دبیرخانه شورای‌عالی انقلاب فرهنگی فصلنامه علمی پژوهشی حکمرانی فرهنگ 2008-3696 6 23 2013 12 01 Theory and Culture: Fundamental Methodology of Evolution of Scientific Theories نظریه و فرهنگ: روش‌شناسی بنیادین تکوین نظریه‌های علمی 7 28 15324 FA حمید پارسانیا دانشیار دانشگاه باقرالعلوم (ع) Journal Article 2016 06 04 Grounded methodology does not study the way of application of theories to the problems under study, but follows the way of development of scientific theories. Every theory in the process of its formation and historical evolution enjoys some epistemic principles as well as non-epistemic grounds. Although epistemic principles are involved in the evolution of the theories, they have an essential logical relationship with the theory as well. However, the existential non-epistemic foundations, although are known through a logical method, do not have a logical relationship with scientific theories. The existential epistemic and non-epistemic factors are the ones meeting each other in the field of culture and this is why the understanding of their relations with scientific theories is tantamount to the understanding of the relationship between theory and culture. The present paper through studying the relationship between theory and culture will try to study the consequences of transfer of theories from one culture to another. This paper has an introduction and three sections: In the first section, attempts have been made to study the logical and epistemic aspects of scientific theories, different kinds of foundations of a theory, the path that the foundations pave for the theory, the method in which the theory is used and the fields in which the theory is active. In the second section, the way of entry of a theory into the field of culture is studied. Attempts have been made to identify the epistemic existential and non-epistemic existential grounds of a theory as well as interaction of a theory with its cultural environment. In the third section, the situation of scientific theories in fundamental cultural interactions is discussed. The indigenous and exogenous theories and the way of transfer of a theory from one culture to another is also discussed in this section. روش‌شناسی بنیادین، به‌شیوه کاربرد نظریات نسبت به موضوعات مورد مطالعه آنها نمی‌پردازد، بلکه شیوه شکل‌گیری نظریات علمی را دنبال می‌کند. هر نظریه برای شکل‌گیری و تکوین تاریخی خود از برخی مبانی معرفتی و نیز زمینه‌های غیرمعرفتی بهره می‌برد. مبانی معرفتی با آنکه در تکوین تاریخی نظریات دخیل‌اند، ارتباطات منطقی نفس‌الامری نیز با نظریه دارند و اما مبادی وجودی غیرمعرفتی با آنکه با شیوه‌های منطقی شناخته می‌شوند، ربطی منطقی با نظریات علمی ندارند. عوامل وجودی معرفتی و غیرمعرفتی، عواملی هستند که در حوزه فرهنگ حضور به‌هم رسانده‌اند و به‌همین دلیل شناخت ارتباط این عوامل با نظریات علمی به‌منزله شناخت رابطه نظریه با فرهنگ است. این مقاله با بررسی نسبت نظریه و فرهنگ، پیامدهای انتقال نظریات از دامن یک فرهنگ به فرهنگ دیگر را نیز دنبال می‌کند. مقاله مشتمل بر یک مقدمه و سه بخش است، در بخش اول، ابعاد منطقی و معرفتی نظریات علمی، انواع مبانی‌ای که هر نظریه بر آن استوار است، مسیری که مبانی برای نظریه هموار می‌کند، روشی که نظریه در آن به‌کار برده می‌شود و حوزه‌هایی که نظریه در آن فعال می‌گردند، به‌بحث گذارده می‌شود. در بخش دوم، چگونگی ورود نظریه به حوزه فرهنگ دنبال می‌شود. زمینه‌های وجودی معرفتی و زمینه‌های وجودی غیرمعرفتی نظریه و همچنین تعاملی که نظریه با محیط فرهنگی خود دارد در این بخش شناسایی می‌شود. در بخش سوم، به موقعیت نظریات علمی در تعاملات بنیادین فرهنگی پرداخته می‌شود. نظریات درون‌زا و برون‌زا و چگونگی انتقال یک نظریه از یک فرهنگ به فرهنگ دیگر از مسائل این بخش است. http://www.jsfc.ir/article_15324_cc6b49da231b443f29dba004aabfa807.pdf