دبیرخانه شورای‌عالی انقلاب فرهنگی فصلنامه علمی پژوهشی حکمرانی فرهنگ 2008-3696 7 26 2014 09 01 Criticism and Evaluation of Used Items in Religiosity Surveys in Iran نقد و ارزیابیِ «گویه‌‌های به‌کار رفته» در پیمایش‌های دینداری در ایران 7 38 15124 FA علیرضا شجاعی‌زند استادیار دانشگاه تربیت مدرس Journal Article 2016 05 28 Trusting the results and following the pattern of religiosity surveys in Iran requires assurance of their validity on three levels: model, measure and item. The present research has studied the validity of 12 outstanding surveys on the third level. Their validity has been evaluated not on the basis of their claims of validity but through reflection on the content of their items and the level of their compatibility with the objective of measurement. The findings of the study show that a considerable number of items used in the questionnaires of the said surveys have measured concepts and categories other than religiosity and their underlying components. While expanding the conceptual scope in this field, the present paper will increase the necessary precision for construction and processing of items used in religiosity surveys and overall it is a small step towards achieving a standard model for permanent monitoring of the degree of religiosity in Iran. اعتماد به‌‌نتایج و الگوگیری از پیمایش‌‌های دینداری در ایران، مستلزم اطمینان از روایی آنها در سه سطح «مدل»، «سنجه» و «گویه»‌‌های آن است. این مقاله با تمرکز بر 12 پیمایشِ شاخص، به‌‌بررسی روایی آنها در سطح سوم پرداخته و آن را نه بر حسب مدعای ایشان در تحصیل روایی؛ بلکه از طریق تامل در فحوای گویه‌‌هایِ به‌‌کار رفته و میزان انطباق آنها با مقصود سنجش، مورد ارزیابی قرار داده‌‌ است. نتیجه حاصل از این بررسی نشان می‌‌دهد که بخش قابل‌‌توجهی از گویه‌‌های به‌‌کاررفته در پرسشنامه این تحقیقات، مفهوم و مقوله دیگری به‌‌جز دینداری و مولفه‌‌های ذیل آن را سنجیده‌‌اند. این مقاله ضمن گسترش دایره مفهومی ما در این حوزه، دقت‌‌نظر‌‌های لازم در ساخت و پرداخت گویه‌‌های مورد استفاده در پیمایش‌‌های دینداری را نیز افزایش خواهد داد و بر روی هم، گام کوچکی است در مسیر نیل به یک الگوی استاندارد برای رصد دایمی میزان دینداری در ایران.

