فرهنگ مبدأ در برابر فرهنگ مقصد: سنجش نگرش معلمان زبان انگلیسی به محتوای فرهنگی کتاب‌های نونگاشت در برنامه جدید آموزش زبان انگلیسی در ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار دانشگاه دامغان

2 دانشیار سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی

3 استادیار گروه زبان انگلیسی دانشگاه دامغان

4 استادیار گروه زبان انگلیسی دانشگاه بین‌المللی امام رضا (ع)

10.22034/jsfc.2021.141188

چکیده

متأثر از تدوین و اجرای سند تحول بنیادین آموزش و پرورش، مصوب شورای‌عالی انقلاب فرهنگی، از سال 1392 به بعد شاهد نوعی بازنگری و جهت‌گیری متفاوت نسبت به آموزش زبان انگلیسی در نظام آموزش رسمی بوده‌ایم. در جریان این تحول، شاهد تهیه و تدوین کتاب‌های متفاوت زبان انگلیسی از حیث محتوا، ساختار و رویکرد هستیم؛ کتاب‌هایی که مبتنی بر اسناد بالادستی توجهی خاص به فرهنگ ایرانی ـ اسلامی داشته‌اند. این جهت‌گیری جدید سبب شده تا شاهد طرح بحث‌هایی در خصوص بار فرهنگی این کتاب‌ها باشیم که در این بین کمتر از منظر برداشت و نگرش معلمان به این موضوع مهم پرداخته شده است. در پژوهش حاضر با لحاظ نمودن دو دیدگاه مطرح و در تقابل با یکدیگر ـ رویکرد موسوم به لیبرالی که به لزوم اکتفا به فرهنگ مقصد یا همان فرهنگ جوامع انگلیسی‌زبان در کتاب‌های آموزش زبان انگلیسی باور دارد، در برابر رویکرد انتقادی که بر فرهنگ جامعه مبدأ یا جامعه زبان‌آموزان در آموزش زبان انگلیسی تأکید دارد ـ به‌شیوه‌ای کیفی برداشت معلمان زبان انگلیسی درباره محتوای فرهنگی و مفاهیم مرتبط با آن در کتاب‌های نونگاشت این زبان بررسی شده است. یافته‌ها مبین آن است که برداشت آنها، عمدتاً در راستای اولویت‌بخشی به فرهنگ مقصد یا همان جهت‌گیری رویکرد لیبرالی بوده است؛ موضوعی که سبب مواجهه انتقادآمیز آنها با کتاب‌های نونگاشت زبان انگلیسی در نظام آموزش رسمی شده است و بی‌تردید تداوم غلبه این نگاه و عدم چاره‌اندیشی برای آن، که بی‌تردید عدم همراهی مناسب معلمان را به‌دنبال خواهد داشت، تحقق اهداف برنامه درسی جدید را با چالش‌هایی جدی روبرو خواهد ساخت.

کلیدواژه‌ها