دبیرخانه شورای‌عالی انقلاب فرهنگی فصلنامه علمی پژوهشی حکمرانی فرهنگ 2008-3696 7 25 2014 06 01 A Sociological Study of Scientific Elite's Tendency to Emigrate from Iran بررسی جامعه‌شناختی تمایل به برون‌کوچی نخبگان علمی 153 178 15136 FA حیدر جانعلیزاده چوب‌بستی دانشیار جامعه‌شناسی دانشگاه مازندران 0000-0003-0827-560X اکبر علیوردی‌نیا دانشیار جامعه‌شناسی دانشگاه مازندران شیوا پورقاضی کارشناس‌ارشد پژوهش علوم اجتماعی دانشگاه مازندران Journal Article 2016 05 28 The present research follows two main objectives:  1- Studying the tendency of the members of the National Elite Foundation of Mazandaran Province to emigrate; and 2 – Studying the effective social factors and grounds for tendency of the scientific elite to migrate. Lee’s theory of pull and push has been used as theoretical framework. Based on this framework and the existing empirical studies as well as consultation with experts, a questionnaire was prepared for this study (construct and formal validity). The reliability of the scales was approved by Cronbach’s alpha. After three follow-ups, 40 scientific elite responded to email requests. The data collected through 32 filled questionnaires were analyzed. The findings of the study indicate that more than half (54 percent) of the responding elite were inclined to stay in Iran, while more than one-forth (25.45) were inclined to emigrate. In viewpoint of the population studied, the resultant of low degree of pull in the origin and high degree of push in the origin and high degree of pull in the destination are the factors for the tendency of the elite to emigrate. Among the pull factors, job opportunities are the most important ones for the tendency of the elite to emigrate; while unsuitable grounds for continuation of education and research as well as insufficient appreciation of the scientific elite are the most important push factors causing the tendency of the elite towards emigration. دو هدف در این مطالعه دنبال شده است: 1. بررسی وضعیت تمایل به برون‌کوچی اعضای بنیاد ملی نخبگانِ استان مازندران و 2. علل و زمینه‌های اجتماعی مؤثر بر گرایش به برون‌کوچی نخبگان علمی. نظریه «جاذبه و دافعه لی» چارچوب نظری این تحقیق بود. مبتنی بر این چارچوب و استفاده از تحقیقات تجربی موجود و نیز مشاوره با متخصصان، پرسشنامه این مطالعه ساخته شد (اعتبار سازه‌ای و صوری). پایایی مقیاس‌ها با استفاده از آلفای کرونباخ تأیید شده است. پس از سه مرحله پیگیری، 40 نخبه علمی به‌درخواستِ ایمیلی واکنش نشان دادند. نتایج حاصل از 32 پرسشنامه پرشده، مورد تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها نشان دادند بیش از نیمی از نخبگان مشارکت‌کننده در این مطالعه (حدود 54 درصد) تمایل به ماندن در ایران داشته‌اند و بیش از یک‌چهارم این شرکت‌کنندگان (25/45 درصد) مایل به‌مهاجرت بودند. تمایل به برون‌کوچی نخبگان علمی به شرایط و عملکرد عاملان اجتماعی در داخل و خارج کشور مربوط می‌شود. از نظر جمعیت مورد بررسی برایند پایین بودن جاذبه مبدأ و بالا بودن دافعه مبدأ و جاذبه مقصد سبب تمایل به برون‌کوچی نخبگان است. در میان عوامل کششی، فرصت‌های اشتغال، بااهمیت‌ترین جاذبه‌ای است که پاسخگویان را متمایل به‌مهاجرت می‌کند و دو عامل نامساعدبودن زمینه برای ادامه تحصیل و پ‍ژوهش و عدم قدردانی کافی از نخبگان علمی مهم‌ترین دافعه‌هایی هستندکه سبب تمایل به‌مهاجرت این نخبگان می‌شوند.   http://www.jsfc.ir/article_15136_b951192c7624a51dadac361bca012417.pdf