). سنتزپژوهی شاخص‌ها و مؤلفه‌های برنامه درسی تربیت اقتصادی، مجله پژوهش در مسائل تعلیم و تربیت، 2 (68)، 128-109.
×    طهماسب‌زاده شیخلار، داوود؛ مرادی، سمانه؛ ادیب، یوسف و اصغرپور، حسین. (1403). تحلیل محتوای کتاب‌های درسی رشته مطالعات اجتماعی دانشگاه فرهنگیان به لحاظ توجه به تربیت اقتصادی، پژوهش و نگارش کتب دانشگاهی، 24(47)، 153-125.
×    فضل‌علی‌زاده صوفی، شهرام؛ قهرمانی، جعفر و علیزاده‌اقدم، محمدباقر. (1398). تحلیل برنامه‌ درسی موجود ابتدایی از منظر تربیت اقتصادی، چالش‌ها و موانع، تحقیقات مدیریت آموزشی، 11 (42)، 114-103.
×    گال، مردیت؛ بورک، والتر؛ و گال، جویس. (2005). روشهای تحقیق کمی و کیفی در علوم‌تربیتی و روانشناسی، ترجمه: احمدرضا نصر، حمیدرضا عریضی، خسرو باقری، محمدحسین علامت ساز، محمدجعفر پاک سرشت، علی دلاور، علیرضا کیامنش، غلامرضا خوی نژاد (1386). تهران؛ انتشارات دانشگاه شهید بهشتی با همکاری انتشارات سمت.
×    محمدپور، احمد. (1394). روش تحقیق کیفی ضد روش 2 (مراحل و رویه‌های عمل در روش‌شناسی کیفی). جلد دوم. تهران: انتشارات جامعه شناسان.
×    متوسلی، محمود و آهنچیان، محمدرضا. (1394). اقتصاد آموزش‌وپرورش. چاپ نهم. تهران؛ انتشارات سمت.
×    موسوی نسب، محمدرضا. (1399). تربیت اقتصادی در حوزه مصرف اهداف، اصول و راهبردها و معرفت، 29 (7)، 94-87.
×    موسی‌زاده، زهره و صنعتی، فاطمه. (1394). تبیین مؤلفه‌های تربیت اقتصادی بر اساس آموزه‌های اسلامی، تربیت اسلامی، 12 (24)، 97-73.
×    موسی‌زاده، زهره، عظیم زاده اردبیلی، فائزه و صنعتی، فاطمه. (1403). کاربست مؤلفه‌های حوزه توزیع تربیت اقتصادی در نظام آموزش‌وپرورش مبتنی بر آموزه‌های اسلامی، مجله علوم تربیتی از دیدگاه اسلام، 5 (12)، 13-5.
×    مهرمحمدی، محمود و کریمی بهنام. (1404). برنامه درسی و توسعه؛ از منظر ساحت تربیتی اقتصادی-حرفه‌ای، مجله توسعه برنامه درسی 66 (2)، 191-176.
×    یوسف‌‌زاده چوسری، محمدرضا و شاه‌مرادی، مرتضی. (1399). ارائه مدل‌‌ برنامه درسی تربیت سیاسی بر اساس ساحت تربیت اجتماعی-سیاسی سند تحول بنیادین اموزش‌وپرورش برای دانش‌آموزان متوسطه دوره اول، مجله مسائل کاربردی در تعلیم و تربیت اسلامی، 5 (14)، 276-173.
×    یوسف‌زاده، محمدرضا و اداک، موسی. (1397). بررسی محتوای کتاب‌های درسی دوره دوم ابتدایی بر مبنای تربیت اقتصادی از دیدگاه اسلام، مجله مسائل کاربردی در تعلیم‌وتربیت اسلامی، 3 (9)، 182-153.
 
Ø Akarowhe, K. (2018). Restructuring the Institutions of Learning: A Tool for Eroding Unemployment in the Less Developed Countries.
Ø Akarowhe, Kingsley. Journal of Global Economics. 18 (23). 349-369.
Ø Barni, M. (2021). Language Education and Citizenship. In Learning With New Technologies, Equality, and Inclusion, Proceedings of the 2nd International Conference of the Journal Scuola Democratica Reinventing Education. 17 (4). 759-770.
Ø Bäuerle, L. (2023). Reproduction, deconstruction, imagination: On three possible modi operandi of economic education. JSSE-Journal of Social Science Education, 19(3).
Ø Bradley, P. (2019). Integrating sustainable development into economics curriculum: A case study analysis and sector wide survey of barriers. Journal of Cleaner Production, 209, 333-352.
Ø Brew, A. & Phillis, F. (1997). How is research changing? Conceptions of successful researchers. Research and Development in Higher Education, 20, 131-135.
Ø Fridrich, C. (2024). Teaching Economics outside one's own subject area at lower secondary level in Austria – enriching or embarrassing? Journal of Social Science Education 20 (1), 30-64.
Ø Mearman, A. Guizzo, D. & Berger, S. (2018). Is UK economics teaching changing? Evaluating the new subject benchmark statement. Review of Social Economy, 76(3), 377-396.
Ø Nor, B. Djatmika, E. T. Widjaja, S. U. M. & Wahyono, H. (2024). Development of Economic Learning Model Based on Pancasila Values. International Journal of Instruction, 15(1), 2-19.
Ø Pendergast, D. (2021). The role of home economics education in the 21st century: the Covid-19 pandemic as a disruptor, accelerator, and future shaper. CEPS Journal, 11(4), 13-32.
Ø Refrigeri, L. & Aleandri, G. (2014). The economics of education as educational science. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 116, 2059-2063.
Ø Solomon, G. E. Nhete, T. & Sithole, B. M. (2018). The case for the need for personal financial literacy education in Botswana secondary schools. SAGE Open, 8(1), 2158244017753867.
Ø Walstad, W. B. Rebeck, K. & MacDonald, R. A. (2010). The effects of financial education on
the financial knowledge of high school students. Journal of Consumer Affairs, 44(2), 336-357.
Ø Zeegers, Yvonne & Clark, Ian. (2014). Students' perceptions of education for sustainable development. International Journal of Sustainability in Higher Education.