http://www.jsfc.ir/article_15124_363b688b0469919ed769f198ebd314c6.pdf

دبیرخانه شورای‌عالی انقلاب فرهنگی فصلنامه علمی پژوهشی حکمرانی فرهنگ 2008-3696 7 26 2014 09 01 Against Policymaking Sociology علیهِ جامعه‌‌شناسیِ سیاست‌‌گذار 39 66 15125 FA محمدرضا طالبان استادیار گروه جامعه‌شناسی انقلاب پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی Journal Article 2016 05 28 As explained by Michael Burawoy, policymaking sociology intervenes in social policymaking of societies in various forms and is in the service of the employer to find solutions to the ordered problems or scientifically legitimize the existing solutions. A review of the history of sociology in advanced countries indicates that policymaking sociology has experienced a declining trend since 1980s. In fact, the experience of sociology in the United States (which has an advanced sociology and from cultural point of view is the cradle of pragmatism and practical utility of knowledge and where usually unbiased pursuit of knowledge is not considered necessary for the existence of one science) indicates that policymaking sociology not only has not grown since late 1980s but also has experienced a declining trend. The argument of this paper in explanation of the said historical fact is that creation of knowledge by sociologists and shaping of social policy by politicians, managers and bureaucrats are different and relatively incompatible human activities and due to this very reason and other reasons the decline of policymaking sociology in the countries that produce knowledge is quite natural and this trend will most probably continue in the future. جامعه‌‌شناسی سیاست‌‌گذار آن‌‌گونه که بوراووی تشریح نموده است به شیوه‌‌های گوناگون در سیاست‌‌گذاری‌‌های اجتماعی جوامع مداخله می‌‌کند و در خدمت هدفی است که کارفرمایش تعیین کرده و برای مشکلات سفارش داده شده راه‌‌حل‌‌هایی ارائه داده یا به راه‌‌حل‌‌های موجود مشروعیت علمی می‌‌بخشد. مروری بر تاریخ جامعه‌‌شناسی در کشور‌‌های پیشرفته حکایت از آن دارد که جامعه‌‌شناسی سیاست‌‌گذار سیر نزولی خاصی را از دهه 1980 میلادی تاکنون تجربه نموده است. در حقیقت، تجربه جامعه‌‌شناسی در آمریکا (کشوری که واجد جامعه‌‌شناسیِ پیشرفته‌‌ای است و از حیث فرهنگی نیز مهد پراگماتیسم و فایده عملی دانش‌‌ها می‌‌باشد و معمولاً تعقیب بی‌‌غرضانه دانش، برای اثبات ضرورت وجود یک علم کافی دانسته نمی‌‌شود) نشان می‌‌دهد که جامعه‌‌شناسی سیاست‌‌گذار از اواخر دهه 1980 میلادی تاکنون نه‌‌تنها رشد نکرده، بلکه در مسیر افول هر چه بیشتر حرکت نموده است. استدلال مقاله حاضر در مقام تبیین این حقیقتِ تاریخی آن است که خلق دانش توسط جامعه‌‌شناسان و شکل‌‌دهی سیاست اجتماعی به‌‌وسیله سیاستمداران، مدیران و دیوانسالاران اشکال متفاوت و نسبتاً ناسازگاری از فعالیت‌‌های انسانی هستند و به‌‌همین دلیل و دلایل دیگر، افول جامعه‌‌شناسی سیاست‌‌گذار، حتی در کشور‌‌های صاحب علم، امری طبیعی بوده و به‌‌احتمال زیاد تداوم خواهد یافت.

http://www.jsfc.ir/article_15125_29babcee1a2bd1625d8fa36f14c254e0.pdf

دبیرخانه شورای‌عالی انقلاب فرهنگی فصلنامه علمی پژوهشی حکمرانی فرهنگ 2008-3696 7 26 2014 09 01 Research Methodology of realization of Islamic Sciences in Viewpoint of Syed Muhammad Naquib al-Attas روش‌شناسی تحقق علوم اسلامی از دیدگاه سیدمحمدنقیب العطاس 67 91 15126 FA سیدحمیدرضا حسنی استادیار گروه فلسفه علوم انسانی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه محمد درگاه‌زاده دانشجوی دکتری دانشگاه معارف Journal Article 2016 05 28 One of the fundamental issues in analysis of various viewpoints about religious science is explanation of a suitable methodology for its realization. The present paper is an attempt to explain the methodology of Attas’ religious (Islamic) science in the light of the principles of his Islamic ontology, epistemology and anthropology. The methodology of realization of Attas’ Islamic science includes a synthetic method (individual inferential, intuitive, rational and empirical), Islamization of language and application of interpretative and hermeneutical methods in studying natural and human phenomena. The findings of the present paper indicate that Attas’ synthetic method suffers from some ambiguities. Also, although the Islamization of language plays an effective role in realization of Islamic sciences, laying disproportionate emphasis on it would lead to relativism. On the other hand, interpretative and hermeneutical methods in studying the nature are suitable for philosophical and mystical issues, while in order to produce scientific knowledge, one should extract and explain methods and techniques that are compatible with hermeneutical methods. The required data for this research was collected through library method and studied through philosophical analysis. یکی از مسایل اساسی در تحلیل دیدگاه‌‌های مختلف علم دینی، تبیین روش‌‌شناسی مناسب تحقق آن است. پژوهش حاضر به‌‌تبیین روش‌‌شناسی علم دینی (اسلامی) عطاس با توجه به مبانی هستی‌‌شناختی، معرفت‌‌شناختی و انسان‌‌شناختی اسلامی وی و تحلیل و بررسی آن پرداخته است. روش‌‌شناسی تحقق علم اسلامی عطاس، شامل استفاده از روش ترکیبی (اجتهادی، شهودی، عقلی و تجربی)، اسلامی‌‌سازی زبان و به‌‌کار‌‌گیری روش‌‌های تفسیر و تاویل در مطالعه پدیده‌‌های طبیعی و انسانی می‌‌باشد.در بررسی روش‌‌شناسی عطاس، به این نتیجه رسیدیم که روش‌‌شناسی ترکیبی وی به‌‌نوعی با ابهام مواجه است. نیز اصل اسلامی‌‌سازی زبان هر چند نقش موثری در تحقق علوم اسلامی دارد، اما تاکید بیش از اندازه بر آن موجب غلطیدن در دام نسبیت می‌‌گردد. بهره‌‌گیری از روش‌‌های تفسیر و تاویل در مطالعه طبیعت نیز مناسب مباحث فلسفی و عرفانی است و برای تولید معرفت علمی باید روش‌‌ها و تکنیک‌‌های متناسب با روش‌‌شناسی تاویلی استخراج و تبیین شود. در این نوشتار به‌‌منظور گردآوری اطلاعات از روش کتابخانه‌‌ای و در بررسی آن از روش تحلیل فلسفی استفاده شده است.

