برآورد کشش‌ تقاضای محصولات فرهنگی خانوار شهری و روستایی، رهیافت سیستم تقاضای تقریباً ایده‌آل پویا

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری اقتصاد دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان

2 استاد گروه اقتصاد دانشگاه شهید باهنر کرمان

3 استادیار گروه اقتصاد دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان

چکیده

هدف اصلی این مقاله برآورد کشش‌های تقاضای محصولات فرهنگی و بررسی رفتار مصرفی خانوارهای شهری و روستایی در این گروه کالاهاست. برای این منظور از سیستم تقاضای تقریباً ایده‌آل پویا (DAIDS) و از روش رگرسیون به ظاهر نامرتبط برای دوره 1396-1360 استفاده شده است. نتایج آزمون نشان می‌دهد که فرضیه همگنی برای گروه کالایی محصولات فرهنگی در بین خانوارهای شهری تأیید نمی­شود. به‌عبارت دیگر، مصرف‌کنندگان شهری در مصرف خود در گروه کالاهای منتخب دچار توهم پولی هستند، یعنی به‌جای توجه به درآمد واقعی و قیمت‌های واقعی در تصمیمات مصرفی خود، درآمد اسمی و قیمت­های اسمی را در نظر می­گیرند. این فرضیه در خصوص خانوارهای روستایی پذیرفته می‌شود. کشش قیمتی محصولات فرهنگی برای مناطق شهری و روستایی کم کشش است که به‌منزله عدم امکان جایگزینی و ضروری بودن این کالاهاست. به‌علاوه نتایج نشان می‌دهد تغییرات قیمتی سایر گروه‌های هزینه‌ای تأثیر چندانی بر تقاضای محصولات فرهنگی ندارد. همچنین کشش درآمدی محصولات فرهنگی هم برای مناطق شهری و هم روستایی بزرگتر از یک و لوکس می‌باشد؛ لوکس بودن کالا بدین معنی است که مصرف‌کننده با افزایش درآمد و ثابت بودن سایر عوامل، مصرف آن را به نسبت بیشتری افزایش دهد و بالعکس. نتایج برآورد کشش‌های زیرگروه محصولات فرهنگی نیز نشان می­دهد برای مناطق شهری، تحصیل و آموزش کم کشش و ضروری است اما برای مناطق روستایی این کالا با کشش واحد است. از این‌رو حمایت، هدایت و برنامه‌ریزی مفید و مؤثر از محصولات فرهنگی از سوی دولت و خانوارها نیازی ضروری و دائمی است.

کلیدواژه‌ها