دبیرخانه شورای‌عالی انقلاب فرهنگی فصلنامه علمی پژوهشی حکمرانی فرهنگ 2008-3696 18 70 2025 08 23 Strategies for rapprochement between Islamic religions from (1372) to (1389) and presenting a comprehensive strategy راهبردهای تقریب بین مذاهب اسلامی از سال (1372ش) تا (1389ش) و ارائه یک راهبرد جامع 171 196 245066 10.22034/jsfc.2026.452822.2659 FA هادی همتیان سورکی استاد حوزه علمیه قم و دانش‌پژوه سطح چهار مشاوره اسلامی گرایش خانواده و ازدواج،قم، ایران مصطفی جعفرطیاری استادیار دانشگاه ادیان و مذاهب، گروه شیعه شناسی، قم، ایران مهدی همتیان استاد جامعه المصطفی العالمیة، گروه قرآن و حقوق، قم، ایران Journal Article 2024 04 16 The aim of the current research is to systematically study the researches conducted on the issue of strategies of approximation between Islamic religions from 1372 to 1389 and to present a comprehensive strategy; By searching in the important information bases of the Islamic world and using the Prisma review article study reporting guide, finally 13 articles were selected for the research. Based on the analysis of the studied researches, five important steps were taken in designing the strategy of approximating Islamic religions; In the first step, the goals were determined and in the second step, policies were made; In the third step, the factors, conditions and obstacles were considered; In the fourth step, the solutions were considered, and in the fifth step, the strategies proposed in the studied studies were examined and analyzed; Based on this process, the goal of approximation was to reach a unified nation and a new Islamic civilization based on principles such as the principle of paying attention to the foundations of approximation, the principle of de-escalation, and the principle of supporting the oppressed and anti-arrogance; If it is necessary to pay attention to conditions such as self-righteousness, goodwill, acceptance of each other and obstacles such as excommunication of each other, pseudo-casting, superficiality, and dissension of enemies. Solutions to achieve the goal were proposed, which were explained in the general two categories of tension reduction solutions and empowerment solutions, the output of which is to draw a comprehensive model for the approximation of Islamic religions. هدف پژوهش حاضر، مطالعه نظام‌مند پژوهش‌های صورت‌گرفته در موضوع راهبردهای تقریب بین مذاهب اسلامی از سال 1372 تا 1389 ش و ارائه یک راهبرد جامع است؛ با جستجو در پایگاه‌های مهم اطلاعاتی جهان اسلام و با استفاده از راهنمای گزارش‌دهی مطالعه مقالات مروری پریزما در نهایت 13 مقاله برای پژوهش انتخاب شد. بر اساس تحلیل پژوهش‌های موردمطالعه پنج گام مهم در طراحی راهبرد تقریب مذاهب اسلامی برداشته شد؛ در گام اول، اهداف معین شده و در گام دوم سیاست گذاری صورت گرفت؛ در گام سوم، عوامل، شرایط و موانع مورد توجه قرار گرفت؛ در گام چهارم، راهکارها مورد نظر قرار گرفت و در گام پنجم، راهبردهای مطرح شده در پژوهش های مورد مطالعه، مورد بررسی و تحلیل قرار گرفت؛ بر اساس این فرایند، هدف از تقریب، رسیدن به امت واحده و تمدن نوین اسلامی بر اساس اصولی همچون اصل توجه به پایه‌های تقریب، اصل تشنج‌زدایی و اصل حمایت از مظلومان و استکبارستیزی تعیین شد؛ چنانچه توجه به شرائطی همچون حق‌مداری، حسن‌نیت، پذیرشِ یکدیگر و موانعی همچون تکفیر یکدیگر، شبه افکنی، سطحی‌نگری و اختلاف‌افکنی دشمنان ضروری است. راهکارهایی برای رسیدن به هدف مطرح شدند که در دودسته کلی راهکارهای تنش‌زدایی و راهکارهای توان‌افزایی تبیین شدند که خروجی آنها ترسیم الگویی جامع برای تقریب مذاهب اسلامی است. http://www.jsfc.ir/article_245066_99a530a72600eb1817afe5064042a31d.pdf