http://www.jsfc.ir/article_15126_e262bb94d2283745c350627f4334a11d.pdf

دبیرخانه شورای‌عالی انقلاب فرهنگی فصلنامه علمی پژوهشی حکمرانی فرهنگ 2008-3696 7 26 2014 09 01 The Effect of Level of Self-control on Crime Commitment; among University Students تأثیر میزان خودکنترلی بر ارتکاب جرم در میان دانشجویان 93 118 15127 FA اکبر علیوردی‌نیا دانشیار گروه علوم اجتماعی دانشگاه مازندران عرفان یونسی کارشناس‌ارشد پژوهش علوم اجتماعی Journal Article 2016 05 28 The present paper is an attempt to study the effects of level of self-control on two specified crimes namely alcohol consumption and drug abuse among university students. The sample was selected from amongst the students of Tehran and Allama Tabatabi universities through simple random sampling. In the next step, 416 students were selected through random-access sampling method, who filled the questionnaires. Softwares such as SPPS and LISREL were used for the analysis of the garnered data. The results of confirmatory factor analysis indicate that self-control scale is saturated by six factors. The theoretical model of factor structure has an acceptable fitness with the research data. The results also indicate that the degree of students’ self-control is average. The most widely drug used by boy students is cigarettes and among girl students is hookah. The t-test results indicate that there are significant differences between boys and girls regarding abuse of drug and consumption of alcohol. The abuse of drug and consumption of alcohol among boy students is more than that of girl students. Finally, the structural equation modeling showed that all of low self-control components, except expression of anger, can explain variations in drug consumption among students; therefore, self-control is an effective and explanatory factor of alcohol consumption and drug abuse among students. پژوهش حاضر با تمرکز بر دو جرم معیّن، به بررسی تاثیر میزان خودکنترلی بر میزان مصرف مواد و الکل در میان دانشجویان پرداخته است. برای دستیابی به این هدف ابتدا با روش نمونه‌‌گیری تصادفی ساده، دانشگاه‌‌های تهران و علامه طباطبایی از بین دانشگاه‌‌های سراسری شهر تهران انتخاب و در مرحله بعد، تعداد 416 نفر از دانشجویان این دانشگاه‌‌ها به‌‌صورت در دسترس به‌‌عنوان نمونه انتخاب شدند و پرسشنامه‌‌های مورد نظر برای آنها اجرا شد. به‌‌منظور تحلیل داده‌‌ها از نرم‌‌افزار‌‌های اس.پی.اس.اس و لیزرل استفاده شد. نتایج تحلیل عاملی تاییدی نشان داد که مقیاس خودکنترلی از شش عامل اشباع شده است و مدل نظری ساختار عاملی با داده‌‌های پژوهش برازش قابل قبولی نشان داده است. نتایج همچنین نشان داد که خودکنترلی دانشجویان در حد متوسط بوده است. شایع‌‌ترین مواد مصرفی نیز، میان دانشجویان پسر «سیگار» و بین دختران «قلیان» بوده است. نتایج آزمون تی نشان داد که بین دختران و پسران از حیث مصرف مواد و الکل تفاوت معناداری وجود دارد، به‌‌طوری‌‌که مصرف مواد و الکل در بین دانشجویان پسر بیشتر از دختران است. در نهایت مدل معادلات ساختاری نشان داد که تمام مولفه‌‌های خودکنترلی پایین، به‌‌جز مولفه «ابراز خشم»، می‌‌توانند تغییرات مصرف مواد و الکل دانشجویان را تبیین کنند؛ بنابراین خودکنترلی یکی از عوامل مهم و موثر، تبیین‌‌کننده ‌‌مسیله مصرف مواد و الکل دانشجویان است.

