دبیرخانه شورای‌عالی انقلاب فرهنگی فصلنامه علمی پژوهشی حکمرانی فرهنگ 2008-3696 6 24 2014 03 01 An Analysis of Development of Iran’s Knowledge Economy on the Basis of 1404 Vision تحلیل توسعه اقتصاد دانش ایران بر اساس سند چشم‌انداز 1404 65 97 15140 FA یعقوب انتظاری استادیار مؤسسه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی حسن محجوب دانشجوی دکتری دانشگاه تهران Journal Article 2016 05 28 In order to develop a knowledge-based economy and reduce its gap with the developed countries, Iran has but to adopt the policy of knowledge-based development. Knowledge-based development requires a dynamic and vibrant knowledge economy. Effective planning and policymaking for development of Iran’s knowledge economy requires a proper understanding of the existing situation and its developments compared to other countries. Therefore, attempts have been made in this research to compare the developments of Iran’s knowledge economy with those of the regional countries during the past fifteen years. In this regard, while developing a new conceptual framework for knowledge economy, a combinatory index, including elements of knowledge industry, knowledge-based industries, learning society, information society and knowledge government, was made for this concept. The measurement of the combinatory index on the basis of international data and experts’ views indicates that the condition of knowledge economy in Iran during the past 15 years has considerably improved. In fact, Iran’s rank was upgraded from 17 in 1995 to 6 in 2010. However, the development of components of knowledge economy was not balanced. In order to preserve the balance and sustainability of development of Iran’s knowledge economy, the weaknesses of infrastructures of information technology and knowledge government must be removed; commercialization of research results and innovations must be expanded; and investment in research and education should be increased. If these shortcomings are removed during the fifth and sixth development plans, one can expect Iran to achieve the first rank in the region in 2025. ایران برای ساخت اقتصاد دانش‌بنیان و کاهش شکاف توسعه خود با کشورهای پیشرفته، راهی جز «توسعه دانش‌بنیان» ندارد. توسعه دانش‌بنیان، نیازمند «اقتصاد دانش» پویا و بالنده است. سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی اثربخش برای توسعه «اقتصاد دانش ایران»، نیازمند شناخت وضعیت موجود و تحولات آن در مقایسه با سایر کشورها است. بنابراین، در مقاله حاضر تحولات اقتصاد دانش ایران در 15 سال گذشته در مقایسه پویا با کشورهای منطقه تحلیل شده است. در این راستا، ضمن توسعه چارچوب مفهومی جدید برای اقتصاد دانش، شاخصی ترکیبی شامل مؤلفه‌های صنایع دانش، صنایع دانش‌بنیان، جامعه یادگیری، جامعه اطلاعاتی و دولت دانش برای این مفهوم ساخته شده است. محاسبه شاخص‌ ترکیبی با استفاده از داده‌های بین‌المللی و نظر کارشناسان نشان می‌دهد که وضعیت اقتصاد دانش ایران در 15 سال گذشته بهبود قابل‌توجهی داشته است. به‌طوری‌که رتبه‌اش در میان کشورهای منطقه از 17 در سال1995 به 6 در سال 2010 ارتقاء یافته است. البته توسعه مؤلفه‌های اقتصاد دانش متوازن نبوده است. برای حفظ توازن و پایداری در توسعه اقتصاد دانش ایران، باید ضعف‌های زیرساختی در فناوری اطلاعات و دولت دانش از بین برود؛ تجاری‌سازی نتایج تحقیقات و اختراعات توسعه داده شود؛ و سرمایه‌گذاری در تحقیقات و آموزش افزایش یابد. اگر این ضعف‌ها در طول برنامه‌های پنجم و ششم توسعه برطرف شوند، می‌توان انتظار داشت که ایران در سال 1404 به مقام اولی منطقه دست یابد. http://www.jsfc.ir/article_15140_ee3bf295b9cf5a7ad4297868b069c91f.pdf