Strategy for Culture

Strategy for Culture

Investigating factors affecting positive attitude towards covering and hijab (Case study of students of Imam Khomeini International University Qazvin)

Document Type : Original Article

Author
zahra taheri
Assistant Professor of Sociology Department of Imam Khomeini International University. Qazvin. Iran
10.22034/jsfc.2025.456976.2667
Abstract
In spite of being considered as a religious obligation, the observance of veil and hijab is challenged in our society today, especially among the young generation. It is necessary to examine this issue apart from the religious and jurisprudential point of view, from the sociological point of view and from the point of view of the young generation. Therefore, this research was conducted with the aim of investigating the factors affecting the positive attitude towards covering and hijab.

Research Methodology; survey, statistical population; All female and male students of the three university levels, based on Cochran's formula and quota sampling, 377 answered the researcher-made questionnaire, whose validity and reliability were confirmed. Data analysis was done with Spss 22 software.

The findings show that the difference in the average positive attitude towards veiling and hijab is different according to educational level, college, marital status, but there is no difference according to gender. Also, the clothing of mother and child also has a significant difference. And we see a kind of generation gap in the discussion of covering between mothers and children.

Regarding the relationship between religiosity and self-esteem variables with a positive attitude towards covering and hijab, a direct and meaningful relationship was observed, but no relationship was observed with the mental health variable.

In the regression model, among the independent variables, religiosity had the greatest effect on the positive attitude towards veiling and hijab, followed by marital status, degree, college, gender, mental health, and self-esteem in explaining the dependent variable.
Keywords
Hijab
religiosity
mental health
self-esteem
generation gap