http://www.jsfc.ir/article_15127_03e17dbf92c96771d35b3271f4a49899.pdf

دبیرخانه شورای‌عالی انقلاب فرهنگی فصلنامه علمی پژوهشی حکمرانی فرهنگ 2008-3696 7 26 2014 09 01 An Analysis of Experience of Dual-Job Teachers; A Qualitative Study of Reasons and Consequences تحلیل تجربه‌‌های معلمان از دوشغله بودن؛ مطالعه کیفی دلایل و پیامدها 119 146 15128 FA امید قادرزاده استادیار جامعه‌شناسی دانشگاه کردستان سیروان فرجی کارشناسی ارشد جامعه‌شناسی دانشگاه کردستان Journal Article 2016 05 28 Dual-job teacher is a prevalent phenomenon that poses a major challenge to the educational system. It is pertinent to study the understanding and interpretation of the dual-job teachers and also to understand the conditions they consider effective in their action. The objective of the present paper is to study the Sanandaj city teachers’ Subjective meanings of having two jobs. The participants were 25 dual-job teachers. The data was collected through semi-organized interviews and analyzed through qualitative approach and fundamental theory. The analysis of the data and the developed paradigmatic model indicate that unfulfilled needs, risky/opportunity-creating social environment and status Inconsistency are the causal conditions; in/out organizational comparison and organizational limitations are the context and undermining the originality of the status of teacherhood are the intervening conditions that affect dual-job teachers’ decision for having two jobs. Once, facing the said conditions, the participants adopt strategies to make roles compatible and stabilize interests and sensitivity in selecting the second job. With regard to consequences, the second job has had broad and in some cases contradictory consequences which are concentrated under the bidirectional nucleus category of empowering stressor. دوشغله بودن معلمان پدیده‌‌ شایعی است که به‌‌عنوان چالشی برای نظام آموزش و پرورش تلقی می‌‌شود. اینکه معلمان دوشغله بودن را چگونه درک و تفسیر می‌‌کنند و چه شرایطی را در این نوع کنش خود دخیل می‌‌دانند جای تامل است. این پژوهش با هدف بررسی معانی ذهنی دوشغله بودن در میان معلمان سنندجی صورت گرفته است. مشارکت‏کنندگان این پژوهش را 25 نفر از معلمان دوشغله تشکیل می‏دهند. محققان از رویکرد کیفی، نظریه‌‌ مبنایی و تکنیک جمع‏آوری اطلاعات از طریق مصاحبه‌‌ نیمه ساخت‌‌یافته بهره جسته‏اند. تحلیل داده‏ها و مدل پارادایمی ساخته‏شده حاکی است نیازهای برآورد نشده، فضای اجتماعی مخاطره‌‌آمیز/فرصت‌‌آفرین و تناقض‌‌ پایگاهی به‌‌منزله شرایط علّی، مقایسه درون/برون سازمانی و محدودیت‌‌های سازمانی به‌‌منزله بستر و زمینه و اصالت‌‌زدایی از جایگاه معلمی به‌‌منزله شرایط مداخله‌‌گر در دوشغله بودن تاثیر‏گذارند. مشارکت‏کنندگان با قرارگرفتن در شرایط یادشده راهبردهای متناسب‌‌سازی نقش‌‌ها، ثبات علاقه و حساسیت در گزینش شغل دوم را اتخاذ می‏کنند. در بُعد پیامدی، شغل دوم پیامدهای وسیع و بعضاً متناقضی در پی داشته است که در ذیل مقوله هسته دو وجهی توانمندساز فشارآفرین متمرکزند.

http://www.jsfc.ir/article_15128_05e51be563129e4c14ac285dee4986e8.pdf

دبیرخانه شورای‌عالی انقلاب فرهنگی فصلنامه علمی پژوهشی حکمرانی فرهنگ 2008-3696 7 26 2014 09 01 Different Types of Religiosity and Work Ethics; Case Study of Employees of Zanjan University انواع دینداری و اخلاق کار؛ مورد مطالعه: کارمندان دانشگاه زنجان 147 177 15129 FA ابوالفضل ذوالفقاری استادیار جامعه‌شناسی دانشگاه شاهد اکرم محبی کارشناسی ارشد جامعه‌شناسی Journal Article 2016 05 28 Work ethics is one of the most important cultural factors of development. The present paper is an attempt to study the degree of work ethics in relation with various types of religiosity. The main question of this research is: is there any relationship between various kinds of religiosity and degree of work ethics in the social context of Iran? The statistical population of this research includes the employees of Zanjan University. The sample was collected through classified sampling method constituting 259 employees. Theories of Weber and John Shepherd were used for justification of relationship between various types of religiosity and the degree of work ethics. The findings of the paper indicate that overall the degree of work ethics of employees was average and high. There is a significant relationship between various types of religiosity and degree of work ethics of employees. Regarding the four aspects of work ethics, there are major differences between modernists and radical Islamists with other types. The degree of work ethics of the said two groups of believers is more than those of other two groups. Also, regression analysis results indicate that Islamic modernism and radical Islamism have the highest impacts on work ethics. اخلاق کار یکی از مهم‌‌ترین عوامل فرهنگی در توسعه محسوب می‌‌گردد. این پژوهش باتوجه به انواع دینداری‌‌ها، میزان اخلاق کار را مد نظر قرار داده و درصدد پاسخ به این نکته است که با توجه به شرایط اجتماعی ایران آیا میان انواع دینداری افراد و میزان اخلاق کار آنها رابطه‌‌ای وجود دارد. جامعه آماری پژوهش، کارمندان دانشگاه زنجان بوده‌‌اند که از میان آنان جمعیت نمونه به‌‌صورت نمونه‌‌گیری طبقه‌‌بندی‌‌شده، به‌‌تعداد 259 نفر انتخاب شدند. برای توجیه نظری رابطه انواع دینداری و میزان اخلاق کار ازنظریات وبر و شپرد استفاده شده است. یافته‌‌ها نشان دادند که به‌‌طور کلی میزان اخلاق کار اکثریت کارمندان متوسط و بالا بود. بین انواع دینداری و میزان اخلاق کارمندان رابطه معنادار وجود دارد، از حیث ابعاد چهارگانه اخلاق کار نیز تفاوت عمده میان تجددگرایان و اسلام گرایان رادیکال با انواع دیگر وجود دارد و میزان اخلاق کار این دو گروه دینداران نسبت به دو گروه دیگر بیشتر است. همچنین نتایج تحلیل رگرسیونی نشان دادند که تجدد‌‌گرایی اسلامی و اسلام‌‌گرایی رادیکال بیشترین تاثیر را بر اخلاق کار داشته‌‌اند.