Subjects

  1. قرآن کریم.
  2. انتصارفومنی، غلامحسین، کاوندی، سحر، کمالی، نقی، انتصارفومنی، منصوره، و انتصارفومنی، فاطمه (1393). مقایسه مصونیت اجتماعی و سلامت روانی زنان با حجاب و بدحجاب، زن و مطالعات خانواده، 7(26)، 7-22.
  3. حسن‌‌زاده، محمد‌جواد (1401). عفاف و حجاب از منظر اسلام و روانشناسی، مجموعه مقالات سومین کنفرانس ملی مدیریت. روان‌شناسی و علوم رفتاری، تهران.
  4. حسینی، سید‌حسین (1380). نگاهی گذرا به شبهات حقوقی پیرامون مسائل زنان. تهران: مرکز پژوهش‌های اسلامی صدا و سیما.
  5. خدادادی سنگده، جواد، و احمدی، خدابخش (1394). نقش عوامل فرهنگی و رسانه‌ای‎ در پیش‌بینی حجاب زنان: مطالعه‌ای ملی، فرهنگی تربیتی زنان و خانواده، 10(33)، 7-21.
  6. خوشفر، غلامرضا، باقری، فاطمه، برزگر، سمیه، و نورمحمدی، لیلا (1394). بررسی عوامل مؤثر بر گرایش به حجاب و راهکارهای ارتقای آن (مطالعه موردی: شهروندان شهر گرگان). مطالعات توسعه اجتماعی - فرهنگی، 3(4)، 47-73.
  7. خیدانی، لیلی (1394). بررسی فرهنگ حجاب و عفاف و نگرش به آن در بین دانشجویان دختر دانشگاه‌های استان ایلام، پژوهش‌نامه زنان، 6(12)، 51-73.
  8. ده­یادگاری، سعید، مشبکی اصفهانی، اصغر، بستام، هادی، و الیاسی، نبی‌اله (1396). ارائه الگوی ساختاری عوامل مؤثر بر قصد خرید پوشاک حجاب در زنان، فرهنگی تربیتی زنان و خانواده، 11(38 )، 7-30.
  9. رجبی، عباس (1382). رابطه نگرش به حجاب و سطح اضطراب به‌عنوان اصلی‌ترین مؤلفه علامت روانی در دختران دانش‌آموز پایه سوم مقطع متوسطه شهر قم و تهران. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، مؤسسه آموزشی ـ پژوهشی امام خمینی.
  10. رفیع پور، فرامرز(1372). سنجش نگرش روستاییان نسبت به جهاد سازندگی، تهران: مرکز، تحقیقات و بررسی مسایل روستایی.
  11. زارعی توپخانه، محمد، مرادیانی گیزه رود، سیده خدیجه، و هراتیان، عباسعلی (1393). رابطه بین متغیرهای پایبندی به حجاب، تصور از خود و سلامت روان، روان‌شناسی و دین، 7(27)، 81-92.
  12. زنجانی، حبیب‌اله، و احسانی، مریم (1391). رویکرد جوانان نسبت به حجاب (مورد مطالعه: مناطق دو و هیجده شهر تهران)، مطالعات جامعه شناختی ایران، 2(6)، 75-95.
  13. سفیدی، فاطمه، مافی، رؤیا، قدیمی، فاطمه، و طاهرپور، مریم (1392). تأثیر رعایت حجاب بر عزت‌نفس در بین دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی قزوین، فرهنگ در دانشگاه اسلامی، 3(7)، 217-228.
  14. سیاح ورگ، محمد، امیرپور، مهناز و وحیدی مطلق، عفت (1393). بررسی عوامل موثر بر عفاف و حجاب دختران مقطع متوسطه (مطالعه موردی استان خراسان شمالی، فصلنامه دانش انتظامی خراسان شمالی، 1(1)، 1152-137.
  15. طیبی‌نیا، موسی، و احمدی، حبیب (1392). مدل‌یابی معادلات ساختاری حجاب و عفاف، زن و جامعه (جامعه‌شناسی زنان)، 4(16) 47-69.
  16. فاضلیان، پوراندخت (1390). بررسی رابطۀ نوع حجاب و میزان امنیت اجتماعی در بین زنان شهر تهران. پژوهش‌نامه زنان،1(2)، 65-86.
  17. فتحی، امین، و نامور، جعفر (1396). مطالعه و تبیین وضعیت کنونی، روند تمایلات و گرایش‌های رفتاری دانشجویان دختر به حجاب اسلامی. فرهنگ در دانشگاه اسلامی، 7 (22)، 93-108.
  18. کاشانی، مجید (1386). بررسی تاریخی و جامعه شناختی حجاب در ادیان الهی. بانوان شیعه، (11) ،‎7 - 30.
  19. کشوری چرمی، مصطفی، محبی، جلیل، و علی مددی، عبدالحسین (1400). بررسی وضعیت پوشش و حجاب زنان در جامعه و پیامدهای بی‌حجابی آنان، کنفرانس بین‌المللی روانشناسی، علوم تربیتی و سبک زندگی، تفلیس گرجستان.
  20. کوزر، لوییس (1385). زندگی و اندیشه بزرگان جامعه‌شناسی، ترجمه: محسن ثلاثی، تهران: انتشارات علمی.
  21. گنجی، حمزه (1385) . روانشناسی تجربی کاربردی، تهران: بعثت.
  22. مدقّق، عبدالظاهر (1387). پیامدهای گسست میان نسل‌ها و راهکارهای مقابله با آن. قم: انتشارات دفتر عقل، صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، مرکز پژوهش‌های اسلامی.
  23. مطهری، مرتضی (1390). مجموعه آثار، تهران: صدرا.
  24. نوری، میرزاحسی(1408ق). مستدرک الوسائل، قم: مؤسسه آل البیت (ع).
  25. واتسون، هلن (1382). زنان و حجاب، ترجمه مرتضی بحرانی، فصلنامه مطالعات راهبردی زنان، ش 20، 330-309.
  26. Oskouei, A. G., Abdi, S. (2013). Symptoms of Cluster B Personality Disorders in Iranian Females Wearing Thick Makeup: A case-control Study. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 84, 686-690. DOI: 10.1016/j.sbspro.2013.06.627.Conference: 3rd World Conference on Psychology, Counselling and Guidance (WCPCG-2012).
  27. Bhui, K., Khatib, Y., Viner, R., Klineberg, E., Clark, C., Head, J., & Stansfeld, S. (2008). Cultural identity, clothing and common mental disorder: a prospective school-based study of white British and Bangladeshi adolescents. Journal of epidemiology and community health, 62(5), 435–441.
  28. Derayeh, M.(2010). Depiction of women in Iranian cinema, 1970s to present. May 2010Women s Studies International Forum 33(3):151-158., DOI: 10.1016/j.wsif.2009.12.010.
  29. Tarlo, E. (2007), «Hijab in London: Metamorphosis, Resonance and Effects», July 2007Journal of Material Culture 12(2).
  30. . Thangarajah, C. Y. (2003). Veiled constructions: Conflict, migration and modernity in eastern Sri Lanka. Contributions to Indian Sociology, 37(1-2), 141-162. https://doi.org/10.1177/006996670303700107.
  31. Tolaymat, L. D., & Moradi, B. (2011). U.S. Muslim women and body image: links among objectification theory constructs and the hijab. Journal of counseling psychology, 58(3), 383–392. https://doi.org/10.1037/a0023461.
  32. Shirazi, F., & Mishra, S. (2010). Young Muslim women on the face veil (niqab): A tool of resistance in Europe but rejected in the United States. International Journal of Cultural Studies, 13(1), 43-62. https://doi.org/10.1177/1367877909348538.