http://www.jsfc.ir/article_15129_cfa31d8130bef0e6643e5de9d0a0cac9.pdf

دبیرخانه شورای‌عالی انقلاب فرهنگی فصلنامه علمی پژوهشی حکمرانی فرهنگ 2008-3696 7 26 2014 09 01 The Relationship between Workplace Spirituality and Customers’ Satisfaction and Adjusting Role of Organizational Citizenship Behavior رابطه معنویت محیط کار با رضایت مشتریان و نقش تعدیل‌گری رفتار شهروندی سازمانی 179 207 15130 FA ناصر صنوبر دانشیار دانشکده اقتصاد، مدیریت و بازرگانی دانشگاه تبریز صمد رحیمی‌اقدم کارشناسی‌ارشد مدیریت اجرایی دانشگاه تبریز Journal Article 2016 05 28 workplace spirituality is considered a valuable intangible asset in the management literature whose effects on significant managerial and organizational activities are under study. The main objective of the present paper is to study the impacts of this important variable on consumer’s satisfaction regarding the moderating role of organizational citizenship behavior. It is an applied research with regard to its objective and a descriptive-correlative one with regard to research methodology. Standard questionnaires were used to collect the data. The sample was taken from faculty members, staff and postgraduate students of 27 faculties of Tabriz, Sahand Technical, and Islamic Arts universities of Tabriz. Using Cochran formula at 95 percent certitude, the sample was selected through stratified random sampling method and the questionnaires were sent to 289 faculty members and staff and 359 postgraduate students. The results of stepwise regression analysis indicate that there is an independently significant relationship between workplace spirituality and consumers’ satisfaction, while organizational citizenship behavior did not play an adjusting role. Also t-test (Spearman correlation coefficients) results indicate that on individual level (working with the meaning) and organizational level (congruence of values) there are significant positive relationships between spirituality and organizational citizenship behavior and consumer’s satisfaction; but on group level (feeling of solidarity) there are no significant relationship between organizational citizenship behavior and consumer’s satisfaction. در ادبیات مدیریت از معنویت محیط کار به‌‌عنوان یک دارایی باارزش ناملموس یاد می‌‌شود و تاثیر آن بر کارکرد‌‌های مهم مدیریت و سازمان در حال بررسی است. هدف این تحقیق، بررسی تأثیر این متغیر مهم بر رضایت مشتریان با لحاظ نقش تعدیل‌‌کننده رفتار شهروندی سازمانی است. پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر گردآوری داده‌‌ها از نوع تحقیقات توصیفی/ همبستگی است. برای گردآوری داده‌‌ها، از پرسشنامه‌‌های استاندارد استفاده شده است. جامعه آماری پژوهش را اعضای هیئت علمی، کارکنان و دانشجویان تحصیلات تکمیلی در سطح 27 دانشکده از دانشگاه‌‌های تبریز، صنعتی سهند و هنر اسلامی تبریز تشکیل می‌‌دهند. با استفاده از فرمول کوکران، در سطح اطمینان 95 درصد، نمونه آماری برای اعضای هیئت‌‌علمی و کارکنان 289 نفر و برای دانشجویان تحصیلات تکمیلی 359 نفر مشخص و به‌‌روش طبقه‌‌ای - تصادفی گردآوری شد. نتایج به‌‌دست آمده از تجزیه و تحلیل رگرسیون گام‌‌به‌‌گام، بیانگر رابطه معنی‌‌دار معنویت محیط کاری و رضایت مشتریان به‌‌طور مستقل و عدم تأیید نقش تعدیل‌‌گری رفتار شهروندی سازمانی است. همچنین نتایج ضریب همبستگی اسپیرمن نشان داد معنویت، در سطوح فردی (کار بامعنا) و سازمانی (همسویی ارزش‌‌ها) با رفتار شهروندی سازمانی و رضایت مشتریان رابطه مثبت و معنی‌‌دار دارد؛ اما در سطح گروهی (احساس همبستگی) با رفتار شهروندی سازمانی و رضایت مشتریان رابطه معنی‌‌داری ندارد.

http://www.jsfc.ir/article_15130_44500587629a61f9c6ad74ec7cf4d5c6.pdf